Μία από τις πλέον καταστροφικές φυσικές καταστροφές των τελευταίων ετών βρίσκεται σε εξέλιξη στο Νεπάλ και στην περιοχή των συνόρων με το Θιβέτ, με τον αριθμό των θυμάτων να αυξάνεται και τις επιχειρήσεις διάσωσης να συνεχίζονται κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.
Οι φονικές πλημμύρες και οι κατολισθήσεις που σάρωσαν ορεινές περιοχές άφησαν πίσω τους εκατοντάδες νεκρούς, χιλιάδες αγνοούμενους και τεράστιες καταστροφές σε υποδομές. Ο μέχρι στιγμής απολογισμός των αρχών του Νεπάλ κάνει λόγο για τουλάχιστον 734 νεκρούς και 2.498 αγνοούμενους, ενώ περισσότεροι από 8.000 άνθρωποι έχουν διασωθεί.
Στην επιχείρηση εντοπισμού και διάσωσης συμμετέχουν σχεδόν 20.000 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, που επιχειρούν σε περιοχές όπου η πρόσβαση έχει καταστεί εξαιρετικά δύσκολη εξαιτίας της λάσπης, των κατεστραμμένων δρόμων και των κατολισθήσεων.
Στην κινεζική πλευρά, στο Θιβέτ, οι αρχές έχουν ανακοινώσει ακόμη 16 νεκρούς και 546 αγνοούμενους. Έτσι, ο συνολικός αριθμός των αγνοουμένων στις δύο πλευρές των συνόρων ξεπερνά τους 3.000 ανθρώπους.
The search for six missing South Africans in Nepal is being hampered by floods, landslides and fears of further glacial activity:https://t.co/Wf3vJKZaLK pic.twitter.com/9B0QtDf3T5
— Cape {town} Etc (@CapeTownEtc) August 30, 2026
Από έναν παγετώνα ξεκίνησε η καταστροφή
Το φαινόμενο εκδηλώθηκε την Τετάρτη, όταν τεράστιες ποσότητες πάγου, βράχων και λάσπης αποκολλήθηκαν σε μεγάλο υψόμετρο στα Ιμαλάια και άρχισαν να κινούνται με τεράστια ταχύτητα προς χαμηλότερα σημεία.
Αρχικά υπήρξαν εκτιμήσεις ότι η καταστροφή μπορεί να είχε προκληθεί από σεισμική δραστηριότητα. Οι νεότερες επιστημονικές αναλύσεις, ωστόσο, δείχνουν διαφορετική εικόνα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η κατάρρευση παγετώνα, η οποία προκάλεσε μια τεράστια ροή νερού, πάγου, βράχων και συντριμμιών.
Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές αναλύσεις, το φαινόμενο ξεκίνησε σε υψόμετρο περίπου 6.200 μέτρων. Η αποκόλληση ήταν τεράστια, καθώς το τμήμα του παγετώνα που κατέρρευσε εκτιμάται ότι είχε πλάτος περίπου 610 μέτρων.
Η τεράστια μάζα που κατέρρευσε προκάλεσε αλυσιδωτές επιπτώσεις. Η πίεση από τον όγκο του πάγου και των πετρωμάτων φαίνεται ότι προκάλεσε τη διάρρηξη φυσικού φράγματος λίμνης, απελευθερώνοντας τεράστιες ποσότητες νερού και υλικών.
Ακολούθησε ένα αιφνίδιο πλημμυρικό κύμα, ένα λεγόμενο flash flood, το οποίο κινήθηκε για περίπου 100 χιλιόμετρα, παρασύροντας στο πέρασμά του ό,τι βρέθηκε μπροστά του.
Ποτάμια μετατράπηκαν σε ορμητικούς χειμάρρους
Η καταστροφική ροή κινήθηκε κατά μήκος των ποταμών Τριζούλι και Μποτέ Κόσι, μετατρέποντας τις κοίτες τους σε τεράστιους διαδρόμους λάσπης, βράχων και νερού.
