Έξι στους δέκα Ευρωπαίους θεωρούν ότι η χρήση και η διακίνηση ναρκωτικών αποτελούν σοβαρά προβλήματα στην περιοχή όπου ζουν, ενώ περίπου οι μισοί πιστεύουν ότι η κατάσταση έχει επιδεινωθεί τα τελευταία πέντε χρόνια. Στην Ελλάδα, το 66% χαρακτηρίζει τη χρήση παράνομων ναρκωτικών σοβαρό ή πολύ σοβαρό πρόβλημα, έναντι 60% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, κατατάσσοντας τη χώρα στην έβδομη θέση μεταξύ των 27 κρατών μελών.
Η ανησυχία για την εμπλοκή ανηλίκων, τις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και την εύκολη πρόσβαση στις ουσίες αποτυπώνεται στην πρώτη έρευνα του Οργανισμού της ΕΕ για τα Ναρκωτικά (EUDA), που δημοσιοποιήθηκε σήμερα, 12 Νοεμβρίου.
Συνολικά συμμετείχαν 95.883 άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω, από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, τη Νορβηγία, την Τουρκία, έξι υποψήφιες χώρες (Αλβανία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Μολδαβία, Βόρεια Μακεδονία και Σερβία) και το Κόσοβο. Η έρευνα βασίστηκε στη μεθοδολογία του έκτακτου Ευρωβαρόμετρου, με 76.766 συμμετέχοντες από την ΕΕ, και πραγματοποιήθηκε από τις 24 Ιουνίου έως τις 16 Ιουλίου 2026. Καταγράφει τις αντιλήψεις των πολιτών, όχι την πραγματική έκταση της χρήσης ή της διακίνησης ναρκωτικών.
Η Ελλάδα πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο – Πρώτη η Κύπρος
Στην Ελλάδα, το 33% θεωρεί τη χρήση παράνομων ναρκωτικών «πολύ σοβαρό πρόβλημα» στην περιοχή του και άλλο ένα 33% «σοβαρό πρόβλημα». Το 20% δεν το θεωρεί ιδιαίτερα σοβαρό, ενώ το 7% εκτιμά ότι δεν αποτελεί καθόλου πρόβλημα.
Στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης βρίσκεται η Κύπρος (78%), ακολουθούμενη από το Λουξεμβούργο (75%), τη Βουλγαρία (73%), τη Μάλτα (71%), την Εσθονία (70%) και τη Γαλλία (69%). Στη Γαλλία, μάλιστα, το 43% χαρακτηρίζει το πρόβλημα «πολύ σοβαρό», έναντι 33% στην Ελλάδα. Τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφονται στη Δανία (44%), την Πολωνία (48%) και τη Φινλανδία (49%).
(Δείτε τον χάρτη αναλυτικά εδώ)
Οι μισοί Ευρωπαίοι βλέπουν επιδείνωση – Ανησυχία για τους ανηλίκους
Σε επίπεδο ΕΕ, το 60% θεωρεί σοβαρό πρόβλημα τη χρήση παράνομων ναρκωτικών και το ίδιο ποσοστό το λαθρεμπόριο και τη διακίνηση. Το 50% πιστεύει ότι τα προβλήματα από τη χρήση έχουν αυξηθεί την τελευταία πενταετία και το 49% διαπιστώνει αύξηση της διακίνησης, έναντι μόλις 14% που θεωρεί ότι έχει μειωθεί.
Στη δημόσια ασφάλεια, η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά την εμπλοκή παιδιών και εφήβων στη χρήση και διακίνηση ναρκωτικών, τη στρατολόγησή τους από εμπόρους και τις συνέπειες στο σχολικό περιβάλλον (30%). Ακολουθούν η βία και η εγκληματικότητα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά (27%) και η οδήγηση υπό την επήρεια ουσιών (26%). Η εμπλοκή ανηλίκων βρίσκεται στην πρώτη θέση των ανησυχιών σε 17 από τα 27 κράτη μέλη.
