Η σύγκρουση Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εισέρχεται σε μία σαφώς πιο επικίνδυνη φάση. Μέχρι το βράδυ της Παρασκευής 17 Ιουλίου, τα πλήγματα δεν περιορίζονταν πλέον σε στρατιωτικές βάσεις, ραντάρ και συστήματα αεράμυνας. Γέφυρες, λιμάνια, αεροδρόμια, ηλεκτρικά δίκτυα και εγκαταστάσεις αφαλάτωσης έχουν μπει στο στόχαστρο, ενώ η αντιπαράθεση απλώνεται από το νότιο Ιράν έως το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Μπαχρέιν, την Ιορδανία, το Ομάν και τη Συρία.
Έκτη συνεχόμενη νύχτα αμερικανικών επιδρομών
Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση ανακοίνωσε ότι μαχητικά αεροσκάφη, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πολεμικά πλοία έπληξαν δεκάδες στόχους στο νότιο Ιράν. Η Ουάσιγκτον μιλά για παράκτια συστήματα επιτήρησης, αντιαεροπορικές εγκαταστάσεις, ναυτικές δυνατότητες και στρατιωτικές γραμμές ανεφοδιασμού.
Οι ιρανικές πηγές, ωστόσο, αναφέρουν πλήγματα σε γέφυρες γύρω από το Μπαντάρ Αμπάς και το Μπαντάρ Χαμίρ, σε σιδηροδρομικό σταθμό, στο αεροδρόμιο του Ιρανσάχρ και σε εγκαταστάσεις ηλεκτροδότησης. Στην Τσαμπαχάρ κατέρρευσε πύργος του λιμανιού, τον οποίο οι Αμερικανοί χαρακτηρίζουν κέντρο παρακολούθησης εμπορικών πλοίων από τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Ακόμη και ο αριθμός των γεφυρών που χτυπήθηκαν αποτυπώνει την «ομίχλη του πολέμου»: το Reuters μιλά για τουλάχιστον πέντε, το ιρανικό IRNA για έξι, ενώ Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε στο Axios επτά. Οι ιρανικές αρχές ανακοίνωσαν οκτώ νεκρούς και 20 τραυματίες από τα τελευταία πλήγματα και συνολικά τουλάχιστον 38 νεκρούς και περισσότερους από 400 τραυματίες μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας. Οι αριθμοί αυτοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα. Reuters
Η απάντηση του Ιράν στις αραβικές χώρες
Η Τεχεράνη απάντησε με πυραύλους και drones εναντίον χωρών που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις. Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι έπληξαν αεροσκάφη, ραντάρ και κέντρα υποστήριξης σε Κατάρ, Κουβέιτ, Μπαχρέιν και Ιορδανία, καθώς και αμερικανικό ραντάρ στο Ομάν.
Στην Ντόχα σημειώθηκαν δύο κύματα επιθέσεων, με στόχο, σύμφωνα με την Τεχεράνη, την αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ. Οι αρχές του Κατάρ ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν τους εισερχόμενους πυραύλους, αλλά ένα παιδί τραυματίστηκε από θραύσματα.
Στο Κουβέιτ, ιρανικό πλήγμα προκάλεσε πυρκαγιά και ζημιές σε σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και αφαλάτωσης, θέτοντας εκτός λειτουργίας αρκετές μονάδες. Πρόκειται για ιδιαίτερα επικίνδυνη κλιμάκωση, καθώς περίπου το 90% του πόσιμου νερού της χώρας προέρχεται από αφαλάτωση. Το Associated Press επισημαίνει ότι μόλις μερικές δεκάδες τέτοιες εγκαταστάσεις καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών ολόκληρου του Κόλπου.
Το Ιράν υποστήριξε επίσης ότι έπληξε το Αλ Τανφ στη Συρία. Όμως αμερικανικές και συριακές πηγές αναφέρουν ότι οι Αμερικανοί είχαν αποχωρήσει από τη βάση και ότι το πλήγμα έπεσε κοντά στην εγκατάσταση χωρίς απώλειες. Πρόκειται για χαρακτηριστικό παράδειγμα ισχυρισμού της Τεχεράνης που δεν επιβεβαιώνεται από ανεξάρτητες πηγές.
Μάχη και στη θάλασσα
Στα Στενά του Ορμούζ, οι ΗΠΑ εφαρμόζουν εκ νέου αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Αμερικανοί πεζοναύτες επιβιβάστηκαν στο δεξαμενόπλοιο M/T Wen Yao στον Κόλπο του Ομάν, ενώ τρία ακόμη εμπορικά πλοία υποχρεώθηκαν να αλλάξουν πορεία και ένα ακινητοποιήθηκε επειδή δεν συμμορφώθηκε.
Παράλληλα, το ιρανικό πρακτορείο Tasnim υποστήριξε ότι οι Φρουροί της Επανάστασης έπληξαν πλοίο με σημαία Ταϊλάνδης, επειδή επιχείρησε να περάσει χωρίς την άδειά τους. Δεν υπάρχουν ακόμη ανεξάρτητες πληροφορίες για ζημιές ή θύματα.
