Οι φθινοπωρινές πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις επηρεάζουν τους εθνικούς προϋπολογισμούς των κρατών-μελών, δημιουργώντας νέα δεδομένα στις δημόσιες συζητήσεις και στις πολιτικές αντιπαραθέσεις. Όσα διαμορφώνονται στη Γαλλία καταδεικνύουν το δυσμενές περιβάλλον, με σημείο αναφοράς τις συζητήσεις για τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους, του 2027.
Οι εξελίξεις στη Γαλλία είναι ιδιαίτερα κομβικές, όχι μόνο για το εσωτερικό πολιτικό πεδίο, αλλά και για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην κορωνίδα τους βρίσκονται οι προεδρικές εκλογές της άνοιξης του 2027.
Η Γαλλία, με το ειδικό βάρος που διαθέτει και ως ιστορικά μία από τις δύο ατμομηχανές της ευρωπαϊκής ενοποίησης, έχει μπροστά της κρίσιμους μήνες, με τον προϋπολογισμό να αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που θα επηρεάσουν το πολιτικό περιβάλλον. Ένα περιβάλλον που δεν μπορεί παρά να επηρεάζει και τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτό έχει φανεί έντονα κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο ετών, με διαδοχικές αλλαγές κυβερνήσεων και πρωθυπουργών και με ένα κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό, στο οποίο ενισχύθηκαν τόσο η ακροδεξιά της Μαρίν Λεπέν όσο και η ριζοσπαστική Αριστερά του Ζαν-Λικ Μελανσόν. Οι αντιπαραθέσεις γύρω από τον προϋπολογισμό έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής αστάθειας.
Καθώς βρισκόμαστε στο τελευταίο έτος της προεδρίας Μακρόν, το ζήτημα του προϋπολογισμού αποκτά ακόμη πιο κρίσιμα χαρακτηριστικά. Μια ενδεχόμενη αδυναμία έγκρισής του θα ενίσχυε τη δημοσιονομική και πολιτική αβεβαιότητα και θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες εστίες αναταραχής.
Υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων και των ανησυχιών που προκαλούνται, κυβερνητικά στελέχη έχουν καλέσει τις πολιτικές δυνάμεις να συνεννοηθούν προς την κατεύθυνση της υιοθέτησης των αναγκαίων μέτρων για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος.
Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν υπαρκτό κίνδυνο: μια αδυναμία συμφωνίας για τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τόσο το δημοσιονομικό έλλειμμα όσο και τους σχεδιασμούς για τη σταδιακή αποκλιμάκωσή του.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει πρόσθετες πιέσεις και στο χρηματοδοτικό περιβάλλον. Οι διεθνείς αγορές ήδη συνεκτιμούν την πολιτική και δημοσιονομική αβεβαιότητα. Ενδεικτική είναι η διαφορά των αποδόσεων μεταξύ των δεκαετών κρατικών ομολόγων της Γαλλίας και της Γερμανίας, η οποία έχει ξεπεράσει τις 100 μονάδες βάσης, φθάνοντας σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από την περίοδο της κρίσης χρέους της ευρωζώνης.
Η εικόνα αυτή έχει τις ρίζες της και στις πολιτικές εξελίξεις του 2024, όταν ο Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν διέλυσε την Εθνοσυνέλευση και προκήρυξε πρόωρες βουλευτικές εκλογές, από τις οποίες προέκυψε ένα ιδιαίτερα κατακερματισμένο κοινοβούλιο. Η πολιτική αβεβαιότητα που ακολούθησε επηρέασε και την αξιολόγηση των δημοσιονομικών προοπτικών της χώρας.
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το γαλλικό δημοσιονομικό έλλειμμα υποχώρησε από το 5,8% του ΑΕΠ το 2024 στο 5,1% το 2025. Παρά τη βελτίωση, παραμένει σε υψηλά επίπεδα, ενώ η δημοσιονομική εξυγίανση εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη γαλλική οικονομία.
Αυτό που αναφέρεται στην πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ και αποτελεί σημείο αναφοράς για το πώς θα πορευθεί η Γαλλία σχετίζεται με τη διατηρησιμότητα της προσπάθειας εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών, στη βάση όσων επιτεύχθηκαν κατά τη διάρκεια του 2025.
Ο ΟΟΣΑ αναφέρεται στην ανάγκη τήρησης των δεσμεύσεων του μεσοπρόθεσμου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων. Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας θα μπορούσε να ενισχύσει την αξιοπιστία της Γαλλίας, απαιτεί όμως μακροχρόνια προσπάθεια για τον έλεγχο των δαπανών και τη σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους.
Η Γαλλία καλείται να καταβάλει εντονότερες προσπάθειες για την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών της, λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την τελευταία 25ετία το δημόσιο χρέος αυξήθηκε από περίπου 60% του ΑΕΠ το 2000 σε 115,5% το 2025.
Η διαμόρφωση ενός βιώσιμου δημοσιονομικού περιβάλλοντος θα εξαρτηθεί από την εξοικονόμηση πόρων, την ενίσχυση των εσόδων, αλλά και από την πορεία των επενδύσεων, της ανάπτυξης και της απασχόλησης.
Το διεθνές περιβάλλον των τελευταίων ετών χαρακτηρίζεται, παράλληλα, από έντονες διακυμάνσεις και χαμηλή προβλεψιμότητα. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι ενεργειακές αναταράξεις και η αύξηση των αμυντικών αναγκών δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς.
Η περίπτωση της Γαλλίας, όμως, έχει ιδιαίτερη σημασία για ολόκληρη την Ευρώπη. Μια χώρα με το οικονομικό και πολιτικό βάρος της Γαλλίας καλείται να συνδυάσει τη δημοσιονομική εξυγίανση με την ανάγκη για ανάπτυξη, επενδύσεις, κοινωνική συνοχή, ενεργειακή ασφάλεια και άμυνα. Η έκβαση αυτής της προσπάθειας δεν θα επηρεάσει μόνο την πορεία προς τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027, αλλά και τις ευρύτερες οικονομικές και πολιτικές ισορροπίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