Στη δημόσια υγεία, το 39% αναφέρει τα προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως ψυχώσεις και αυτοκτονίες, ενώ ακολουθούν οι επιπτώσεις των νέων ισχυρών συνθετικών ναρκωτικών (30%) και τα μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας (26%).
Κάνναβη μέσα σε 24 ώρες – Τι πιστεύουν για την απαγόρευση
Σχεδόν ένας στους δύο Ευρωπαίους (48%) εκτιμά ότι θα μπορούσε να βρει εύκολα κάνναβη μέσα σε 24 ώρες, εάν το επιθυμούσε. Το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 35% για την κοκαΐνη, το 32% για το MDMA (έκσταση) και το 28% για την ηρωίνη και τα συνθετικά οπιοειδή.
Στους νέους 15-24 ετών, το 55% θεωρεί εύκολη την πρόσβαση στην κάνναβη, έναντι 42% στους πολίτες ηλικίας 55 ετών και άνω.
Για την απαγόρευση των ουσιών οι απόψεις διαφέρουν. Το 60% υποστηρίζει την απαγόρευση της κοκαΐνης για ψυχαγωγική χρήση και το 59% του MDMA. Για την κάνναβη, όμως, μόλις το 38% τάσσεται υπέρ της απαγόρευσης, ενώ το 32% προτιμά τη ρυθμιζόμενη διάθεση και το 16% τη διάθεση χωρίς περιορισμούς.
Αυστηρότερα μέτρα για τους διακινητές, θεραπεία για τους χρήστες
Το 39% των Ευρωπαίων ζητά αυστηρότερα μέτρα κατά των εμπόρων ναρκωτικών και το 37% την εξάρθρωση των εγκληματικών δικτύων. Για τον περιορισμό των προβλημάτων που συνδέονται με τη χρήση, το 45% υποστηρίζει την ενίσχυση των αστυνομικών επιχειρήσεων κατά της διακίνησης, ενώ το 43% προκρίνει τη βοήθεια στους εξαρτημένους ώστε να επανενταχθούν στην εργασία και την καθημερινή ζωή.
Όταν ερωτώνται πώς πρέπει να αντιμετωπίζονται οι χρήστες ναρκωτικών που έρχονται σε επαφή με το σύστημα απονομής δικαιοσύνης, το 45% των Ευρωπαίων προκρίνει την περίθαλψη και τη στήριξη, έναντι 31% που τάσσεται υπέρ της ποινικής καταδίκης ή της φυλάκισης».
Έτσι είναι απολύτως σαφές ότι πρόκειται για τη στάση των Ευρωπαίων απέναντι στους χρήστες και όχι στους διακινητές.
Παράλληλα, μόλις το 31% θα αποδεχόταν έναν χρήστη ναρκωτικών ως γείτονα και το 19% θα δεχόταν να παντρευτεί ένα τέτοιο άτομο κάποιο μέλος της οικογένειάς του.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, δήλωσε ότι οι πολίτες ζητούν αποφασιστική δράση κατά των εγκληματικών δικτύων, αναγνωρίζοντας παράλληλα την ανάγκη στήριξης των εξαρτημένων. «Χρειαζόμαστε και τα δύο: αποφασιστική δράση κατά του οργανωμένου εγκλήματος, αλλά και αποτελεσματική πρόληψη, θεραπεία και υποστήριξη», τόνισε.
Η εκτελεστική διευθύντρια του EUDA, Λορέιν Νόλαν, επισήμανε ότι η έρευνα προσφέρει μια νέα εικόνα για τις ανησυχίες των Ευρωπαίων, τονίζοντας πως ο συνδυασμός των απόψεων των πολιτών με τα επιστημονικά δεδομένα μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση αποτελεσματικότερων πολιτικών για τα ναρκωτικά.
