Η ραγδαία εξάπλωση και η αύξηση των θυμάτων από τη νέα έξαρση του ιού Έμπολα στην κεντρική Αφρική έχουν προκαλέσει διεθνή ανησυχία και κινητοποίηση. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε την Τετάρτη 20 Μαΐου ότι τα ύποπτα περιστατικά στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα ανέρχονται πλέον σε περίπου 600, ενώ οι πιθανοί θάνατοι έφτασαν τους 139.
Επιδημία αλλά όχι πανδημική απειλή
Σύμφωνα με πληροφορίες του Al Jazeera, η έκτακτη επιτροπή του ΠΟΥ που συνεδρίασε στη Γενεύη επιβεβαίωσε τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ο γενικός διευθυντής του οργανισμού, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, δήλωσε ότι η επιδημία συνιστά κατάσταση έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος, διευκρινίζοντας ωστόσο πως, μέχρι στιγμής, δεν θεωρείται πανδημική απειλή.
Οι υγειονομικές αρχές εκτιμούν ότι η εξάπλωση του ιού απαιτεί άμεση δράση στις πληγείσες περιοχές, παρότι ο κίνδυνος για άλλες χώρες παραμένει περιορισμένος. Όπως τόνισε ο επικεφαλής του ΠΟΥ, η επικινδυνότητα αξιολογείται ως υψηλή σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, αλλά χαμηλή παγκοσμίως, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση των τοπικών συστημάτων υγείας.
Προγενέστερα στοιχεία από τις αρχές του Κονγκό ανέφεραν 131 θανάτους ανάμεσα σε 513 ύποπτα περιστατικά. Η νέα έξαρση σημειώνεται μόλις πέντε μήνες μετά τη λήξη της προηγούμενης επιδημίας στη χώρα, στοιχείο που αναδεικνύει τη δυσκολία εξάλειψης των εστιών μετάδοσης.
Προτεραιότητα η φροντίδα τω ασθενών
Ο επικεφαλής διαχείρισης εκτάκτων αναγκών του ΠΟΥ, Τσίκβε Ιχεκβεάτσου, υπογράμμισε πως βασική προτεραιότητα αποτελεί ο εντοπισμός όλων των αλυσίδων μετάδοσης, ώστε να προσδιοριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η πραγματική έκταση της επιδημίας και να παρασχεθεί η απαραίτητη φροντίδα στους ασθενείς. Υπενθυμίζεται ότι ο Τέντρος είχε ήδη κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης στις 17 Μαΐου, επικαλούμενος την επείγουσα φύση των εξελίξεων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η έξαρση σχετίζεται με το στέλεχος Μπουντιμπούγκιο, για το οποίο δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή στοχευμένη θεραπεία, περιορίζοντας τις διαθέσιμες ιατρικές παρεμβάσεις κυρίως στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.
Τα σενάρια μετάδοσης της επιδημίας
Από τα περίπου 600 ύποπτα περιστατικά, τα 51 έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά στις επαρχίες Ιτούρι και Βόρειο Κίβου του Κονγκό. Παράλληλα, στην Ουγκάντα καταγράφηκαν δύο επιβεβαιωμένα κρούσματα στην Καμπάλα, με έναν θάνατο, ενώ και οι δύο ασθενείς είχαν ταξιδέψει πρόσφατα από το γειτονικό Κονγκό. Επιπλέον, ένας ιεραπόστολος που μολύνθηκε μεταφέρεται στη Γερμανία για νοσηλεία.
Οι ειδικοί του ΠΟΥ θεωρούν πιθανό η επιδημία να ξεκίνησε αρκετούς μήνες νωρίτερα, καθώς ο πρώτος ύποπτος θάνατος είχε αναφερθεί στις 20 Απριλίου. Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο ενός περιστατικού υπερμετάδοσης λίγο μετά το πρώτο θύμα, είτε σε τελετή κηδείας είτε μέσα σε υγειονομική δομή.
Την ίδια ώρα, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίστηκε καθησυχαστική, επισημαίνοντας ότι ο κίνδυνος εμφάνισης κρουσμάτων στην Ευρώπη παραμένει εξαιρετικά μικρός. Όπως δήλωσε η Εύα Χρντσίροβα, παρότι οι λοιμώξεις δεν γνωρίζουν σύνορα, δεν υπάρχει προς το παρόν λόγος ανησυχίας πέρα από την τήρηση των συνήθων οδηγιών δημόσιας υγείας.
Εμβόλιο μετά από 9 μήνες
Παρότι η επιδημία του στελέχους Μπουντιμπούγκιο του Έμπολα προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι θα χρειαστούν ακόμη αρκετοί μήνες μέχρι να είναι διαθέσιμο ένα κατάλληλο εμβόλιο.
Ο σύμβουλος του WHO, Δρ Βασί Μούρθι, δήλωσε ότι βρίσκονται σε ανάπτυξη δύο υποψήφια εμβόλια, χωρίς όμως να έχουν ακόμη ολοκληρωθεί οι απαραίτητες κλινικές δοκιμές. Όπως ανέφερε, το πιο ελπιδοφόρο εμβόλιο θεωρείται εκείνο που βασίζεται σε αντίστοιχη τεχνολογία με το ήδη υπάρχον εμβόλιο κατά του στελέχους Zaire, υπογραμμίζοντας ότι «πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα ως το πιο υποσχόμενο υποψήφιο εμβόλιο για το Μπουντιμπούγκιο».
Σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, ο ίδιος σημείωσε ότι πιθανότατα θα χρειαστούν «έξι έως εννέα μήνες» μέχρι να είναι έτοιμο. Παράλληλα, ένα δεύτερο εμβόλιο που βασίζεται στην ίδια πλατφόρμα με εκείνη της AstraZeneca για την Covid-19 βρίσκεται ακόμη σε φάση παραγωγής και αξιολόγησης, με τον Μούρθι να επισημαίνει ότι υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με την αποτελεσματικότητά του.
