Ο άνθρωπος πίσω από τα γάντια
Ήταν ένας από τους καλύτερους τερματοφύλακες της Γερμανίας. Αρχηγός του Αννόβερου, διεθνής με την Εθνική ομάδα και υποψήφιος για τη θέση του βασικού γκολκίπερ στο Μουντιάλ της Νότιας Αφρικής το 2010.
Κανείς, όμως, από τους χιλιάδες φιλάθλους που τον χειροκροτούσαν δεν μπορούσε να φανταστεί το μέγεθος της ψυχικής δοκιμασίας που αντιμετώπιζε.
Στις 10 Νοεμβρίου 2009, ο Ρόμπερτ Ένκε αυτοκτόνησε σε ηλικία μόλις 32 ετών, βυθίζοντας στο πένθος τη Γερμανία και τον διεθνή αθλητισμό.
Ο θάνατός του αποκάλυψε μια πραγματικότητα που το επαγγελματικό ποδόσφαιρο δυσκολευόταν να συζητήσει δημόσια: ακόμη και οι πιο επιτυχημένοι αθλητές μπορεί να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.
Από την Ιένα στην Μπαρτσελόνα και την Εθνική Γερμανίας
Ο Ρόμπερτ Ένκε γεννήθηκε στις 24 Αυγούστου 1977 στην Ιένα της τότε Ανατολικής Γερμανίας.
Το ποδοσφαιρικό του ταλέντο φάνηκε από μικρή ηλικία. Ξεκίνησε από την Καρλ Τσάις Ιένα και στη συνέχεια αγωνίστηκε στην Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ.
Η καριέρα του τον οδήγησε εκτός γερμανικών συνόρων. Φόρεσε τη φανέλα της Μπενφίκα στην Πορτογαλία, της Μπαρτσελόνα στην Ισπανία, της Φενέρμπαχτσε στην Τουρκία και της Τενερίφης.
Το 2004 επέστρεψε στη Γερμανία για λογαριασμό του Αννόβερου 96, όπου καθιερώθηκε ως ένας από τους κορυφαίους τερματοφύλακες της Bundesliga.
Έγινε αρχηγός, αγαπήθηκε από συμπαίκτες και φιλάθλους και κατέγραψε οκτώ συμμετοχές στην Εθνική Γερμανίας.
Το καλοκαίρι του 2010 θα μπορούσε να αποτελέσει τη μεγαλύτερη στιγμή της καριέρας του. Δεν πρόλαβε ποτέ να τη ζήσει.
Η απώλεια της δίχρονης κόρης του
Πίσω από την επαγγελματική επιτυχία υπήρχε μια βαθιά οικογενειακή πληγή.
Ο Ρόμπερτ και η σύζυγός του Τερέζα είχαν αποκτήσει μια κόρη, τη Λάρα, η οποία γεννήθηκε το 2004 με σοβαρό καρδιολογικό πρόβλημα.
Το 2006, η μικρή Λάρα πέθανε σε ηλικία μόλις δύο ετών, έπειτα από μια δύσκολη πορεία με την ασθένειά της.
Η απώλεια συγκλόνισε τους γονείς της. Ο Ένκε, ωστόσο, συνέχισε να αγωνίζεται, προσπαθώντας να διατηρήσει την καθημερινότητά του.
Το 2009 το ζευγάρι υιοθέτησε ένα κοριτσάκι, τη Λέιλα, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην οικογενειακή του ζωή.
Είναι σημαντικό, όμως, να μη θεωρείται ότι ο θάνατος της Λάρας ήταν η μοναδική αιτία της αυτοκτονίας του. Ο Ένκε είχε παρουσιάσει κατάθλιψη και είχε αναζητήσει ψυχιατρική θεραπεία ήδη από το 2003, τρία χρόνια πριν χάσει την κόρη του.
Η κατάθλιψη που κρατούσε κρυφή
Η ψυχική ασθένεια του Ένκε δεν ήταν ευρέως γνωστή.
Ο ίδιος φοβόταν ότι η δημοσιοποίηση του προβλήματος θα επηρέαζε την επαγγελματική του καριέρα, την εικόνα του ως αθλητή, αλλά και την οικογενειακή του ζωή.
