Υπάρχουν άνθρωποι που χάνουν ένα ρολόι και αγοράζουν άλλο. Υπάρχει όμως και ο Τομ Πλέις, ο οποίος εδώ και περίπου 30 χρόνια επιστρέφει σε μια λίμνη των ΗΠΑ αναζητώντας το Rolex που έχασε όταν ήταν μόλις 18 ετών.
Το 1996, ο Πλέις, σήμερα επαγγελματίας κασκαντέρ του Χόλιγουντ, βρισκόταν στη Trout Lake, στα Adirondacks της Πολιτείας της Νέας Υόρκης. Στον καρπό του φορούσε ένα Rolex Submariner, το οποίο είχε αγοράσει διαθέτοντας ουσιαστικά τις οικονομίες του. Κάποια στιγμή, μέσα στο νερό, το ρολόι έφυγε από το χέρι του και εξαφανίστηκε στον βυθό. (GQ)
Δεν το ξέχασε ποτέ.
Τρεις δεκαετίες αργότερα εξακολουθεί να καταδύεται στην ίδια λίμνη. Έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 50 καταδύσεις, χρησιμοποιεί πλέον σύγχρονο εξοπλισμό και υποβρύχιους ανιχνευτές μετάλλων και χαρτογραφεί τμήματα του πυθμένα. Μέχρι στιγμής έχει βρει κάθε λογής αντικείμενα αλλά όχι το Rolex του, όπως γράφει ο Austin Rogers στο GQ
Και το εκπληκτικό είναι ότι το κίνητρο δεν είναι πλέον η οικονομική του αξία. Το συγκεκριμένο ρολόι συνδέεται με τη νεότητά του και με τον πατέρα του, ο οποίος επίσης φορούσε Rolex μετά την επιστροφή του από το Βιετνάμ.
Από ένα μικρό γραφείο στο Λονδίνο σε παγκόσμιο σύμβολο
Η ιστορία της Rolex αρχίζει το 1905 στο Λονδίνο, όταν ο μόλις 24 ετών Γερμανός Χανς Βίλσντορφ (Hans Wilsdorf) ίδρυσε μαζί με τον Άλφρεντ Ντέιβις την Wilsdorf & Davis.
Επομένως, περισσότερο από έναν συγκεκριμένο «σχεδιαστή», ο άνθρωπος που συνέλαβε τη φιλοσοφία του Rolex όπως τη γνωρίζουμε σήμερα ήταν ο Hans Wilsdorf.
Εκείνη την εποχή το ανδρικό ρολόι χειρός δεν θεωρούνταν καθόλου αυτονόητο. Οι άνδρες χρησιμοποιούσαν κυρίως ρολόγια τσέπης και τα ρολόγια καρπού αντιμετωπίζονταν συχνά ως γυναικεία κοσμήματα. Ο Wilsdorf πίστεψε ότι μπορούσε να κατασκευαστεί ένα μικρό ρολόι χειρός που θα ήταν ταυτόχρονα κομψό, ακριβές, ανθεκτικό και αξιόπιστο. (Rolex)
Το 1908 κατοχύρωσε το όνομα Rolex. Ο ίδιος έλεγε αργότερα ότι δοκίμαζε εκατοντάδες συνδυασμούς γραμμάτων μέχρι που, ενώ ταξίδευε με ένα ιππήλατο λεωφορείο στο Λονδίνο, η λέξη «Rolex» τού ήρθε ξαφνικά στο μυαλό. (rolex.org)
Το 1919 η εταιρεία μεταφέρθηκε στη Γενεύη.
Οι εφευρέσεις που άλλαξαν το ρολόι χειρός
Η Rolex δεν έγινε διάσημη μόνο επειδή ήταν ακριβή. Έχτισε το όνομά της πάνω σε τεχνολογικές καινοτομίες.
Το 1910 ένα Rolex έγινε το πρώτο ρολόι χειρός που απέκτησε ελβετικό πιστοποιητικό χρονομετρικής ακρίβειας. Το 1926 παρουσιάστηκε το περίφημο Oyster, με την αδιάβροχη και προστατευμένη από τη σκόνη κάσα.
Ακολούθησε ο μηχανισμός αυτόματου κουρδίσματος Perpetual, ενώ μεταπολεμικά δημιουργήθηκαν μοντέλα που σήμερα αποτελούν θρύλους: Datejust, Explorer, Submariner, GMT-Master, Day-Date και φυσικά Cosmograph Daytona. (Phillips)
Το Submariner, μάλιστα, είναι η οικογένεια στην οποία ανήκει το χαμένο ρολόι του Πλέις.
Πόσα Rolex υπάρχουν σήμερα στον κόσμο;
Εδώ υπάρχει ένα μικρό μυστήριο. Η Rolex είναι ιδιωτική εταιρεία και δεν δημοσιεύει αναλυτικά στοιχεία παραγωγής, συνεπώς κανείς εκτός εταιρείας δεν γνωρίζει με ακρίβεια πόσα αυθεντικά Rolex έχουν κατασκευαστεί από το 1905 μέχρι σήμερα.
Μπορούμε όμως να αντιληφθούμε την τάξη μεγέθους.