Δρόμοι εξαφανίστηκαν κάτω από τόνους λάσπης, γέφυρες κατέρρευσαν, σπίτια παρασύρθηκαν και κρίσιμες υποδομές υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις βρέθηκαν επίσης στο επίκεντρο της καταστροφής, καθώς μεγάλα τμήματα των εγκαταστάσεων πλημμύρισαν ή αποκλείστηκαν από τα συντρίμμια.
Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι καταστροφές στην περιοχή Νουακότ, ενώ σημαντικά προβλήματα καταγράφονται και κοντά στο συνοριακό πέρασμα Γκιρόνγκ, μία περιοχή ιδιαίτερης σημασίας για τις μετακινήσεις προς το Θιβέτ.
Η συγκεκριμένη διαδρομή χρησιμοποιείται από τουρίστες και προσκυνητές που κατευθύνονται προς το όρος Καϊλάς, έναν από τους σημαντικότερους θρησκευτικούς προορισμούς της περιοχής.
Τουρίστες ανάμεσα στους αγνοούμενους
Η τραγωδία έχει πάρει διεθνείς διαστάσεις, καθώς ανάμεσα στους αγνοούμενους βρίσκονται εκατοντάδες αλλοδαποί.
Οι αρχές του Νεπάλ εκτιμούν ότι περίπου 589 αλλοδαποί περιλαμβάνονται στους αγνοούμενους στις πληγείσες περιοχές. Πολλοί βρίσκονταν στην περιοχή για πεζοπορία, τουρισμό ή θρησκευτικό προσκύνημα.
Στο Θιβέτ, οι κινεζικές αρχές ανακοίνωσαν ότι μεταξύ των 546 αγνοουμένων περιλαμβάνονται 261 ξένοι υπήκοοι από 23 χώρες. Ανάμεσά τους βρίσκονται πολίτες του Νεπάλ, της Ινδίας, των Ηνωμένων Πολιτειών, της Λετονίας και της Βρετανίας.
Η τύχη πολλών από αυτούς παραμένει άγνωστη, καθώς ορισμένες περιοχές έχουν αποκοπεί πλήρως από το οδικό δίκτυο.
The buffalo saved the person in this way, a miracle! #nepal #highlight #everyoneシ゚ pic.twitter.com/kZeIVTFjuC
— Sushil Chetry 🇮🇳 Gorkha (@SushilChetry) August 30, 2026
Εγκλωβισμένοι εργαζόμενοι κάτω από τη γη
Ιδιαίτερη αγωνία προκαλεί η κατάσταση σε υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις, όπου δεκάδες εργαζόμενοι εγκλωβίστηκαν σε υπόγειες σήραγγες.
Οι διασώστες προσπαθούν να προσεγγίσουν τα σημεία όπου εκτιμάται ότι βρίσκονται περισσότεροι από 100 εργαζόμενοι. Η πρόσβαση όμως είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς οι σήραγγες έχουν πλημμυρίσει ή φράξει από λάσπη και βράχους.
Σε ορισμένα σημεία οι ομάδες διάσωσης χρησιμοποιούν ειδικούς αγωγούς προκειμένου να διοχετεύσουν αέρα προς τους εγκλωβισμένους, ενώ συνεχίζονται οι προσπάθειες απομάκρυνσης των συντριμμιών.
Ο χρόνος είναι πλέον κρίσιμος, καθώς κάθε ώρα που περνά μειώνει τις πιθανότητες εντοπισμού ανθρώπων που μπορεί να έχουν επιβιώσει μέσα στις εγκαταστάσεις.
Η βροχή απειλεί να προκαλέσει νέα καταστροφή
Οι επιχειρήσεις διάσωσης πραγματοποιούνται την ώρα που η κακοκαιρία συνεχίζεται, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα.
Οι νέες βροχοπτώσεις αυξάνουν τον κίνδυνο κατολισθήσεων και νέων πλημμυρών, ενώ οι αρχές έχουν προειδοποιήσει τους κατοίκους που ζουν κοντά στον ποταμό Μποτέ Κόσι να παραμείνουν σε επιφυλακή.
