Οι πρόσφατοι θάνατοι 15 ελεφάντων, οι οποίοι ενδέχεται να προκλήθηκαν από φυτοφάρμακα που ψεκάστηκαν σε καλλιέργειες ντομάτας γύρω από το Εθνικό Πάρκο Αμποσέλι, έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία και πολλά ερωτήματα στην Κένυα.
Η Υπηρεσία Άγριας Ζωής της Κένυας (KWS) ανακοίνωσε ότι ορισμένοι από τους ελέφαντες που πέθαναν μεταξύ 24 Ιουνίου και 24 Ιουλίου παρουσίαζαν συμπτώματα μερικής παράλυσης, γεγονός που υποδηλώνει πιθανή δηλητηρίαση από κυάνιο, ουσία που μπορεί να περιέχεται σε ορισμένα φυτοφάρμακα. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαρκούν για ασφαλή συμπεράσματα.
Η περιοχή Κιμάνα, όπου βρίσκονται οι καλλιέργειες ντομάτας, αποτελεί σημαντικό διάδρομο μετακίνησης των ελεφάντων μεταξύ των εθνικών πάρκων Αμποσέλι και Τσάβο. Περισσότεροι από 2.000 ελέφαντες μετακινούνται εκεί αναζητώντας τροφή και νερό, ενώ οι αγρότες εκμεταλλεύονται τα νερά από το όρος Κιλιμάντζαρο για να καλλιεργούν ντομάτες που προμηθεύουν την αγορά του Ναϊρόμπι και άλλων περιοχών.
Ο επικεφαλής κτηνίατρος της KWS, δρ Ίσαακ Λεκολόολ, δήλωσε ότι ανιχνεύθηκαν ίχνη κυανίου στα δείγματα από τα στομάχια των ελεφάντων. Παρόλα αυτά, τόνισε ότι δεν μπορεί ακόμη να επιβεβαιωθεί αν πρόκειται για σκόπιμη δηλητηρίαση ή για ακούσια έκθεση σε τοξικές ουσίες. Η βασική υπόθεση είναι ότι οι ελέφαντες κατανάλωσαν φυτά ή νερό μολυσμένα από φυτοφάρμακα που χρησιμοποιήθηκαν στις γειτονικές καλλιέργειες.
Έκθεση του 2024 αποκάλυψε ότι στην περιοχή χρησιμοποιούνταν εντομοκτόνο με δραστική ουσία που περιέχει χημική ένωση κυανίου. Αν και τέτοια προϊόντα είναι παράνομα στην Κένυα, σύμφωνα με τους ειδικούς εισάγονται λαθραία από τη γειτονική Τανζανία, λόγω ανεπαρκών συνοριακών ελέγχων και αδύναμης εφαρμογής της νομοθεσίας.
Ωστόσο, αρκετοί επιστήμονες και περιβαλλοντολόγοι αμφισβητούν την εξήγηση των φυτοφαρμάκων. Η γνωστή οικολόγος Πόλα Καχούμπου υποστήριξε ότι δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι τα φυτοφάρμακα προκάλεσαν τους θανάτους. Όπως εξήγησε, ένας ελέφαντας θα έπρεπε να καταναλώσει πολύ μεγάλη ποσότητα δηλητηρίου για να πεθάνει.
Επιπλέον, άλλοι ειδικοί θεωρούν ότι η θεωρία αυτή δεν συμβαδίζει με τη συμπεριφορά των ελεφάντων. Συνήθως τα αρσενικά είναι εκείνα που εισβάλλουν στις καλλιέργειες, όμως από τους 15 νεκρούς μόνο ένας ήταν ενήλικος αρσενικός. Παράλληλα, οι τοπικοί αγρότες επισημαίνουν ότι σε παλαιότερες περιπτώσεις δηλητηρίασης επηρεάζονταν κυρίως ζέβρες και αντιλόπες, οι οποίες βόσκουν στις ίδιες περιοχές, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον αμφιβολίες.
Οι συγκρούσεις μεταξύ ανθρώπων και άγριας ζωής αποτελούν χρόνιο πρόβλημα στην περιοχή. Οι ελέφαντες και οι καμηλοπαρδάλεις συχνά καταστρέφουν καλλιέργειες, προκαλώντας σημαντικές οικονομικές απώλειες στους αγρότες. Σύμφωνα με τον οργανισμό Save the Elephants, η μεγαλύτερη απειλή για τους ελέφαντες σήμερα δεν είναι πλέον η λαθροθηρία για το ελεφαντόδοντο, αλλά η συνεχής επέκταση των γεωργικών εκτάσεων και των τουριστικών εγκαταστάσεων, που περιορίζει τον φυσικό τους βιότοπο.
Μέχρι σήμερα, η ακριβής αιτία θανάτου των 15 ελεφάντων παραμένει άγνωστη. Οι ειδικοί συνεχίζουν τις έρευνες, καθώς υπάρχει φόβος ότι τόσο οι υπόλοιποι ελέφαντες όσο και οι άνθρωποι που ζουν κοντά στα προστατευόμενα πάρκα ενδέχεται να εξακολουθούν να διατρέχουν κίνδυνο.
Με πληροφορίες από BBC
