Οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε καταρχήν ειρηνευτική συμφωνία σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, ώστε να τερματιστεί ο πόλεμος που ξέσπασε στη Μέση Ανατολή την 28η Φεβρουαρίου και να ανοίξει εκ νέου το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ. Οι διεθνείς αντιδράσεις ήταν άμεσες και με την ΕΕ να παίρνει θέση υπογραμμίζοντας την ανάγκη επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ αλλά και της ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή με έμφαση στον Λίβανο
Φον ντερ Λάιεν για τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν: Να ανοίξει άμεσα το Ορμούζ – «Δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη όσο φλέγεται ο Λίβανος»
ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ – ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Δημοσθένης Γκαβέας
Την ικανοποίησή της για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξέφρασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, θέτοντας ως άμεση προτεραιότητα την «ταχεία και πλήρη εφαρμογή» της και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ενώ προειδοποίησε ότι δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή «όσο ο Λίβανος φλέγεται».μέρη και θέτοντας στο επίκεντρο την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
«Καλωσορίζω τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, έπειτα από επίμονες διπλωματικές προσπάθειες αρκετών εταίρων», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν. Όπως υπογράμμισε, η συμφωνία «θα πρέπει να επιτρέψει την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ», με την ελευθερία της ναυσιπλοΐας να αποκαθίσταται «χωρίς διόδια» κάτι που, όπως είπε, είναι «ουσιώδες για τη σταθερότητα στην περιοχή και την παγκόσμια οικονομία».
Η πρόεδρος της Κομισιόν συνέδεσε τη συμφωνία με μια ευρύτερη προοπτική, σημειώνοντας ότι «ανοίγει την πόρτα σε ευρύτερες διαπραγματεύσεις για την ειρήνη και την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή» και ότι θα πρέπει να οδηγήσει στον τερματισμό «του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν και των αποσταθεροποιητικών του δραστηριοτήτων στην περιοχή».
Η φον ντερ Λάιεν συνέδεσε ρητά την εξέλιξη με την κατάσταση στον Λίβανο, τονίζοντας ότι «δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή όσο ο Λίβανος φλέγεται». Επανέλαβε την έκκληση της Ευρώπης προς όλα τα μέρη να σεβαστούν «την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου» και να εφαρμόσουν «μια πραγματική κατάπαυση του πυρός».
Παράλληλα, η πρόεδρος της Επιτροπής έστρεψε το βλέμμα στη σύνοδο της G7 στο Εβιάν, όπου οι ηγέτες θα συναντηθούν με εταίρους από τον Κόλπο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή. «Η Ευρώπη είναι έτοιμη να διαδραματίσει τον ρόλο της», σημείωσε.
Τέλος, η φον ντερ Λάιεν εστίασε στο ενεργειακό δίδαγμα της κρίσης. «Για άλλη μια φορά, οι ενεργειακές εξαρτήσεις χρησιμοποιήθηκαν ως όπλο», τόνισε, καλώντας την ΕΕ να διαφοροποιήσει τις διαδρομές εφοδιασμού της και να αναπτύξει εναλλακτικούς διαδρόμους εξαγωγών, ώστε να απεξαρτηθεί «από το στενό σημείο του Ορμούζ». Όπως είπε, το ζήτημα αυτό θα συζητηθεί στο Εβιάν.
Τη συμφωνία χαιρέτισε και η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλας, χαρακτηρίζοντάς την “πρώτη φάση” μιας ευρύτερης διαδικασίας που θα επιτρέψει την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ και την έναρξη διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και άλλα ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας. Η ίδια υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ήδη σε επαφή με το Ιράν, τους εταίρους του Κόλπου και τις ΗΠΑ και είναι έτοιμη να συνεισφέρει με την εμπειρία της, ιδιαίτερα στον τομέα των πυρηνικών διαπραγματεύσεων.
Κάλας: Η ΕΕ είναι έτοιμη να συμβάλει σε μια βιώσιμη λύση
Λιγά λεπτά αργότερα σε ανάρτησή της στο Χ η Κάλας χαρακτήρισε τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν «δυνητική καμπή» για τον τερματισμό της σύγκρουσης, σημειώνοντας ότι η ΕΕ εξετάζει ήδη τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στην επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων. «Από την οικονομική επιρροή μέχρι την εξειδίκευση στα πυρηνικά και τις μακροχρόνιες σχέσεις με τους εταίρους του Κόλπου, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να συμβάλει σε μια βιώσιμη λύση».
Κοινή δήλωση Γαλλίας-Ηνωμένουν Βασιλείου- Γερμανίας-Ιταλίας
Οι ηγέτες της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας και της Ιταλίας χαιρέτισαν θερμά την ανακοίνωση του μνημονίου κατανόησης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, συγχαίροντας τις δύο πλευρές καθώς και όλους όσοι συνέβαλαν στη διαμεσολάβηση, συμπεριλαμβανομένων του Πακιστάν, του Κατάρ και των υπόλοιπων μεσολαβητών, για αυτή τη διπλωματική πρόοδο.
Σε κοινή δήλωσή τους χαρακτήρισαν τη συμφωνία ως «μια στιγμή ευκαιρίας» για την αποκατάσταση της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή και τη σταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας, τονίζοντας ότι είναι πλέον ζωτικής σημασίας να ολοκληρωθούν οι λεπτομερείς διαπραγματεύσεις και να εφαρμοστεί η συμφωνία ταχύτατα και πλήρως.