Οι κατολισθήσεις έχουν δημιουργήσει σε ορισμένα σημεία φυσικά φράγματα, πίσω από τα οποία μπορεί να συγκεντρωθούν μεγάλες ποσότητες νερού. Εάν αυτά τα φράγματα υποχωρήσουν ξαφνικά, υπάρχει κίνδυνος να προκληθούν νέα κύματα νερού και λάσπης.
Ο ΟΗΕ έχει προειδοποιήσει ότι η μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας αποτελεί τεράστια πρόκληση. Πολλές κοινότητες έχουν απομονωθεί και είναι πλέον προσβάσιμες μόνο με ελικόπτερα, ενώ εξετάζεται ακόμη και η χρήση drones για την παράδοση βασικών προμηθειών.
Λέκκας: Το flash flood διένυσε 100 χιλιόμετρα
Στην περιοχή βρίσκεται και ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ και καθηγητής Ευθύμιος Λέκκας, ο οποίος μελετά από κοντά το φαινόμενο και τα αίτια της καταστροφής.
Όπως εξηγεί, η καταστροφή δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην κατάρρευση του παγετώνα. Οι υψηλές θερμοκρασίες προκάλεσαν ασυνέχειες και διαρρήξεις στη μάζα του πάγου, αυξάνοντας την κινητικότητά της.
Σε κάποια στιγμή τεράστιες ποσότητες πάγου, μαζί με πετρώματα και εδαφικούς σχηματισμούς, αποκολλήθηκαν. Η πίεση που δημιουργήθηκε ήταν αρκετή ώστε να διαρρήξει το φυσικό φράγμα μιας λίμνης και να απελευθερώσει τεράστιες ποσότητες νερού.
Το αποτέλεσμα ήταν ένα εξαιρετικά βίαιο flash flood, το οποίο κινήθηκε σε απόσταση περίπου 100 χιλιομέτρων, παρασύροντας λάσπη, βράχια, δέντρα, οχήματα και υποδομές.
Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τον κίνδυνο
Πίσω από την καταστροφή βρίσκεται και ένα μεγαλύτερο περιβαλλοντικό ζήτημα. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει ταχύτατα το περιβάλλον των Ιμαλαΐων.
Η άνοδος της θερμοκρασίας επιταχύνει το λιώσιμο των παγετώνων και μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία μεγάλων παγετωνικών λιμνών, οι οποίες συγκρατούνται από φυσικά φράγματα. Όταν αυτά καταρρεύσουν, μπορούν να απελευθερώσουν τεράστιες ποσότητες νερού μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Παράλληλα, η απώλεια πάγου μπορεί να αποσταθεροποιήσει τις ορεινές πλαγιές, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατολισθήσεων και χιονοστιβάδων.
Ο επικεφαλής της υπηρεσίας του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή και ο υπουργός Εξωτερικών του Νεπάλ συνδέουν την τραγωδία με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Όπως επισήμανε ο Σισίρ Χανάλ, το Νεπάλ ευθύνεται για λιγότερο από το 0,01% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ωστόσο βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες που πλήττονται ιδιαίτερα από τις συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Η αμερικανική Υπηρεσία Γεωλογικής Έρευνας (USGS) αποδίδει την καταστροφή στην κατάρρευση του παγετώνα και στο τεράστιο κύμα πάγου, νερού και λάσπης που ακολούθησε.
Καθώς οι διασώστες συνεχίζουν να αναζητούν επιζώντες, το Νεπάλ βρίσκεται αντιμέτωπο όχι μόνο με μία ανείπωτη ανθρωπιστική τραγωδία, αλλά και με μία δραματική υπενθύμιση του πόσο ευάλωτες έχουν γίνει οι ορεινές περιοχές των Ιμαλαΐων απέναντι στις ολοένα πιο ακραίες φυσικές καταστροφές.