Οι τελευταίες εκτιμήσεις Morgan Stanley και LuxeConsult υπολογίζουν ότι η Rolex διέθεσε περίπου 1,15 εκατομμύρια καινούργια ρολόγια μέσα στο 2025, με τις ετήσιες πωλήσεις της να ξεπερνούν για πρώτη φορά τα 11 δισ. ελβετικά φράγκα. Η μέση τιμή λιανικής εκτιμάται περίπου στα 14.000 ελβετικά φράγκα. (Hodinkee)
Με δεδομένο ότι η Rolex παράγει μαζικά επί πολλές δεκαετίες, είναι ασφαλές να μιλάμε για δεκάδες εκατομμύρια Rolex που έχουν κατασκευαστεί ιστορικά, αλλά οποιοσδήποτε ακριβής αριθμός θα ήταν εικασία. Και βεβαίως ένα μεγάλο μέρος των παλαιότερων ρολογιών εξακολουθεί να κυκλοφορεί, να κληρονομείται ή να μεταπωλείται.
Μόνο η παγκόσμια αγορά μεταχειρισμένων Rolex έφθασε το 2025 περίπου τα 5,7 δισ. δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της EveryWatch. (WatchPro USA)
Από μερικές χιλιάδες μέχρι… πάνω από ένα εκατομμύριο
Η ψαλίδα των τιμών είναι τεράστια.
Ένα καινούργιο Rolex μπορεί να κοστίζει μερικές χιλιάδες ευρώ, ενώ τα μοντέλα από χρυσό, πλατίνα και πολύτιμους λίθους ξεπερνούν εύκολα τις 50.000 ή τις 100.000 ευρώ.
Στον επίσημο ελληνικό κατάλογο της Rolex, για παράδειγμα, ένα Day-Date 40 από κίτρινο χρυσό με διαμάντια εμφανίζεται σήμερα στα 136.900 ευρώ.
Αλλά εκεί αρχίζει ένας άλλος κόσμος.
Υπάρχουν τα εξαιρετικά σπάνια off-catalog Rolex, τα οποία δεν εμφανίζονται απαραίτητα στον κανονικό κατάλογο και προσφέρονται σε επιλεγμένους πελάτες. Πολύτιμοι λίθοι, σπάνια καντράν, χρυσός, πλατίνα και εξαιρετικά περιορισμένη παραγωγή μπορούν να εκτοξεύσουν την αξία τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι σπάνιο Daytona ref. 126599TSA από λευκό χρυσό, με καντράν από οψιδιανό και στεφάνη με μπλε ζαφείρια, που έχει εμφανιστεί στη δευτερογενή αγορά με ζητούμενη τιμή περίπου 1,56 εκατ. δολάρια. Αυτό, όμως, είναι τιμή αγοράς/μεταπώλησης και όχι επίσημη δημόσια τιμή της Rolex. (Reddit)
Παράλληλα υπάρχουν εξειδικευμένοι ανεξάρτητοι οίκοι που εξατομικεύουν Rolex — τα λεγόμενα custom ή bespoke — αλλά αυτά πρέπει να διαχωρίζονται από τα εργοστασιακά Rolex: μετά την τροποποίηση δεν αποτελούν πλέον ένα ρολόι ακριβώς όπως παραδόθηκε από τη Rolex.
Το Rolex των 17,8 εκατομμυρίων δολαρίων
Και μετά υπάρχει η κατηγορία των ιστορικών ρολογιών.
Το διασημότερο παράδειγμα παραμένει το προσωπικό Rolex Cosmograph Daytona του Paul Newman.
Τον Οκτώβριο του 2017 δημοπρατήθηκε από τον οίκο Phillips στη Νέα Υόρκη. Η διαδικασία εξελίχθηκε σε μάχη πλειοδοτών και το ρολόι πωλήθηκε τελικά για το αστρονομικό ποσό των:
17.752.500 δολαρίων.
Ήταν τότε παγκόσμιο ρεκόρ για ρολόι χειρός σε δημοπρασία και εξακολουθεί να αποτελεί το ακριβότερο Rolex που έχει πωληθεί δημόσια.
Δεν κόστιζε εκατομμύρια επειδή είχε περισσότερα διαμάντια. Κόστιζε επειδή ήταν το Rolex του Paul Newman — το ίδιο ρολόι που βοήθησε να δημιουργηθεί ένας από τους μεγαλύτερους θρύλους της συλλεκτικής ωρολογοποιίας.
Και κάπου στον βυθό περιμένει ένα Submariner…
Γι’ αυτό ίσως η ιστορία του Τομ Πλέις είναι τελικά περισσότερο ανθρώπινη παρά οικονομική.
Το Rolex που βρίσκεται επί 30 χρόνια στον πυθμένα της Trout Lake μπορεί σήμερα, εφόσον βρεθεί και αναγνωριστεί, να έχει σημαντική συλλεκτική και συναισθηματική αξία. Κανείς όμως δεν ξέρει σε τι κατάσταση θα βρίσκεται.
Ο ιδιοκτήτης του δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα.
Έχει ήδη περάσει περισσότερα από 30 χρόνια αναζητώντας το. Κάνει καταδύσεις, ψάχνει τη λάσπη με ανιχνευτές μετάλλων και επιστρέφει ξανά και ξανά στο ίδιο σημείο.
Γιατί ορισμένα αντικείμενα κάποια στιγμή παύουν να έχουν τιμή.
Έχουν μόνο ιστορία.
Και το συγκεκριμένο Rolex έχει πλέον μια ιστορία που κανένα καινούργιο ρολόι των 100.000 ή του ενός εκατομμυρίου ευρώ δεν μπορεί να αγοράσει.
