Υπάρχουν κινηματογραφικοί ήρωες που γνωρίζουν τεράστια επιτυχία και ύστερα ξεχνιούνται.
Και υπάρχει ο Τζέιμς Μποντ.
Ο πράκτορας 007, που εδώ και περισσότερες από έξι δεκαετίες αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της παγκόσμιας κινηματογραφικής βιομηχανίας.
Το όνομά του συνδέθηκε με μυστικές αποστολές, εξωτικά ταξίδια, εντυπωσιακά αυτοκίνητα, γυναίκες, ακριβό ντύσιμο και μια σχεδόν υπεράνθρωπη ικανότητα να ξεφεύγει από τον θάνατο.
Πίσω, όμως, από τον κινηματογραφικό μύθο βρίσκεται μια πραγματική ιστορία.
Η ιστορία ενός Βρετανού συγγραφέα που γνώριζε από κοντά τον κόσμο των μυστικών υπηρεσιών.
Του Ίαν Φλέμινγκ.
Και μια ενδιαφέρουσα ελληνική διάσταση, καθώς ο Μποντ ταξίδεψε κινηματογραφικά στην Ελλάδα, ενώ δύο από τους σημαντικότερους πρωταγωνιστές του συνδέθηκαν και με προσωπικές δημοσιογραφικές μου συναντήσεις.
Ο Ίαν Φλέμινγκ πριν από τον Τζέιμς Μποντ
Ο Ίαν Λάνκαστερ Φλέμινγκ γεννήθηκε στις 28 Μαΐου 1908 στο Λονδίνο.
Προερχόταν από εύπορη βρετανική οικογένεια.
Ο πατέρας του, Βάλενταϊν Φλέμινγκ, ήταν βουλευτής των Συντηρητικών και σκοτώθηκε το 1917, υπηρετώντας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο νεαρός Ίαν φοίτησε στο Ίτον και αργότερα συνέχισε τις σπουδές του στο εξωτερικό.
Εργάστηκε ως δημοσιογράφος στο πρακτορείο Reuters, αποκτώντας εμπειρία στην αναζήτηση πληροφοριών και στις διεθνείς σχέσεις.
Στη συνέχεια δραστηριοποιήθηκε στον χρηματοοικονομικό τομέα.
Η ζωή του άλλαξε ριζικά με την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο άνθρωπος των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών
Το 1939 ο Φλέμινγκ εντάχθηκε στο επιτελείο της βρετανικής ναυτικής υπηρεσίας πληροφοριών.
Υπηρέτησε ως προσωπικός βοηθός του διευθυντή της, ναυάρχου Τζον Γκόντφρι.
Η θέση αυτή του έδωσε πρόσβαση σε μυστικές επιχειρήσεις, σχέδια παραπλάνησης, κρυπτογραφικές πληροφορίες και συνεργασίες με άλλες υπηρεσίες.
Ο Φλέμινγκ δεν ήταν ο κινηματογραφικός πράκτορας που αργότερα δημιούργησε.
Δεν πραγματοποιούσε αποστολές όπως εκείνες του 007.
Γνώριζε, όμως, πώς σχεδιάζονταν πραγματικές επιχειρήσεις πληροφοριών και πώς λειτουργούσαν οι μηχανισμοί της κατασκοπείας.
Συμμετείχε στον σχεδιασμό ειδικών επιχειρήσεων και συνδέθηκε με τη δημιουργία της μονάδας 30 Assault Unit, που είχε αποστολή τη συλλογή πολύτιμων πληροφοριών και τεχνολογικού υλικού από εχθρικές εγκαταστάσεις.
Αυτή η εμπειρία θα αποτελούσε αργότερα την πρώτη ύλη για τα βιβλία του.
ΒΙΝΤΕΟ
Πότε γεννήθηκε πραγματικά ο Τζέιμς Μποντ
Σε ορισμένα ιστορικά χρονολόγια αναφέρεται λανθασμένα ότι ο Φλέμινγκ επινόησε τον Τζέιμς Μποντ το 1924.
Η πληροφορία δεν ευσταθεί.
Το 1924 ο Φλέμινγκ ήταν μόλις 16 ετών.
Ο χαρακτήρας του 007 δημιουργήθηκε το 1952.
Εκείνη τη χρονιά ο Φλέμινγκ βρισκόταν στην Τζαμάικα, στο σπίτι του που ονομαζόταν GoldenEye.
Εκεί έγραψε το πρώτο του μυθιστόρημα με ήρωα τον Βρετανό πράκτορα.
