Η Άννα Φρανκ δεν πρόλαβε να γίνει η συγγραφέας και δημοσιογράφος που ονειρευόταν. Πρόλαβε όμως, μέσα σε μόλις 15 χρόνια ζωής, να αφήσει ένα κείμενο που εξακολουθεί να διαβάζεται ως προσωπική μαρτυρία μιας από τις σκοτεινότερες περιόδους της ανθρώπινης ιστορίας.
Στις 2 Σεπτεμβρίου 1944, η Άννα, οι γονείς της Ότο και Έντιτ, η μεγαλύτερη αδελφή της Μαργκό και οι τέσσερις άνθρωποι που είχαν κρυφτεί μαζί τους αναχώρησαν από το στρατόπεδο διέλευσης Βέστερμπορκ της Ολλανδίας για το Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Ήταν η τελευταία μεταγωγή από το Βέστερμπορκ προς το Άουσβιτς.
Από τη Φρανκφούρτη στην κρυψώνα του Άμστερνταμ
Η Άννελις Μαρί Φρανκ γεννήθηκε στις 12 Ιουνίου 1929 στη Φρανκφούρτη. Μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, η εβραϊκή οικογένεια Φρανκ εγκατέλειψε τη Γερμανία και εγκαταστάθηκε στην Ολλανδία. Όμως τον Μάιο του 1940 οι Γερμανοί κατέλαβαν και την Ολλανδία και άρχισαν σταδιακά οι διώξεις των Εβραίων.
Τον Ιούλιο του 1942 η οικογένεια κρύφτηκε στο περίφημο «Μυστικό Παράρτημα», πίσω από τις επαγγελματικές εγκαταστάσεις του Ότο Φρανκ στην οδό Prinsengracht 263 του Άμστερνταμ.
Εκεί έζησαν κρυμμένοι για περισσότερο από δύο χρόνια, μαζί με άλλα τέσσερα άτομα. Άνθρωποι που τους βοηθούσαν, ανάμεσά τους η Μιπ Χις, τους προμήθευαν τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, διακινδυνεύοντας και τη δική τους ζωή.
Το ημερολόγιο που άρχισε στα 13 της
Η Άννα είχε πάρει για τα 13α γενέθλιά της ένα λεύκωμα, το οποίο μετέτρεψε σε ημερολόγιο. Μέσα στην κρυψώνα κατέγραφε την καθημερινότητα, τον φόβο, τις συγκρούσεις, την εφηβεία της, αλλά και τις ελπίδες της για έναν κόσμο μετά τον πόλεμο.
Ήθελε μάλιστα να γίνει συγγραφέας ή δημοσιογράφος. Όταν άκουσε από το ραδιόφωνο έκκληση της εξόριστης ολλανδικής κυβέρνησης να διασωθούν ημερολόγια και έγγραφα της κατοχής, άρχισε να επεξεργάζεται ξανά τα κείμενά της με την ελπίδα ότι θα τα δημοσίευε μετά τον πόλεμο.
Δεν πρόλαβε.
Η σύλληψη
Στις 4 Αυγούστου 1944, οι γερμανικές αρχές και Ολλανδοί συνεργάτες τους εισέβαλαν στην κρυψώνα και συνέλαβαν τους οκτώ ανθρώπους που βρίσκονταν εκεί.
Το ποιος ακριβώς οδήγησε τους Ναζί στην κρυψώνα δεν έχει αποδειχθεί οριστικά. Για δεκαετίες κυριάρχησε η εκδοχή της προδοσίας ύστερα από καταγγελία, αλλά έχουν εξεταστεί και άλλες πιθανότητες σχετικά με τις συνθήκες εντοπισμού τους.
Στις 8 Αυγούστου μεταφέρθηκαν στο Βέστερμπορκ.
Το τελευταίο τρένο για το Άουσβιτς
Στις 2 Σεπτεμβρίου ήρθε η σειρά τους.
Περισσότεροι από 1.000 Εβραίοι στοιβάχθηκαν σε κλειστά εμπορικά βαγόνια. Σύμφωνα με το Anne Frank House, περίπου 70 άνθρωποι βρίσκονταν σε κάθε βαγόνι, με ένα βαρέλι νερό και ένα βαρέλι που χρησιμοποιούνταν ως τουαλέτα. Η Άννα εμφανίζεται με τον αριθμό 309 στον κατάλογο της μεταγωγής.
Το ταξίδι κράτησε περίπου δυόμισι με τρεις ημέρες.
Όταν έφτασαν στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου, άνδρες και γυναίκες χωρίστηκαν. Ήταν η τελευταία φορά που ο Ότο Φρανκ είδε τη γυναίκα και τις δύο κόρες του. Από τους ανθρώπους της συγκεκριμένης μεταγωγής, 371 κρίθηκαν ακατάλληλοι για εργασία και οδηγήθηκαν στους θαλάμους αερίων. Η Άννα και οι υπόλοιποι της κρυψώνας πέρασαν την επιλογή και οδηγήθηκαν σε καταναγκαστική εργασία.
Από το Άουσβιτς στο Μπέργκεν-Μπέλσεν
Στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου του 1944, η Άννα και η Μαργκό μεταφέρθηκαν στο Μπέργκεν-Μπέλσεν στη Γερμανία.
Οι συνθήκες ήταν καταστροφικές: πείνα, ψύχος, συνωστισμός και επιδημίες.
Οι δύο αδελφές προσβλήθηκαν από τύφο και πέθαναν, σύμφωνα με τις ιστορικές εκτιμήσεις, τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο του 1945. Η Άννα ήταν μόλις 15 ετών. Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 15 Απριλίου, οι Βρετανοί απελευθέρωσαν το Μπέργκεν-Μπέλσεν.
Η μητέρα της, Έντιτ, είχε πεθάνει στο Άουσβιτς τον Ιανουάριο του 1945.
Από την οικογένεια Φρανκ επέζησε μόνο ο πατέρας, Ότο Φρανκ, ο οποίος απελευθερώθηκε από το Άουσβιτς όταν έφτασε εκεί ο Κόκκινος Στρατός στις 27 Ιανουαρίου 1945.
Το ημερολόγιο επέζησε
Μετά τη σύλληψη, τα χειρόγραφα της Άννας είχαν μείνει πεταμένα στην κρυψώνα. Η Μιπ Χις τα περισυνέλεξε και τα φύλαξε, ελπίζοντας ότι κάποτε θα τα επέστρεφε στην Άννα.
Η Άννα όμως δεν γύρισε.
Τα παρέδωσε στον Ότο Φρανκ και εκείνος φρόντισε να εκπληρώσει, έστω μετά θάνατον, την επιθυμία της κόρης του να γίνει συγγραφέας. Το ημερολόγιο δημοσιεύθηκε και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, μπαίνοντας παράλληλα σε σχολικά προγράμματα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η Άννα Φρανκ δεν είναι απλώς ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα του Ολοκαυτώματος. Είναι η φωνή ενός παιδιού ανάμεσα στα έξι εκατομμύρια Εβραίους που δολοφονήθηκαν από τους Ναζί και τους συνεργάτες τους.
Και ίσως εκεί βρίσκεται η δύναμη του ημερολογίου της: πίσω από τους ασύλληπτους αριθμούς, μας αναγκάζει να βλέπουμε ξανά έναν άνθρωπο, ένα παιδί, μια ζωή και ένα μέλλον που δεν πρόλαβε να υπάρξει.
Πηγή: Anne Frank House – επίσημη ιστοσελίδα