Η σύζυγός του αποκάλυψε αργότερα ότι ανησυχούσε ακόμη και για το ενδεχόμενο να χάσουν την επιμέλεια της υιοθετημένης κόρης τους.
Το καλοκαίρι του 2009 τα συμπτώματα της κατάθλιψης επανεμφανίστηκαν έντονα.
Παρά τη φροντίδα των ειδικών και την υποστήριξη της οικογένειάς του, η κατάστασή του επιδεινώθηκε.
Στις 10 Νοεμβρίου έβαλε τέλος στη ζωή του, αφήνοντας πίσω τη σύζυγό του και τη μικρή τους κόρη.
Η τραγωδία ανέδειξε και ένα από τα δυσκολότερα χαρακτηριστικά της κατάθλιψης: ο άνθρωπος που νοσεί μπορεί να συνεχίζει να εργάζεται, να χαμογελά και να φαίνεται λειτουργικός, ενώ βιώνει έντονη ψυχική οδύνη.
Πενήντα χιλιάδες άνθρωποι τον αποχαιρέτησαν
Η είδηση προκάλεσε τεράστιο σοκ.
Η Γερμανική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία ακύρωσε τον προγραμματισμένο φιλικό αγώνα της Εθνικής με τη Χιλή και ολόκληρη η Bundesliga τίμησε τη μνήμη του.
Στις 15 Νοεμβρίου 2009 περίπου 50.000 φίλαθλοι συγκεντρώθηκαν στο γήπεδο του Αννόβερου για την επιμνημόσυνη τελετή.
Οι συμπαίκτες του αποχαιρέτησαν τον αρχηγό τους σε μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές του γερμανικού ποδοσφαίρου.
Ο Ένκε ενταφιάστηκε δίπλα στην κόρη του, Λάρα.
Το Ίδρυμα Ρόμπερτ Ένκε και η παρακαταθήκη του
Στις 15 Ιανουαρίου 2010 δημιουργήθηκε το Ίδρυμα Ρόμπερτ Ένκε, με τη συμμετοχή της Γερμανικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας, της γερμανικής λίγκας και του Αννόβερου.
Σκοπός του είναι η ενημέρωση για την κατάθλιψη, η ενίσχυση της πρόσβασης στη θεραπεία και η καταπολέμηση του κοινωνικού στίγματος.
Παράλληλα, με πρωτοβουλία της Τερέζα Ένκε, υποστηρίζει παιδιά με καρδιολογικές παθήσεις και τις οικογένειές τους.
Η Τερέζα συνέχισε δημόσια αυτή την προσπάθεια, μετατρέποντας την προσωπική της απώλεια σε δράση ενημέρωσης και υποστήριξης άλλων ανθρώπων.
Η ιστορία του Ένκε άνοιξε μια μεγάλη συζήτηση στη Γερμανία για την ψυχική υγεία των επαγγελματιών αθλητών, την πίεση του πρωταθλητισμού και την ανάγκη να μπορούν οι ποδοσφαιριστές να ζητούν βοήθεια χωρίς να φοβούνται ότι θα στιγματιστούν.
Το μήνυμα που ξεπερνά τα όρια του ποδοσφαίρου
Δεκαεπτά χρόνια μετά, η ιστορία του Ρόμπερτ Ένκε εξακολουθεί να συγκινεί.
Είναι ταυτόχρονα μια υπενθύμιση ότι η κατάθλιψη είναι σοβαρή, αλλά αντιμετωπίσιμη ασθένεια, η οποία δεν κάνει διακρίσεις ανάμεσα σε διάσημους και άγνωστους, επιτυχημένους και μη.
Η αναζήτηση βοήθειας από ειδικούς δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας. Η έγκαιρη θεραπεία και η ουσιαστική υποστήριξη μπορούν να σώσουν ζωές.
Ο Ρόμπερτ Ένκε δεν έμεινε στην ιστορία μόνο για τις αποκρούσεις του. Η μνήμη του συνέβαλε στο να αρχίσει μια ευρύτερη συζήτηση για την ψυχική υγεία στον επαγγελματικό αθλητισμό.
Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη παρακαταθήκη του.
