Δύο λέξεις βρέθηκαν στο επίκεντρο της οικονομικής αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, συμβάλλοντας καθοριστικά στο να ολοκληρωθεί χωρίς κοινό ανακοινωθέν η σύνοδος των υπουργών Οικονομικών και των κεντρικών τραπεζιτών της G20 στη Βόρεια Καρολίνα, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 31 Αυγούστου και 1 Σεπτεμβρίου στο Άσβιλ της Βόρειας Καρολίνας, σύμφωνα με το Bloomberg.
Πρόκειται για τον όρο «non-market», δηλαδή «μη αγοραίες».
Όπως μεταδίδει το Bloomberg, η διαφωνία για τη συγκεκριμένη διατύπωση αποτέλεσε το βασικότερο αγκάθι στις διαπραγματεύσεις για το τελικό κείμενο της συνόδου. Παρότι πρόκειται για έναν όρο που εκ πρώτης όψεως μοιάζει τεχνικός, για το Πεκίνο έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία, καθώς συνδέεται άμεσα με τον κρατικό παρεμβατισμό και τον ρόλο των κρατικών επιχειρήσεων στην κινεζική οικονομία.
Η Ουάσινγκτον επιδίωκε να συμπεριληφθεί στο κοινό κείμενο δέσμευση των χωρών για την κατάργηση «μη αγοραίων πολιτικών και πρακτικών που επιδεινώνουν τις ανισορροπίες». Η κινεζική πλευρά, ωστόσο, αρνήθηκε να αποδεχθεί τη συγκεκριμένη αναφορά, με αποτέλεσμα οι δύο πλευρές να μην καταλήξουν σε συμφωνία για το τελικό ανακοινωθέν.
Τι έκρυβαν οι δυο λέξεις
Σύμφωνα με πηγές με γνώση των συνομιλιών που επικαλείται το Bloomberg, οι Κινέζοι διαπραγματευτές θεώρησαν ότι ο όρος «non-market» αποτελούσε ουσιαστικά έμμεση αναφορά/κατηγορία στην Κίνα, χωρίς να κατονομάζεται.
Και αυτό διότι η συγκεκριμένη φρασεολογία χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια από την Ουάσιγκτον για να περιγράψει κρατικές παρεμβάσεις που, κατά τις ΗΠΑ, στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και ευνοούν τις εγχώριες επιχειρήσεις – συμπεριλαμβανομένης της δράσης κρατικών ή κρατικά ελεγχόμενων εταιρειών.
Για το Πεκίνο, επομένως, η αποδοχή της διατύπωσης σε ένα κοινό ανακοινωθέν της G20 θα μπορούσε να εκληφθεί ως αποδοχή μιας έμμεσης μομφής εναντίον του ίδιου του κινεζικού οικονομικού μοντέλου.
Η κινεζική αντιπροσωπεία πρότεινε εναλλακτική διατύπωση, η οποία θα αναφερόταν στις παγκόσμιες εμπορικές ανισορροπίες χωρίς να στρέφει τον προβολέα στις κρατικές επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η πρόταση βρήκε κατ’ ιδίαν υποστήριξη και από άλλες χώρες, όχι όμως αρκετή ώστε να γεφυρωθεί η διαφορά με τις ΗΠΑ.
Το αποτέλεσμα ήταν να μην υπάρξει συναίνεση.
Ο Μπέσεντ έδειξε την Κίνα
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ επέρριψε δημόσια την ευθύνη στο Πεκίνο, δηλώνοντας ότι η Κίνα εμπόδισε την έκδοση ομόφωνου ανακοινωθέντος.
«Είναι ατυχές που οι Κινέζοι δεν θέλησαν να ακολουθήσουν», δήλωσε, ενώ η Ουάσιγκτον ανέφερε ότι οι διαφωνίες δεν περιορίζονταν στο εμπόριο, αλλά επεκτείνονταν σε ζητήματα όπως οι κρίσιμες πρώτες ύλες και η αναδιάρθρωση χρέους.
Η τελική δήλωση της αμερικανικής προεδρίας της συνόδου διατήρησε πάντως την επίμαχη διατύπωση, καλώντας τις χώρες να συμφωνήσουν στην εξάλειψη «μη αγοραίων πολιτικών και πρακτικών που επιδεινώνουν τις ανισορροπίες».
