Μια εξαιρετικά αποκαλυπτική αναφορά των New York Times φέρνει στο φως παρασκηνιακές κινήσεις που φέρονται να εξετάστηκαν κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο τον πρώην πρόεδρο του Ιράν, Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Ντόναλτ Τραμπ φέρεται να είχε στο μυαλό του τον Αχμαντινετζάντ όταν δήλωνε πως θα ήταν προτιμότερο η αλλαγή εξουσίας στο Ιράν να προέλθει «από κάποιον εκ των έσω». Οι πληροφορίες των New York Times αναφέρουν ότι υπήρχε σχέδιο, το οποίο είχε καταρτιστεί σε συνεργασία με το Ισραήλ, ώστε ο πρώην Ιρανός πρόεδρος να απελευθερωθεί από τον κατ’ οίκον περιορισμό και να αποτελέσει πιθανό πρόσωπο μετάβασης σε μια νέα πολιτική πραγματικότητα στη χώρα.
Ωστόσο, το σχέδιο φέρεται να κατέρρευσε σχεδόν αμέσως. Κατά την πρώτη ημέρα του πολέμου, ισραηλινός βομβαρδισμός στόχευσε την κατοικία του Αχμαντινετζάντ στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλούνται οι New York Times, στόχος της επίθεσης ήταν να εξουδετερωθούν οι φρουροί που τον επιτηρούσαν, στο πλαίσιο μιας επιχείρησης απελευθέρωσής του.
Η επίθεση δεν κατέστρεψε ολοκληρωτικά το σπίτι του πρώην προέδρου, όμως χτυπήθηκε το φυλάκιο ασφαλείας στην είσοδο του δρόμου, με δορυφορικές εικόνες να δείχνουν εκτεταμένες ζημιές στο σημείο. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι φρουροί —που ήταν μέλη των Φρουρών της Επανάστασης και ταυτόχρονα επιτηρητές του— σκοτώθηκαν, ενώ ο Αχμαντινετζάντ επέζησε.
Παρά τη διαφυγή του, το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο πρώην πρόεδρος απογοητεύτηκε έντονα από την επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος μετά τη «σχεδόν μοιραία εμπειρία» του και έκτοτε έχει εξαφανιστεί από τη δημόσια ζωή. Η σημερινή του τοποθεσία παραμένει άγνωστη.
Οι New York Times σημειώνουν πως Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούσαν ότι ο Αχμαντινετζάντ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρόσωπο που θα διαχειριζόταν την πολιτική και στρατιωτική μετάβαση του Ιράν, παρότι αρκετοί στην Ουάσινγκτον αντιμετώπιζαν το σενάριο με μεγάλη δυσπιστία.
Η επιλογή του θεωρείται εξαιρετικά αμφιλεγόμενη, καθώς ο Αχμαντινετζάντ υπήρξε μία από τις πιο σκληρές και αντιδυτικές προσωπικότητες του ιρανικού καθεστώτος. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του από το 2005 έως το 2013 είχε προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις με δηλώσεις περί «εξαφάνισης του Ισραήλ από τον χάρτη», με αμφισβήτηση του Ολοκαυτώματος και με τη σκληρή καταστολή της αντιπολίτευσης στο εσωτερικό του Ιράν.
Παράλληλα, υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του πυρηνικού προγράμματος της χώρας, την ώρα που το Ιράν επιτάχυνε τον εμπλουτισμό ουρανίου, προκαλώντας έντονη ανησυχία στη Δύση.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, οι σχέσεις του με το καθεστώς της Τεχεράνης είχαν επιδεινωθεί σημαντικά. Ο ίδιος κατηγορούσε την ιρανική ηγεσία για διαφθορά, αποκλειόταν επανειλημμένα από εκλογικές διαδικασίες και βρισκόταν υπό στενή παρακολούθηση, με περιορισμένες μετακινήσεις και κατ’ οίκον περιορισμό στην περιοχή Ναρμάκ της Τεχεράνης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι επαφές του με τη Δύση τα τελευταία χρόνια. Το 2019, σε συνέντευξή του στους New York Times, είχε μάλιστα επαινέσει τον Τραμπ χαρακτηρίζοντάς τον «άνθρωπο της δράσης» και είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο προσέγγισης Ιράν και ΗΠΑ.
Παράλληλα, ταξίδια του στη Γουατεμάλα και κυρίως στην Ουγγαρία το 2024 και το 2025 —χώρα με στενούς δεσμούς με το Ισραήλ— τροφοδότησαν θεωρίες και υποψίες στο εσωτερικό του Ιράν για πιθανές διασυνδέσεις με δυτικούς κύκλους.
Από την έναρξη του πολέμου και μετά, ο Αχμαντινετζάντ έχει διατηρήσει σχεδόν απόλυτη σιωπή, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονα σχόλια στα ιρανικά social media, ιδιαίτερα λόγω της ιστορικά σκληρής στάσης του απέναντι στο Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
