Αν κάτι ένωνε όσους βρέθηκαν σήμερα το μεσημέρι στις 12 στον τελευταίο αποχαιρετισμό στην ιδρυτική και μακροβιότερη διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, Αννα Καφέτση, ήταν σίγουρα η βαθιά εκτίμηση και ο απόλυτος σεβασμός στο πρόσωπο μιας προσωπικότητας που διαμόρφωσε το τοπίο της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα αλλά και μιας μαχήτριας της ζωής, μιας γυναίκας που, όπως ακούστηκε, όσο εύθραυστη κι αν έδινε την εντύπωση ότι ήταν, στην πραγματικότητα είχε μέσα της δύναμη “μεγατόνων”.

Στην εξόδιο ακολουθία της γυναίκας που κατάφερε να δώσει σάρκα και οστά, όραμα, σχήμα και μορφή στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, κάτι που εύχονταν πολλές γενιές εικαστικών καλλιτεχνών αλλά και το κοινό σ΄αυτή τη χώρα, παρέστησαν άνθρωποι συγγενείς, φίλοι και συνεργάτες, άνθρωποι του εικαστικού χώρου, αλλά και δημοσιογράφοι. Κι αυτό το τελευταίο αντίο είχε μεν βαθιά συγκίνηση, αλλά και κάτι από τη διακριτικότητα, την αξιοπρέπεια και την ευγένεια της προσωπικότητας των όχι υψηλών “ντεσιμπέλ”, ΄Αννας Καφέτση.

Advertisement
Advertisement

“Σε όλη της τη ζωή είχε την αίσθηση ότι ασχολιόταν με την θεωρία και ιστορία της τέχνης, αλλά κατά βάθος το αντικείμενό της ήταν η θεολογία της τέχνης γιατί όλη της η ζωή ήταν μια άσκηση σκληρή και επώδυνη, ήταν ταυτόχρονα άσκηση ζωής αλλά και άσκηση θανάτου”, ανέφερε στον επικήδειο λόγο του ο πρώην Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, υπουργός Εξωτερικών κι ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ευάγγελος Βενιζέλος. Ο ίδιος θυμήθηκε ότι τη συνάντησε στο Yπουργείο Πολιτισμού στην πρώτη του θητεία ως επικεφαλής υπουργός όταν σχεδίασαν μαζί , μεταξύ άλλων, την ίδρυση ταυτοχρόνως δυο Μουσείων Σύγχρονης Τέχνης, του Εθνικού Μουσείου στην Αθήνα και του Κρατικού Μουσείου στη Θεσσαλονίκη, ενώ συναποφάσισαν και την απόκτηση της Συλλογής Κωστάκη. “Είναι εκείνη που μετέτρεψε τα λόγια του νομοθέτη σε έργο. Οργάνωσε το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Την έχω ζήσει σε όλη αυτή τη νομαδική περίοδο, όπως εύστοχα χαρακτηρίστηκε, εν αναμονή της μόνιμης στέγης του ΕΜΣT – στο Ωδείο Αθηνών, στο Μέγαρο Μουσικής το οποίο είχε την ευγένεια και τη λεπτότητα να τη στεγάσει μέχρι το τέλος. Είναι να απορεί κανείς πως η Άννα Καφέτση, φαινομενικά τόσο εύθραυστη, είχε τόσο μεγάλη εσωτερική δύναμη, ισχύ, αποφασιστικότητα, κύρος και ικανότητα να κάνει όλο αυτό το έργο. Ενα κεκτημένο για τον σύγχρονο πολιτισμό που το οφείλουμε στην Αννα Καφέτση”, ανέφερε μεταξύ άλλων ο Ευάγγελος Βενιζέλος.

Στη συνέχεια ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του Μεγάρου Μουσικής, Νίκος Πιμπλής, αναφέρθηκε σε μια προσωπικότητα με βασθιά πνευματικότητα κι αταλάντευτη πίστη στη δύναμη της τέχνης που αφιέρωσε τη ζωή της στην ανάδειξη των Ελλήνων καλλιτεχνών και στη διαμόρφωση ενός ουσιαστικού δημόσιου διαλόγου γύρω από τη σύγχρονη δημιουργία. Οπως ο ίδιος σημείωσε, η Αννα Καφέτση εργάστηκε ακούραστα με πυγμή και διορατικότητα ώστε η χώρα να αποκτήσει το ΕΜΣΤ, μια παγκόσμια πρωτοβουλία, ανοίγοντας νέους δρόμους για τις επόμενες γενιές δημιουργών. Ο ίδιος μίλησε ακόμα για τη συνεργασία της με το Μέγαρο Μουσικής και τις “πρωτοποριακές” εκθέσεις του οργάνωσε ως ψυχή του annexM, του πρωτοποριακού προγράματος σύγχρονης τέχνης που εισήγαγε στο Μέγαρο.

“Η ΄Αννα Καφέτση είναι ίσως η χαρακτηριστικότερη περίπτωση ανθρώπου που αφοσιώθηκε απόλυτα, ταυτίστηκε με το ρόλο της και το όραμα που είχε, ήταν ανυποχώρητη στις αρχές της στα οράματα και τις αξίες της με ό,τι σημαίνει αυτό. Δεν συγκαταλεγόμουν στο στενό της κύκλο, αλλά την εκτιμούσα και τη θαύμαζα παρακολουθώντας τη δουλειά της από τις εξαιρετικές εκθέσεις στο Ωδείο Αθηνών, στο Μέγαρο Μουσικής και στο Εθνικό Μουσείο Συγχρονης Τέχνης. Ανήκω στους ανθρώπους που θεωρώ ότι διαμορφώθηκα σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις δικές της επιλογές, τα συνθήματα μέσα από τις εκθέσεις της, το ενδιαφέρον της για τη τεχνολογία, την πολιτική, τη θεολογία και πνευματικά και υπαρξιακά ζητήματα…”, ανέφερε μεταξύ άλλων με τη σειρά της η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, Συραγώ Τσιάρα.

“Το διοικητικό συμβούλιο του ΕΜΣΤ καταθέτουμε τον σεβασμό μας στο πρόσωπό της”, ανέφερε μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος του ΔΣ του ΕΜΣΤ, Αγγελής Αντωνόπουλος, ενώ η ανιψιά της εκλιπούσας μίλησε για το λιγότερο γνωστό πρόσωπό της, αυτό της “θείας Αννας”, πάντα κοντά στα παιδιά του αδερφού της, όπως εξάλλου και στις νεώτερες γενιές καθ’ όλη τη διάρκεια του βίου της.