Η αντιπαράθεση αποκτά πρόσθετο βάρος καθώς έρχεται λίγες εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη μετάβαση του Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον για συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ, με τον Μπέσεντ να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στις οικονομικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Το κινεζικό εμπορικό πλεόνασμα στο επίκεντρο
Πίσω από τη διαμάχη για τον όρο «non-market» βρίσκεται η ευρύτερη αντιπαράθεση γύρω από το κινεζικό εξαγωγικό μοντέλο. Το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας έφτασε το 2025 σε ιστορικό υψηλό, στα 1,2 τρισ. δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 20% σε ετήσια βάση. Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ εμφάνισαν εμπορικό έλλειμμα περίπου 200 δισ. δολαρίων στις συναλλαγές με την Κίνα.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ υποστηρίζει ότι το κινεζικό μοντέλο περιορίζει την εσωτερική κατανάλωση και βασίζεται υπερβολικά στις εξαγωγές, ενώ επικρίνει και τις κρατικές επιδοτήσεις στη βιομηχανία. Ενδεικτικά, αναφέρθηκε στην BYD, υποστηρίζοντας ότι οι επιδοτήσεις μειώνουν σημαντικά το κόστος των οχημάτων της.
Ωστόσο, σύμφωνα με μελέτη της Rhodium Group, οι άμεσες επιχορηγήσεις προς την BYD αντιστοιχούν μόλις σε περίπου 5% της διαφοράς κόστους έναντι της Tesla, με την καθετοποιημένη παραγωγή και τις οικονομίες κλίμακας να εξηγούν το μεγαλύτερο μέρος του πλεονεκτήματος.
Billionaires and financial leaders meet at G20 in North Carolina https://t.co/HJJp9nJx5u
— Reuters (@Reuters) September 2, 2026Advertisement
Το Πεκίνο καταγγέλλει «δύο μέτρα και δύο σταθμά»
Η Κίνα απορρίπτει τις αμερικανικές αιτιάσεις ότι το εμπορικό της πλεόνασμα οφείλεται σε αθέμιτες κρατικές ενισχύσεις, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον και την Ευρωπαϊκή Ένωση για «δύο μέτρα και δύο σταθμά». Το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου επισημαίνει ότι και οι δυτικές οικονομίες στηρίζουν στρατηγικούς κλάδους, από τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα έως την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο διοικητής της κινεζικής κεντρικής τράπεζας, Παν Γκονγκσένγκ, υποστήριξε ότι ο προστατευτισμός, η επίκληση της εθνικής ασφάλειας και η ασταθής οικονομική πολιτική εντείνουν τις παγκόσμιες ανισορροπίες. Κάλεσε, μάλιστα, τις χώρες με μεγάλα ελλείμματα να περιορίσουν τις δημοσιονομικές τους δαπάνες και να ενισχύσουν την αποταμίευση.
Η διαφωνία, επομένως, ξεπερνά κατά πολύ τις δύο επίμαχες λέξεις, αγγίζοντας τον πυρήνα της οικονομικής αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Κίνας.
Η G20 υπό αμερικανική προεδρία και η κόντρα με την Κίνα
Η σύνοδος των υπουργών Οικονομικών και των κεντρικών τραπεζιτών της G20 πραγματοποιήθηκε στις 31 Αυγούστου και 1 Σεπτεμβρίου στο Άσβιλ της Βόρειας Καρολίνας, με τις παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Η μεγαλύτερη αντιπαράθεση σημειώθηκε ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα. Οι 19 από τις 20 χώρες συμφώνησαν στην ανάγκη αντιμετώπισης των «μη αγοραίων» πολιτικών που συμβάλλουν στις εμπορικές ανισορροπίες, ενώ το Πεκίνο διαφώνησε με τη συγκεκριμένη διατύπωση.
Η αμερικανική πλευρά έθεσε στο στόχαστρο το κινεζικό μοντέλο και την εξάρτηση από τις εξαγωγές, ενώ η Κίνα απέρριψε τις αιτιάσεις περί στρεβλώσεων και υποστήριξε ότι δεν επιδιώκει σκόπιμα εμπορικά πλεονάσματα.
Παράλληλα, στη συζήτηση τέθηκαν η παγκόσμια ανάπτυξη, το υψηλό δημόσιο χρέος, η ενέργεια, τα κρίσιμα ορυκτά και οι επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία.
(Με πληροφορίες από Bloomberg)