Το Casino Royale κυκλοφόρησε στις 13 Απριλίου 1953.
Ο Τζέιμς Μποντ παρουσιάστηκε ως πράκτορας της βρετανικής υπηρεσίας πληροφοριών με κωδικό αριθμό 007.
Ο διπλός μηδενικός αριθμός σήμαινε, στο μυθοπλαστικό σύμπαν του Φλέμινγκ, ότι ο πράκτορας είχε άδεια να σκοτώνει κατά την εκτέλεση των αποστολών του.
Από πού προήλθε το όνομα James Bond
Η προέλευση του ονόματος αποτελεί μία από τις πιο γνωστές λεπτομέρειες της ιστορίας.
Ο Φλέμινγκ ήταν λάτρης της παρατήρησης πουλιών.
Είχε στη βιβλιοθήκη του το βιβλίο Birds of the West Indies, έργο ενός Αμερικανού ορνιθολόγου που ονομαζόταν James Bond.
Το όνομα του φάνηκε απλό, σύντομο και κατάλληλο για τον ήρωά του.
Έτσι γεννήθηκε ο κινηματογραφικός θρύλος.
Ο πραγματικός Τζέιμς Μποντ ήταν επιστήμονας.
Ο φανταστικός έγινε ο διασημότερος κατάσκοπος του κόσμου.
Τα βιβλία που δημιούργησαν έναν παγκόσμιο μύθο
Ο Φλέμινγκ έγραψε συνολικά 12 μυθιστορήματα και δύο συλλογές διηγημάτων με πρωταγωνιστή τον Μποντ.
Ανάμεσα στα γνωστότερα έργα του βρίσκονται τα Casino Royale, Live and Let Die, Moonraker, Diamonds Are Forever, From Russia with Love, Dr. No, Goldfinger, Thunderball και You Only Live Twice.
Τα βιβλία γνώρισαν μεγάλη εμπορική επιτυχία.
Σημαντική ώθηση στη δημοτικότητά τους έδωσε και ο Αμερικανός πρόεδρος Τζον Φ. Κένεντι, όταν συμπεριέλαβε το From Russia with Love ανάμεσα στα αγαπημένα του αναγνώσματα.
Ο Φλέμινγκ πέθανε στις 12 Αυγούστου 1964, σε ηλικία 56 ετών.
Δεν πρόλαβε να δει το μεγαλύτερο μέρος της κινηματογραφικής πορείας του ήρωά του.
Πρόλαβε, όμως, να δει τον Τζέιμς Μποντ να κατακτά τη μεγάλη οθόνη.
1962: Ο Σον Κόνερι γίνεται ο πρώτος κινηματογραφικός 007
Η πρώτη επίσημη ταινία της σειράς ήταν το Dr. No, που κυκλοφόρησε το 1962.
Στον πρωταγωνιστικό ρόλο εμφανίστηκε ένας σχετικά άγνωστος τότε Σκωτσέζος ηθοποιός.
Ο Σον Κόνερι.
Η επιλογή του αποδείχθηκε καθοριστική.
Ο Κόνερι έδωσε στον Μποντ ένα ιδιαίτερο μείγμα σκληρότητας, ειρωνείας, αυτοπεποίθησης και γοητείας.
Η επιτυχία της ταινίας άνοιξε τον δρόμο για μια κινηματογραφική σειρά που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Ο Κόνερι πρωταγωνίστησε σε έξι επίσημες ταινίες της παραγωγής EON.
Επέστρεψε επίσης στον ρόλο το 1983, στην ανεξάρτητη παραγωγή Never Say Never Again.
ΒΙΝΤΕΟ
Οι έξι ηθοποιοί που έγιναν Τζέιμς Μποντ
Μέχρι σήμερα έχουν κυκλοφορήσει 25 επίσημες κινηματογραφικές ταινίες του Τζέιμς Μποντ, από το Dr. No του 1962 μέχρι το No Time to Die του 2021.
Έξι ηθοποιοί έχουν ενσαρκώσει τον πράκτορα 007 στις επίσημες παραγωγές.
Σον Κόνερι: Έξι ταινίες, από το 1962 έως το 1971.
Τζορτζ Λέιζενμπι: Μία ταινία, το 1969.
Ρότζερ Μουρ: Επτά ταινίες, από το 1973 έως το 1985.
Τίμοθι Ντάλτον: Δύο ταινίες, το 1987 και το 1989.
Πιρς Μπρόσναν: Τέσσερις ταινίες, από το 1995 έως το 2002.
