Το εύθραυστο μνημόνιο ΗΠΑ – Ιράν περνά πλέον το πρώτο μεγάλο crash test του. Και το περνά μέσα από drones, αμερικανικά πλήγματα, νέα επίθεση σε πλοίο στα Στενά του Ορμούζ και μία εξαιρετικά σκληρή ανακοίνωση του Μπαχρέιν, που κατηγορεί ευθέως την Τεχεράνη για παραβίαση της κυριαρχίας του.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει μέχρι τώρα γνωστά, οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν πλήγματα σε ιρανικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυραύλων και drones, καθώς και σε παράκτια ραντάρ. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι απάντησε στην επίθεση κατά του εμπορικού πλοίου M/V Ever Lovely, σημαίας Σιγκαπούρης, το οποίο κινούνταν στα Στενά του Ορμούζ, στην πλευρά προς το Ομάν.
Η απάντηση της Τεχεράνης ήρθε γρήγορα. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν στόχους που συνδέονται με αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή, χωρίς όμως να προσδιορίσουν ακριβώς ποιοι ήταν αυτοί οι στόχοι. Λίγο αργότερα, το Μπαχρέιν κατήγγειλε επίθεση με ιρανικά drones στο έδαφός του, χαρακτηρίζοντάς την ευθεία απειλή για την ασφάλεια πολιτών και κατοίκων.
Το Μπαχρέιν δεν είναι τυχαίος στόχος. Φιλοξενεί τον 5ο Στόλο του αμερικανικού Ναυτικού και βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της αντιπαράθεσης γύρω από την ασφάλεια του Κόλπου. Η κυβέρνησή του μίλησε για κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας της και για ενέργεια που υπονομεύει τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης.
Στο ίδιο σκηνικό ήρθε και νέα επίθεση σε δεξαμενόπλοιο μέσα στα Στενά του Ορμούζ. Οι ναυτιλιακές αρχές ανέφεραν ότι το πλοίο χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα, με ζημιές στη γέφυρα, αλλά χωρίς τραυματισμούς και χωρίς περιβαλλοντική ζημιά. Το γεγονός αυτό μεγαλώνει τον συναγερμό, γιατί το ζήτημα πλέον δεν είναι μόνο στρατιωτικό. Είναι και ενεργειακό, ναυτιλιακό, παγκόσμιο.
Η δήλωση που ξεχώρισε από την αμερικανική πλευρά ήταν του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς. «Το Ιράν υπέγραψε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Εμείς την τηρήσαμε. Αν έχουν διαφωνίες για το πώς εφαρμόζεται το μνημόνιο, μπορούν να σηκώσουν το τηλέφωνο. Αλλά η βία θα απαντηθεί με βία», ήταν το μήνυμά του.
Ο Μάρκο Ρούμπιο κινείται στο διπλωματικό πεδίο, προσπαθώντας να καθησυχάσει τους συμμάχους του Κόλπου ότι η συμφωνία με το Ιράν δεν θα γίνει εις βάρος της ασφάλειάς τους. Παράλληλα, έχει προειδοποιήσει ότι η Ουάσιγκτον δεν αποδέχεται ιρανικές απαιτήσεις για τέλη ή έλεγχο στη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς κάτι τέτοιο θα άνοιγε, όπως είπε, επικίνδυνο παγκόσμιο προηγούμενο.
Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης διαβάζουν την κρίση με κοινό παρονομαστή: η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν δοκιμάζεται επικίνδυνα. Το Reuters μιλά για τη σοβαρότερη κλιμάκωση από την προσωρινή συμφωνία των δύο πλευρών. Το Associated Press σημειώνει ότι το Ιράν χτύπησε το Μπαχρέιν σε μία στιγμή που τα Στενά του Ορμούζ ξαναγίνονται κέντρο παγκόσμιας ανησυχίας. Η Guardian και το Sky News εστιάζουν στην αμερικανική απάντηση και στη σκληρή προειδοποίηση Βανς. Το Al Jazeera αναδεικνύει τον φόβο ότι το μνημόνιο μπορεί να αρχίσει να ξηλώνεται, ενώ μέσα της περιοχής, όπως το Arab News και το Al Arabiya, δίνουν ιδιαίτερο βάρος στις ανησυχίες των χωρών του Κόλπου για το ενδεχόμενο το Ιράν να επιχειρήσει να μετατρέψει τα Στενά σε εργαλείο ελέγχου και εκβιασμού.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν όλα αυτά αποτελούν ελεγχόμενη ανταλλαγή προειδοποιητικών χτυπημάτων ή την αρχή νέας στρατιωτικής περιδίνησης. Η απάντηση θα φανεί ίσως πολύ γρήγορα: από το εάν η Τεχεράνη θα συνεχίσει τις επιθέσεις, από το εάν οι ΗΠΑ θα επιμείνουν στρατιωτικά και από το εάν η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα μπορέσει να επιστρέψει σε κανονικούς ρυθμούς.
Προς το παρόν, το μόνο βέβαιο είναι ότι η φωτιά στον Κόλπο δεν έσβησε. Απλώς άλλαξε μορφή.
