Το μέτωπο του Ιράν περνά σε μία νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση. Και αυτή τη φορά το βασικό όπλο που σηκώνει η Ουάσιγκτον δεν είναι πύραυλος αλλά η οικονομική ασφυξία.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ προανήγγειλε για τη Δευτέρα την παρουσίαση των νέων μέτρων κατά της Τεχεράνης, χρησιμοποιώντας διατύπωση που δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας: οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να επιβάλουν στο Ιράν τις «σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία». Ο ίδιος μίλησε για ένα «χτύπημα ένα-δύο»: αποκλεισμός και πρωτοφανής οικονομική πίεση. (Reuters)
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη μιλήσει για «Economic Warfare», προειδοποιώντας ότι οικονομικό κόστος μπορεί να πληρώσει όχι μόνο το Ιράν, αλλά και οποιαδήποτε χώρα εξακολουθήσει να του προσφέρει «σανίδα σωτηρίας». (Reuters)
Οι χώρες που κινδυνεύουν να βρεθούν στη μέση
Εδώ χρειάζεται μία διευκρίνιση: μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί επίσημος αμερικανικός κατάλογος 11 χωρών που θα τιμωρηθούν τη Δευτέρα. Αυτό που υπάρχει είναι η απειλή για δευτερογενείς κυρώσεις εναντίον κρατών και επιχειρήσεων που συνεχίζουν τις συναλλαγές με το Ιράν.
Το Reuters καταγράφει ως βασικούς εμπορικούς εταίρους που βρίσκονται εκτεθειμένοι την Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Τουρκία, το Ιράκ, το Ομάν, το Πακιστάν, την Ινδία, την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν. (Reuters)
Το μεγάλο αγκάθι είναι ασφαλώς η Κίνα. Πάνω από το 80% του ιρανικού πετρελαίου που μεταφέρεται διά θαλάσσηςκατευθυνόταν στην κινεζική αγορά, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler για το 2025. (Reuters)
Και εδώ βρίσκεται το τεράστιο στοίχημα του Τραμπ: πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φθάσει απέναντι στο Πεκίνο για να στραγγαλίσει οικονομικά την Τεχεράνη;
Στενά του Ορμούζ: Τα πλοία περνούν με το σταγονόμετρο
Τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να είναι το θερμόμετρο αυτής της κρίσης. Πριν από τον πόλεμο περνούσε από εκεί περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ημερήσιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Τώρα η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.
Τα στοιχεία της Kpler έδειξαν ότι την Πέμπτη πέρασαν από τα Στενά μόλις επτά πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων, αριθμός μειωμένος κατά 50% σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα.
Το Σάββατο υπήρξε, πάντως, μία ενδιαφέρουσα εξέλιξη. Το Ιράν έδωσε ειδική άδεια σε αριθμό ιρακινών πετρελαιοφόρων να περάσουν από τα Στενά, ύστερα από επανειλημμένα αιτήματα της Βαγδάτης. Το Reuters επισημαίνει ότι η κυκλοφορία παραμένει πολύ χαμηλότερη από τα προπολεμικά επίπεδα και ότι τα πλοία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν κινδύνους επιθέσεων στην περιοχή. (Reuters)
Με απλά λόγια, το Ορμούζ δεν έχει επιστρέψει στην κανονικότητα. Και όσο δεν επιστρέφει, κάθε δεξαμενόπλοιο που καθυστερεί ή αλλάζει πορεία μετατρέπεται σε επιπλέον κόστος για τη διεθνή αγορά.
Το Brent στα 93-94 δολάρια
Η νευρικότητα φαίνεται αμέσως στις τιμές του πετρελαίου. Το Brent έκλεισε την Παρασκευή 21 Αυγούστου στα 93,87 δολάρια το βαρέλι, ενώ ενδοσυνεδριακά την ίδια ημέρα καταγραφόταν γύρω στα 93,30 δολάρια. (Trading Economics)
Και επειδή σήμερα είναι Σάββατο και οι διεθνείς αγορές είναι κλειστές, αυτή είναι ουσιαστικά η τελευταία διαθέσιμη τιμή αναφοράς.
Το αν τη Δευτέρα θα δούμε νέα εκτίναξη θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το τι ακριβώς θα ανακοινώσει ο Μπέσεντ και, κυρίως, από το εάν οι νέες αμερικανικές κυρώσεις μπορούν να περιορίσουν ακόμη περισσότερο τις διαθέσιμες ποσότητες πετρελαίου.
Και στην Ελλάδα η αντλία έχει ήδη πάρει φωτιά
Ο Έλληνας οδηγός, βέβαια, δεν χρειάζεται να κοιτάξει το χρηματιστήριο του πετρελαίου για να καταλάβει τι συμβαίνει. Το βλέπει στην αντλία.
Σύμφωνα με το τελευταίο επίσημο ημερήσιο δελτίο του υπουργείου Ανάπτυξης, με στοιχεία της 20ής Αυγούστου, η πανελλαδική μέση τιμή της απλής αμόλυβδης 95 οκτανίων βρίσκεται στα 2,015 ευρώ το λίτρο, η 100άρα στα 2,265 ευρώ, ενώ το diesel κίνησης έχει φτάσει στα 2,020 ευρώ το λίτρο. (fuelprices.gr)
Στην Αθήνα, στις 21 Αυγούστου, η αμόλυβδη 95 καταγραφόταν από περίπου 1,835 έως πάνω από 2,119 ευρώ το λίτρο, ανάλογα με το πρατήριο. (Energygame.gr)
Στα νησιά, όμως, η εικόνα γίνεται πολύ χειρότερη. Στις Κυκλάδες οι τιμές κινούνταν από 2,020 μέχρι και 2,359 ευρώ το λίτρο, ενώ στα Δωδεκάνησα από 2,089 έως 2,199 ευρώ.
Δηλαδή ένα γέμισμα 50 λίτρων μπορεί στις Κυκλάδες να πλησιάσει τα 118 ευρώ.
Η Δευτέρα μπορεί να γίνει νέα αφετηρία ανατιμήσεων
Και αυτό είναι πλέον το μεγάλο ερώτημα για την Ελλάδα. Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου βρίσκονται ήδη σε υψηλά επίπεδα, τα Στενά του Ορμούζ λειτουργούν πολύ κάτω από την κανονικότητα και η Ουάσιγκτον ετοιμάζεται να εξαπολύσει έναν νέο οικονομικό πόλεμο εναντίον του Ιράν.
Αν οι κυρώσεις χτυπήσουν αποτελεσματικά τις εξαγωγές και τις συναλλαγές της Τεχεράνης ή αν το Ιράν απαντήσει περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη ναυσιπλοΐα, η επόμενη αντίδραση θα φανεί σχεδόν αμέσως στο Brent.
Και λίγο αργότερα στην ελληνική αντλία.
Γιατί μπορεί οι αποφάσεις να λαμβάνονται στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη και η μεγάλη παρτίδα να παίζεται στα Στενά του Ορμούζ, αλλά ένα μέρος του λογαριασμού καταλήγει αναπόφευκτα και στον Έλληνα καταναλωτή.