Ντάνιελ Κρεγκ: Πέντε ταινίες, από το 2006 έως το 2021.
Ο Ρότζερ Μουρ παραμένει ο ηθοποιός με τις περισσότερες επίσημες εμφανίσεις στον ρόλο.
Ο Ντάνιελ Κρεγκ έδωσε μια διαφορετική διάσταση στον χαρακτήρα, παρουσιάζοντας έναν περισσότερο ανθρώπινο, τραυματισμένο και ψυχολογικά σύνθετο Μποντ.
ΒΙΝΤΕΟ
Πόσες ταινίες έχουν γυριστεί συνολικά
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διάκριση.
Οι επίσημες ταινίες της EON Productions είναι 25.
Υπάρχουν, όμως, και δύο κινηματογραφικές παραγωγές εκτός της επίσημης σειράς.
Το Casino Royale του 1967, μια σατιρική κωμωδία με διαφορετική προσέγγιση στον χαρακτήρα.
Και το Never Say Never Again του 1983, με τον Σον Κόνερι να επιστρέφει στον ρόλο.
Επομένως, εάν συμπεριλάβουμε και αυτές τις δύο παραγωγές, οι κινηματογραφικές ταινίες που αξιοποίησαν τον χαρακτήρα του Τζέιμς Μποντ φτάνουν τις 27.
Υπήρξε επίσης τηλεοπτική διασκευή του Casino Royale το 1954, η οποία δεν περιλαμβάνεται στον αριθμό των κινηματογραφικών ταινιών.
Ο Τζέιμς Μποντ στην Ελλάδα
Η Ελλάδα κατέχει ξεχωριστή θέση στην κινηματογραφική ιστορία του 007.
Το 1981 κυκλοφόρησε η ταινία For Your Eyes Only, με πρωταγωνιστή τον Ρότζερ Μουρ.
Μεγάλο μέρος των γυρισμάτων πραγματοποιήθηκε στην Κέρκυρα και στα Μετέωρα.
Στην Κέρκυρα χρησιμοποιήθηκαν το Αχίλλειο, το Κανόνι, η παλιά πόλη και άλλες χαρακτηριστικές τοποθεσίες.
Στα Μετέωρα γυρίστηκαν εντυπωσιακές σκηνές δράσης με φόντο τους απόκρημνους βράχους και τα μοναστήρια.
Η ταινία έφερε τις ελληνικές τοποθεσίες μπροστά σε εκατομμύρια θεατές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Παράλληλα, η παραγωγή ανέδειξε τις δυνατότητες της Ελλάδας ως διεθνούς κινηματογραφικού προορισμού.
Χρειάζεται εδώ μια διευκρίνιση: οι τεκμηριωμένες βασικές ελληνικές τοποθεσίες του For Your Eyes Only ήταν η Κέρκυρα και τα Μετέωρα, όχι η Ρόδος.
Η προσωπική μου συνάντηση με τον Σον Κόνερι
Η δημοσιογραφική μου διαδρομή μού έδωσε την ευκαιρία να συναντήσω ανθρώπους που είχαν αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στον παγκόσμιο κινηματογράφο.
Ανάμεσά τους και τον Σον Κόνερι.
Τον συνάντησα στο σπίτι του Βαγγέλη Παπαθανασίου, του σπουδαίου Έλληνα μουσικοσυνθέτη που κατέκτησε τη διεθνή αναγνώριση ως Vangelis.
Ήταν μια συνάντηση που είχε για μένα ιδιαίτερη σημασία.
Δεν είχα απέναντί μου απλώς έναν διάσημο ηθοποιό.
Είχα τον άνθρωπο που είχε καθιερώσει κινηματογραφικά τον Τζέιμς Μποντ.
Έχω αναφερθεί σε εκείνη τη συνάντηση και σε δημοσίευμά μου στη HuffPost.
Ο Κόνερι πέθανε στις 31 Οκτωβρίου 2020, σε ηλικία 90 ετών.
Άφησε πίσω του μια τεράστια κινηματογραφική κληρονομιά, που ξεπερνά κατά πολύ τον ρόλο του 007.
Ωστόσο, για εκατομμύρια θεατές θα παραμείνει ο αυθεντικός Τζέιμς Μποντ.
Και μια συνέντευξη με τον Ρότζερ Μουρ
Είχα επίσης την ευκαιρία να συναντήσω και να πάρω συνέντευξη από τον Ρότζερ Μουρ, κατά την παρουσία του στην Ελλάδα για κινηματογραφική παραγωγή.
