Σε έναν χώρο που συνδέεται κυρίως με την ψυχαγωγία και την επαφή με τη φύση, ένας ζωολογικός κήπος στο Βερολίνο επιχειρεί κάτι πολύ πιο βαθύ: να βοηθήσει ανθρώπους με άνοια να ανακτήσουν αναμνήσεις και συναισθήματα που μοιάζουν χαμένα.
Ο Ζωολογικός Κήπος του Βερολίνου έχει αναπτύξει ειδικά προγράμματα για άτομα που πάσχουν από άνοια και νόσο Αλτσχάιμερ, αξιοποιώντας την επαφή με τα ζώα ως μέσο ενεργοποίησης της μνήμης.
Οι συμμετέχοντες περιηγούνται σε συγκεκριμένες διαδρομές, εστιάζοντας σε οικεία ερεθίσματα ήχους, μυρωδιές και εικόνες που μπορούν να πυροδοτήσουν αναμνήσεις. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η επαφή με ζώα λειτουργεί συχνά ως «γέφυρα» προς το παρελθόν, ιδιαίτερα για ανθρώπους που δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν λεκτικά.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι επισκέπτες θυμούνται παιδικές εμπειρίες ή παλιές καθημερινές συνήθειες. Άλλοι αντιδρούν συναισθηματικά, εκφράζοντας χαρά ή συγκίνηση, ακόμη κι αν δεν μπορούν να εξηγήσουν το γιατί.
Όπως επισημαίνουν οι υπεύθυνοι του προγράμματος, το ζητούμενο δεν είναι η «θεραπεία», αλλά η βελτίωση της ποιότητας ζωής και η ενίσχυση της ανθρώπινης επαφής.
Παρόμοιες πρωτοβουλίες καταγράφονται και εκτός Γερμανίας. Σύμφωνα με τη Washington Post, προγράμματα που βασίζονται στην επαφή με ζώα ή στη βιωματική εμπειρία έχουν δείξει ότι μπορούν να μειώσουν το άγχος και να ενισχύσουν την επικοινωνία σε άτομα με άνοια.
Ειδικοί στον τομέα της νευροεπιστήμης εξηγούν ότι οι αισθητηριακές εμπειρίες όπως η θέα ενός ζώου ή η αφή ενεργοποιούν διαφορετικά τμήματα του εγκεφάλου από εκείνα που σχετίζονται με τη γλώσσα. Αυτό επιτρέπει σε άτομα με γνωστική έκπτωση να διατηρούν συναισθηματικές και βιωματικές μνήμες, ακόμη και όταν η λεκτική μνήμη έχει επηρεαστεί.
Παράλληλα, ο ίδιος ο Ζωολογικός Κήπος του Βερολίνου τονίζει ότι τέτοιες δράσεις εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια να επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος των ζωολογικών κήπων ως χώρων εκπαίδευσης, ευαισθητοποίησης αλλά και κοινωνικής προσφοράς.
Σε μια εποχή όπου η άνοια επηρεάζει ολοένα και περισσότερους ανθρώπους παγκοσμίως, τέτοιες πρωτοβουλίες δείχνουν ότι ακόμη και μικρές εμπειρίες μπορούν να έχουν μεγάλο αντίκτυπο όχι απαραίτητα επαναφέροντας τη μνήμη, αλλά προσφέροντας στιγμές σύνδεσης και ανακούφισης.
Με πληροφορίες από Washington Post, zoo-berlin