Η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ έχει μειωθεί δραματικά και το Brent ενισχύθηκε περίπου 3% στις συναλλαγές της Παρασκευής. Το βασικό μέτωπο του πολέμου είναι πλέον ο έλεγχος της θαλάσσιας διόδου από την οποία, πριν από τη σύγκρουση, περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Axios: Δεκάδες ακόμη αεροσκάφη ανεφοδιασμού στο Ισραήλ
Η σημαντικότερη πληροφορία της ημέρας έρχεται από το Axios. Σύμφωνα με τρεις Αμερικανούς και Ισραηλινούς αξιωματούχους, η κυβέρνηση Τραμπ ενημέρωσε το Ισραήλ ότι θα στείλει δεκάδες επιπλέον αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, ενόψει πιθανής μεγάλης διεύρυνσης των επιχειρήσεων.
Ήδη βρίσκονται περίπου 30 αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν και άλλα τόσα στη βάση Ραμόν. Η προτίμηση των Αμερικανών για το Ισραήλ οφείλεται στο γεγονός ότι άλλες βάσεις στον Κόλπο θεωρούνται πολύ περισσότερο εκτεθειμένες στα ιρανικά αντίποινα.
Ο Τραμπ ενημερώθηκε σε συνεδρίαση στην Αίθουσα Επιχειρήσεων για επιλογές που περιλαμβάνουν πλήγματα σε ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς, νέες επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και βομβαρδισμό του υπόγειου συγκροτήματος Pickaxe Mountain κοντά στη Νατάνζ. Δεν έχει λάβει ακόμη τελική απόφαση.
Η Wall Street Journal προχωρά ακόμη περισσότερο, γράφοντας ότι μεταξύ των σεναρίων που παρουσιάστηκαν στον Αμερικανό πρόεδρο περιλαμβάνονται η χρησιμοποίηση χερσαίων δυνάμεων για την κατάληψη ιρανικών νησιών ή της νήσου Χαργκ και η επέκταση των βομβαρδισμών σε ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Τι γράφουν τα διεθνή μέσα
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Axios αντιμετωπίζει τη μεταφορά των αεροσκαφών ως επιχειρησιακή προετοιμασία και όχι ως απλή επίδειξη ισχύος. Η Wall Street Journal επιλέγει τον χαρακτηριστικό τίτλο ότι ΗΠΑ και Ιράν «σέρνονται προς έναν ευρύτερο πόλεμο», καθώς κανένας από τους δύο δεν υποχωρεί.
Το Associated Press δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη μετάβαση από καθαρά στρατιωτικούς στόχους σε ζωτικές υποδομές, κυρίως στην ευπάθεια των εγκαταστάσεων νερού του Κόλπου.
Στην Ευρώπη, ο Guardian υπογραμμίζει ότι η αμερικανική εκστρατεία επεκτείνεται σε πολιτικές υποδομές και επισημαίνει ότι πλήγματα σε εγκαταστάσεις χωρίς πραγματική στρατιωτική χρήση θα μπορούσαν να εγείρουν σοβαρά ζητήματα διεθνούς δικαίου. Σε ξεχωριστή ανάλυση εκτιμά ότι, παρά τους προηγούμενους βομβαρδισμούς, το Ιράν διατηρεί σημαντικό μέρος της πυραυλικής του ισχύος και εξακολουθεί να μπορεί να προκαλέσει μεγάλες ζημιές.
Το Euronews θεωρεί ότι μια νέα συμφωνία βρίσκεται πλέον πολύ μακριά, παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις Τραμπ ότι ο πόλεμος πλησιάζει προς το τέλος του.
Στη Μέση Ανατολή, το Al Jazeera προβάλλει κυρίως τα αμερικανικά πλήγματα στις νότιες ιρανικές υποδομές και τον κίνδυνο ανθρωπιστικών συνεπειών. Το Al Arabiya επικεντρώνεται στις επιθέσεις εναντίον των χωρών του Κόλπου, καταγράφοντας παράλληλα τις διαψεύσεις αρκετών ιρανικών ισχυρισμών.
Οι Times of Israel μεταδίδουν, επικαλούμενοι λιβανέζικες πηγές, ότι η Τεχεράνη έχει ζητήσει από τη Χεζμπολάχ και άλλους συμμάχους της να προετοιμαστούν για ευρύτερη σύγκρουση που θα μπορούσε να εμπλέξει εκ νέου το Ισραήλ. Η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Τέλος, το περσόφωνο Iran International αναδεικνύει το οικονομικό κόστος στο εσωτερικό της χώρας: το δολάριο έφθασε στη μαύρη αγορά στο ιστορικό επίπεδο των 1.918.000 ριάλ, καθώς ο πόλεμος, οι ζημιές και η απομόνωση επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την οικονομία.
Ο μεγαλύτερος φόβος: Δύο κλειστές θαλάσσιες αρτηρίες
Ο αμέσως επόμενος κίνδυνος είναι να μεταφερθεί η κρίση και στην Ερυθρά Θάλασσα. Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η Τεχεράνη έχει ζητήσει από τους Χούθι να προετοιμαστούν για κλείσιμο του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, εάν οι ΗΠΑ πλήξουν μαζικά το ιρανικό ενεργειακό δίκτυο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει ήδη τις αποστολές «Ασπίδες» και «Αταλάντα» στην περιοχή. Euronews
Εάν, μετά το Ορμούζ, απειληθεί και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τότε η σύγκρουση θα πάψει να είναι μόνο ένας πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν. Θα μετατραπεί σε άμεση απειλή για την παγκόσμια ενέργεια, τη ναυτιλία, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τελικά για τις τιμές που πληρώνουν εκατομμύρια πολίτες πολύ μακριά από τη Μέση Ανατολή.
