Ολοκληρώθηκαν την Τετάρτη, στη Ντόχα, οι έμμεσες συνομιλίες μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι δύο πλευρές επικεντρώθηκαν κυρίως σε ζητήματα που, όπως ανέφεραν, είχαν ήδη συμπεριληφθεί στην προσωρινή συμφωνία η οποία ανακοινώθηκε πριν από δύο εβδομάδες.
Πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων ανέφεραν ότι οι αντιπροσωπείες των δύο χωρών αφιέρωσαν δύο ημέρες συζητήσεων σε δύο κρίσιμα θέματα: την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων, τα οποία αποτελούν βασικούς πυλώνες της αρχικής συμφωνίας.
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε χθες Τετάρτη σε «πολύ καλές» επαφές στο Κατάρ, όπου αντιπρόσωποι των ΗΠΑ και του Ιράν διεξήγαγαν έμμεσες και τεχνικές συνομιλίες για το λεγόμενο «μνημόνιο συνεννόησης», έπειτα από ανταλλαγές πληγμάτων που απείλησαν την κατάπαυση του πυρός.
Τι συμφωνήθηκε
Σύμφωνα με το ιρανικό επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA, οι διαπραγματεύσεις έλαβαν τέλος με συμφωνία που επιτρέπει στην Ισλαμική Δημοκρατία να αγοράσει αγαθά με μέρος παγωμένων κεφαλαίων της στο Κατάρ. Τα μέρη συμφώνησαν επίσης να δημιουργηθεί και να τεθεί σε λειτουργία εντός της ημέρας δίαυλος επικοινωνίας για να αναφέρονται και να καταγράφονται ενδεχόμενες παραβιάσεις της καταρχήν συμφωνίας.
Η επόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί μετά τις νεκρώσιμες πομπές για τον εκλιπόντα Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, η ταφή του οποίου έχει προγραμματιστεί για τις 9 Ιουλίου, ανακοίνωσε το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ.
Εκπρόσωπος του υπουργείου έκανε λόγο για «θετική πρόοδο» σε ζητήματα που αφορούν το μνημόνιο το οποίο έθεσε τέλος στις εχθροπραξίες τον Ιούνιο, σημειώνοντας ότι οι συνομιλίες βασίστηκαν στα αποτελέσματα της συνόδου που είχε προηγηθεί στην Ελβετία.
Qatar & Pakistan mediators concluded separate meetings with the US & Iranian negotiators in Doha today, with positive progress made on issues related to the Islamabad Memorandum of Understanding, building on the outcomes of the Lake Lucerne Summit. The parties agreed to continue…
— د. ماجد محمد الأنصاري Dr. Majed Al Ansari (@majedalansari) July 1, 2026Advertisement
Διάλογος χωρίς απευθείας συνομιλίες -Εκτος συνομιλιών το πυρηνικό πρόγραμμα
Σημειώνεται πως οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ είχαν συνάντηση στην πρωτεύουσα του Κατάρ μόνο με τον πρωθυπουργό και επικεφαλής της διπλωματίας του εμιράτου, τον Μοχάμεντ μπιν Αμπντουραχμάν αλ Θάνι και όχι με ιρανούς διαπραγματευτές. Η δε Η Τεχεράνη αρνείται ότι υπήρξε οποιαδήποτε απευθείας διαπραγμάτευση με την αμερικανική πλευρά στη Ντόχα.
Από την Ουάσιγκτον, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι καταγράφεται πρόοδος στις συζητήσεις για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, το οποίο αποτέλεσε, όπως υποστήριξε, τον βασικό λόγο για την έναρξη του πολέμου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο.
«Η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν εξελίσσεται πολύ καλά. Έχουν πραγματοποιηθεί πολύ καλές συναντήσεις και θα δούμε πού θα οδηγήσουν», δήλωσε στους δημοσιογράφους.
Ωστόσο, οι ίδιες πηγές που παρακολουθούν τις διαπραγματεύσεις υποστήριξαν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα δεν αποτέλεσε αντικείμενο των συνομιλιών στη Ντόχα, καθώς αυτές είχαν αποκλειστικά τεχνικό χαρακτήρα.
Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ανέφερε ότι το πυρηνικό ζήτημα θα εξεταστεί σε επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων.
Στενά του Ορμούζ
Η προσωρινή συμφωνία προβλέπει την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία πριν από τον πόλεμο διέρχονταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Παρότι η εμπορική κίνηση έχει επανεκκινήσει εν μέρει, το καθεστώς λειτουργίας του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου διαδρόμου εξακολουθεί να παραμένει ασαφές, ιδιαίτερα μετά τις εκατέρωθεν επιθέσεις του περασμένου Σαββατοκύριακου, που ακολούθησαν ιρανική επίθεση εναντίον εμπορικού πλοίου.
Δύο υψηλόβαθμες ιρανικές πηγές υποστήριξαν ότι η Τεχεράνη επιδιώκει τη διεθνή αναγνώριση του ελέγχου της στα Στενά του Ορμούζ, ακόμη και με τη χρήση βίας εάν χρειαστεί. Παράλληλα, το Ιράν έχει επανειλημμένα ανακοινώσει ότι από τα μέσα Αυγούστου θα επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία, μετά τη λήξη της περιόδου απαλλαγής που προβλέπει η αρχική συμφωνία.
