Μας λένε συνεχώς ότι η οικονομία πηγαίνει καλά. Ότι έχουμε ανάπτυξη. Ότι ο τουρισμός σπάει ρεκόρ.
Ότι οι δείκτες βελτιώνονται. Και πράγματι, σε αρκετούς πίνακες Excel αυτό φαίνεται αλήθεια.
Μόνο που υπάρχει μια λεπτομέρεια που δεν χωράει εύκολα στα πάνελ και στις παρουσιάσεις: ο κόσμος πιέζεται περισσότερο από ποτέ.
Γιατί η πραγματική οικονομία δεν είναι οι ανακοινώσεις. Είναι η καθημερινότητα.
Είναι ο άνθρωπος που δουλεύει κανονικά και παρ’ όλα αυτά κοιτάζει το υπόλοιπο στον λογαριασμό πριν βγει για έναν καφέ.
Είναι το ζευγάρι που κόβει μέρες από τις διακοπές.
Είναι η οικογένεια που γεμίζει το καλάθι του supermarket και αφήνει πράγματα πίσω στο ταμείο.
Είναι ο εργαζόμενος που πληρώνεται στις 1 του μήνα και στις 15 νιώθει ήδη πίεση.
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα.
Η Ελλάδα μπορεί να εμφανίζει ανάπτυξη στο ΑΕΠ, αλλά η αγοραστική δύναμη παραμένει από τις χαμηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με απλά λόγια;
Ο Έλληνας συνεχίζει να πληρώνει ευρωπαϊκές τιμές με μη ευρωπαϊκούς μισθούς.
Και αυτό φαίνεται παντού.
Στη στέγαση, η κατάσταση έχει ξεφύγει.
Ενοίκια που ανεβαίνουν με ρυθμούς που δεν ακολουθούν οι μισθοί. Άνθρωποι που δίνουν τεράστιο ποσοστό του εισοδήματός τους μόνο και μόνο για να έχουν ένα σπίτι.
Νέοι 30+ που συνεχίζουν να μένουν με τους γονείς τους όχι από επιλογή, αλλά επειδή απλά δεν βγαίνουν τα νούμερα.
Την ίδια στιγμή, η ακρίβεια συνεχίζει να διαλύει το διαθέσιμο εισόδημα.
Καύσιμα, supermarket, ρεύμα, μεταφορές, υπηρεσίες.
Τα πάντα ανεβαίνουν.
Και εδώ είναι η μεγάλη κοροϊδία των αριθμών.
Ναι, οι μισθοί σε κάποιους κλάδους αυξάνονται ονομαστικά. Αλλά όταν οι τιμές τρέχουν το ίδιο γρήγορα ή και γρηγορότερα, τότε η πραγματική αγοραστική δύναμη μειώνεται.
Ουσιαστικά ο εργαζόμενος παίρνει περισσότερα χρήματα αριθμητικά, αλλά μπορεί να αγοράσει λιγότερα πράγματα.
Και η Ελλάδα το βιώνει πιο έντονα γιατί ξεκινά ήδη από χαμηλότερη βάση μισθών σε σχέση με τη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη.
Γι’ αυτό και βλέπεις το απόλυτο παράδοξο:
• γεμάτα μαγαζιά αλλά μικρότερη κατανάλωση
• αυξημένους τζίρους αλλά λιγότερο πραγματικό χρήμα στην αγορά•
περισσότερο τουρισμό αλλά λιγότερη άνεση στην καθημερινότητα του κατοίκου
Ο κόσμος δεν σταμάτησε να ξοδεύει. Αναγκάζεται να ξοδεύει περισσότερο για λιγότερα.
Αυτό δεν είναι ευημερία. Είναι επιβίωση με καλύτερο marketing.
Και το πιο επικίνδυνο είναι ότι αρχίζουμε να το θεωρούμε φυσιολογικό.
Να θεωρούμε normal το να δουλεύει κάποιος full-time και να μην μπορεί να αποταμιεύσει.
Να θεωρούμε λογικό ότι ένας νέος άνθρωπος δυσκολεύεται να φύγει από το πατρικό του.
Να θεωρούμε “success story” το ότι κάποιος βγάζει τον μήνα χωρίς να του μείνουν χρέη.
Την ίδια ώρα, σε πολλές χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, η πίεση υπάρχει, αλλά ο μέσος εργαζόμενος εξακολουθεί να έχει πολύ ισχυρότερη αγοραστική δύναμη, μεγαλύτερη αποταμίευση και σαφώς καλύτερη σχέση μισθού-κόστους ζωής.
Εδώ όμως έχουμε φτάσει σε σημείο όπου η μεσαία τάξη λειτουργεί πλέον με λογική “damage control”.
Λιγότερες έξοδοι.
Λιγότερα ταξίδια.
Πιο μικρές αγορές.
Περισσότερο άγχος.
Περισσότερος φόβος για το απρόβλεπτο.
Και αυτό είναι το πραγματικό KPI της οικονομίας. Όχι οι πανηγυρικοί τίτλοι.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, η οικονομία δεν μετριέται από το πόσο ωραία ακούγονται οι ανακοινώσεις. Μετριέται από το αν ο κόσμος μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια χωρίς να κάνει καθημερινά μαθηματικά για τα βασικά.
