Σε ένα ιδιαίτερα σημαντικό επίτευγμα προχώρησε το Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ που χρησιμοποίησε την τεχνητή νοημοσύνη για να αναπτύξει ένα νέο εμβόλιο που θα μπορούσε να προστατεύσει τον ανθρώπινο λογαριασμό από ένα ευρύ φάσμα ιών και να αποτρέψει πανδημίες.
Η AI σχεδίασε το πρώτο «υπερ-εμβόλιο»
Η ομάδα του Πανεπιστημίου δηλώνει ότι είναι η πρώτη φορά που το βασικό συστατικό ενός εμβολίου σχεδιάζεται εξ ολοκλήρου από AI και στη συνέχεια δοκιμάζεται σε ανθρώπους.
Όπως μεταδίδει το BBC, ο στόχος του νέου αυτού εμβολίου είναι η καθολική αντιμετώπιση κάθε είδους κορωνοϊού. Αυτό σημαίνει ότι καλύπτει όλες τις μεταλλάξεις της Covid-19, αλλά και στελέχη που τώρα εντοπίζονται μόνο στα ζώα, προτού αυτά εξελιχθούν σε απειλή για μια μελλοντική πανδημία. Αν και η προσπάθεια βρίσκεται ακόμα σε αρχικό στάδιο, οι επιστήμονες εργάζονται ήδη πάνω σε αντίστοιχα εμβόλια για τη γρίπη και τον ιό Έμπολα.
Η βασική λειτουργία των εμβολίων είναι να «εκπαιδεύουν» τον οργανισμό μας να αναγνωρίζει τους εισβολείς, ώστε να αμύνεται αποτελεσματικότερα. Το πρόβλημα όμως είναι ότι πολλοί ιοί μεταλλάσσονται διαρκώς, αλλάζοντας τη δομή τους. Αυτή η ικανότητα τους επιτρέπει να ξεγλιστρούν από τα υπάρχοντα εμβόλια, καθιστώντας τα γρήγορα ανενεργά – γι’ αυτό, άλλωστε, χρειάζεται να ανανεώνουμε τακτικά τα εμβόλια της Covid και της εποχικής γρίπης.
Η λειτουργία
Μέχρι σήμερα, η δημιουργία των εμβολίων βασιζόταν στην εκάστοτε ενεργή μορφή ενός ιού. Αυτή τη φορά, η επιστημονική ομάδα του Κέιμπριτζ συγκέντρωσε το γενετικό υλικό διαφόρων κορωνοϊών, το οποίο είχε εντοπιστεί από ειδικά δίκτυα παρακολούθησης που ανιχνεύουν μελλοντικούς κινδύνους.
Στη συνέχεια, τα δεδομένα αυτά τροφοδοτήθηκαν σε ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Η AI ανέλυσε το DNA των ιών και δημιούργησε ένα «υπερ-αντιγόνο» – το βασικό δηλαδή συστατικό που δείχνει στο ανοσοποιητικό μας σύστημα ποιον πρέπει να πολεμήσει.
Με αυτή τη μέθοδο, ο οργανισμός θωρακίζεται απέναντι σε ολόκληρη την οικογένεια των κορωνοϊών, προσφέροντας προστασία ακόμα κι αν ο ιός μεταλλαχθεί ή αν μεταπηδήσει κάποιο νέο στέλεχος από τα ζώα στον άνθρωπο.
Ο Χίνι δήλωσε ότι αυτή ήταν η πρώτη φορά που ένα αντιγόνο σχεδιασμένο από AI δοκιμάστηκε σε ανθρώπους. Ανέφερε ότι η τεχνολογία «μάς εκπλήσσει όλους» και ότι είναι «εκπληκτικό το τι μπορούμε να κάνουμε με αυτήν για το καλό της ανθρωπότητας».
Τα αποτελέσματα των δοκιμών
Τα ευρήματα που παρουσιάστηκαν λεπτομερώς στο περιοδικό Journal of Infection ανέφεραν ότι η επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα ήταν «μέτρια», αλλά παρ’ όλα αυτά προκαλούν ενθουσιασμό.
Ο καθηγητής Σολ Φάουστ, ο οποίος πραγματοποίησε ορισμένες από τις δοκιμές στο Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον, δήλωσε στο BBC ότι ο σχεδιασμός μέσω AI «έχει σίγουρα προοπτικές. Το πραγματικά ενδιαφέρον είναι ότι η τεχνολογία είναι πολύ καλύτερη στο να σχεδιάζει εμβόλια για πιθανές πανδημίες όταν οι ιοί αλλάζουν».
Τα επόμενα βήματα
Σύμφωνα με το BBC, η ομάδα του Κέιμπριτζ δοκιμάζει ήδη σε ζώα νέα εμβόλια για τη γρίπη των πτηνών (H5N1), τον Έμπολα και ένα καθολικό εμβόλιο για την εποχική γρίπη που δεν θα χρειάζεται ετήσια τροποποίηση.
Αν και τα πρώτα εργαστηριακά δεδομένα είναι άκρως ενθαρρυντικά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πραγματική πρόκληση είναι οι δοκιμές σε ανθρώπους, καθώς το ανοσοποιητικό μας σύστημα είναι πολύ πιο σύνθετο από αυτό των πειραματόζωων.
Σύμφωνα με κορυφαίους επιστήμονες και αξιωματούχους, η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ριζικά τα δεδομένα στην ιατρική έρευνα. Επιταχύνει θεαματικά την ανάπτυξη νέων θεραπειών και μπορεί να προβλέψει τις αντιδράσεις του οργανισμού μας, προσφέροντας για πρώτη φορά ευρεία και μόνιμη προστασία που θα σώσει ζωές παγκοσμίως.