Ο Μουρ υπήρξε μια εντελώς διαφορετική εκδοχή του Τζέιμς Μποντ.
Περισσότερο κοσμοπολίτης, περισσότερο ειρωνικός και με έντονη αίσθηση χιούμορ.
Δεν προσπαθούσε να μιμηθεί τον Σον Κόνερι.
Δημιούργησε τη δική του ταυτότητα.
Επτά ταινίες τον καθιέρωσαν ως έναν από τους δημοφιλέστερους ηθοποιούς που ενσάρκωσαν τον πράκτορα 007.
Ο Ρότζερ Μουρ πέθανε στις 23 Μαΐου 2017, σε ηλικία 89 ετών.
Η συνάντησή μου μαζί του παραμένει μία ακόμη προσωπική ανάμνηση από την εποχή που οι μεγάλοι κινηματογραφικοί αστέρες έρχονταν στην Ελλάδα για γυρίσματα και συνεντεύξεις.
Ο Μποντ ως παγκόσμια βιομηχανία
Ο Τζέιμς Μποντ δεν είναι μόνο κινηματογραφικός χαρακτήρας.
Είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα εμπορικά σήματα της παγκόσμιας βιομηχανίας ψυχαγωγίας.
Οι ταινίες του έχουν αποφέρει δισεκατομμύρια δολάρια σε εισπράξεις.
Παράλληλα, έχουν δημιουργήσει μια τεράστια αγορά που περιλαμβάνει βιβλία, βιντεοπαιχνίδια, συλλεκτικά αντικείμενα, μουσική και εμπορικές συνεργασίες.
Τα αυτοκίνητα Aston Martin, τα περίφημα τεχνολογικά βοηθήματα του Q και τα μουσικά θέματα των ταινιών αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της δημοφιλίας του.
Η μουσική υπήρξε επίσης καθοριστικό στοιχείο της ταυτότητας της σειράς.
Από τη Σίρλεϊ Μπάσεϊ μέχρι την Αντέλ και την Μπίλι Άιλις, μεγάλοι καλλιτέχνες έχουν συνδέσει το όνομά τους με τον 007.
Ποιος θα είναι ο επόμενος Τζέιμς Μποντ;
Μετά την αποχώρηση του Ντάνιελ Κρεγκ, το ενδιαφέρον στρέφεται στον διάδοχό του.
Η επόμενη κινηματογραφική παραγωγή βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης.
Ο Ντενί Βιλνέβ έχει ανακοινωθεί ως σκηνοθέτης της επόμενης ταινίας.
Μέχρι τον Νοέμβριο του 2026 δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα ο ηθοποιός που θα αναλάβει τον ρόλο.
Η επιλογή θα έχει ιδιαίτερη σημασία.
Κάθε νέος Μποντ καλείται να προσαρμοστεί στην εποχή του, χωρίς να χάσει τα στοιχεία που έκαναν τον χαρακτήρα παγκόσμιο σύμβολο.
Ο Ίαν Φλέμινγκ δεν θα μπορούσε να φανταστεί αυτή την επιτυχία
Όταν ο Ίαν Φλέμινγκ καθόταν το 1952 στο σπίτι του στην Τζαμάικα και έγραφε το Casino Royale, δύσκολα θα μπορούσε να προβλέψει τι θα ακολουθούσε.
Ένας φανταστικός πράκτορας θα κατακτούσε τον κινηματογράφο.
Έξι ηθοποιοί θα γίνονταν παγκοσμίως διάσημοι μέσα από τον ίδιο ρόλο.
Εκατομμύρια άνθρωποι θα παρακολουθούσαν τις περιπέτειές του.
Και η Ελλάδα θα γινόταν μέρος αυτού του κινηματογραφικού σύμπαντος.
Για μένα, η ιστορία έχει και μια προσωπική διάσταση.
Οι συναντήσεις μου με τον Σον Κόνερι και τον Ρότζερ Μουρ δεν ήταν απλώς επαφές με δύο αστέρες του Χόλιγουντ.
Ήταν συναντήσεις με δύο ανθρώπους που σημάδεψαν διαφορετικές εποχές του παγκόσμιου κινηματογράφου.
Ο Ίαν Φλέμινγκ δημιούργησε έναν φανταστικό πράκτορα. Ο κινηματογράφος τον μετέτρεψε σε θρύλο.
Και ο Τζέιμς Μποντ, περισσότερο από 70 χρόνια μετά την πρώτη του εμφάνιση στη λογοτεχνία, εξακολουθεί να έχει την άδεια να κατακτά το κοινό.