Οι τέσσερις χώρες υπογράμμισαν ότι η άμεση επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, με πλήρη και ανεμπόδιστη ελευθερία της ναυσιπλοΐας, αποτελεί βασική προτεραιότητα. Παράλληλα, δήλωσαν έτοιμες να συμβάλουν στην επίτευξη αυτού του στόχου, ακόμη και μέσω μιας αυστηρά αμυντικής και ανεξάρτητης αποστολής για την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας και την εκκαθάριση ναρκών.
Επανέλαβαν επίσης ότι το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και δήλωσαν έτοιμες να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας προς αυτή την κατεύθυνση. Παράλληλα, άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο άρσης σχετικών κυρώσεων, εφόσον η Τεχεράνη προχωρήσει σε σαφή και επαληθεύσιμα βήματα όσον αφορά το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Οι ηγέτες δεσμεύθηκαν να συνεργαστούν στενά με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και τους περιφερειακούς εταίρους ώστε να αξιοποιηθεί η παρούσα ευκαιρία, να διατηρηθεί η δυναμική των διαπραγματεύσεων και να επιτευχθεί μια μακροπρόθεσμη διπλωματική διευθέτηση.
Τέλος, επανέλαβαν την πλήρη στήριξή τους στη σταθερότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία μιας ισχυρής και διαρκούς κατάπαυσης του πυρός.
*
ΟΗΕ
«Πρόκειται για κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», τόνισε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, σύμφωνα με δελτίο Τύπου το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα ο εκπρόσωπός του Στεφάν Ντουζαρίκ, ευχαριστώντας με την ευκαιρία διάφορες χώρες για τον μεσολαβητικό ρόλο τους, ξεκινώντας από το Πακιστάν.
Μακρόν
«Σκοπός θα είναι να δούμε τα επακόλουθα αυτής της συμφωνίας, την υποστήριξη του Λιβάνου, το διαρκές ξανάνοιγμα του στενού του Ορμούζ, και προφανώς τη σύναψη συμφωνίας για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν», ανέφερε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν σε βίντεο που δημοσιοποίησε μέσω Instagram, αφού έφτασε στην Εβιάν, στις όχθες της λίμνης Λεμάν, όπου αρχίζει σήμερα η σύνοδος της G7.
Θα εξεταστούν επίσης «τρόποι και μέσα να διαφοροποιήσουμε τις οδούς της ενέργειας που εξάγεται από την περιοχή για να μειώσουμε την εξάρτησή μας» και κατά συνέπεια «τις συνέπειες (σ.σ. τυχόν νέας) κρίσης στη Μέση Ανατολή στις οικονομίες μας», συμπλήρωσε.
Κιρ Στάρμερ
«Συγχαίρω τον πρόεδρο Τραμπ και τους μεσολαβητές από το Πακιστάν, το Κατάρ και αλλού που συνέβαλαν σε αυτή την αποφασιστική πρόοδο. Καλούσαμε εδώ και καιρό σε αποκλιμάκωση και αυτή ακριβώς είναι η πρόοδος που ελπίζαμε να δούμε», σχολίασε ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ.
«Η προσοχή πρέπει τώρα να στραφεί στην πλήρη εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης για να είναι εγγυημένο πως θα ανοίξει ξανά το στενό και ότι θα παραμείνει πλήρως και μόνιμα ανοικτό, καθώς και ότι θα υπάρξει οριστικοποίηση των λεπτομερειών της συμφωνίας για το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας», πρόσθεσε.
Ερντογάν
Ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τόνισε σε μήνυμά του μέσω X την «ανάγκη να αποφευχθεί κάθε ρητορική, κάθε πρόκληση και κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να επιδεινώσει τις εντάσεις την περίοδο ως την υπογραφή της συμφωνίας» και να υπάρχει «επαγρύπνηση εναντίον πιθανών ενεργειών δολιοφθοράς».
Κατάρ
Το υπουργείο Εξωτερικών του Εμιράτου εξέφρασε την «πλήρη υποστήριξή του σε όλες τις προσπάθειες και τις πρωτοβουλίες με σκοπό να ενισχυθούν η ασφάλεια και η σταθερότητα στην περιοχή»
Ιαπωνία
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι σημείωσε ότι ελπίζει πως «η ελεύθερη και ασφαλής ναυσιπλοΐα θα είναι αποτελεσματικά εγγυημένη στο στενό του Ορμούζ» και ότι «θα κλειστεί το συντομότερο δυνατό οριστική συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα και για τα υπόλοιπα θέματα».
Αυστραλία
Η κυβέρνηση της Αυστραλίας τόνισε πως θα χρειαστεί να συνεχίσει να ασκείται «αυτοσυγκράτηση» και να διεξάγεται «εποικοδομητικός διάλογος» για να είναι εγγυημένη η ειρήνη με διάρκεια.
«Το Ιράν πρέπει να δώσει απαντήσεις στις ανησυχίες που υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειάς του και την απειλή που αντιπροσωπεύει για τη διεθνή ασφάλεια», έκριναν σε κοινή ανακοίνωσή τους ο πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι και η υπουργός Εξωτερικών Πένι Γουόνγκ.
Νέα Ζηλανδία
Ο νεοζηλανδός πρωθυπουργός Κρίστοφερ Λούξον εξέφρασε ικανοποίηση μέσω X, ιδίως για το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, που κατ’ αυτόν «θα συμβάλει να αποκατασταθούν σταθερές οδοί εμπορίου, να είναι εγγυημένη η ροή καυσίμων και να παραμείνει η οικονομία μας σε κίνηση».
