Στη Φινλανδία, η υπέρβαση του ορίου ταχύτητας δεν μετριέται μόνο σε χιλιόμετρα αλλά και σε… φορολογική ισχύ. Αυτό ακριβώς συνέβη στην περίπτωση του επιχειρηματία Anders Wiklöf, ο οποίος κλήθηκε να πληρώσει περίπου 121.000 ευρώ επειδή κινήθηκε με 82 χλμ./ώρα σε ζώνη 50 χλμ./ώρα. Το περιστατικό έκανε ξανά διεθνώς γνωστό το λεγόμενο day-fine system, ένα μοντέλο στο οποίο το ποσό της ποινής αυξάνεται ανάλογα με το εισόδημα του παραβάτη.
Η λογική του φινλανδικού συστήματος είναι απλή αλλά σκληρή: το πρόστιμο πρέπει να «πονάει» τον πλούσιο όσο και τον μέσο πολίτη. Σύμφωνα με την αστυνομία της Φινλανδίας, το ύψος του day-fine προκύπτει από το καθαρό μηνιαίο εισόδημα, αφού αφαιρεθεί ένα βασικό ποσό διαβίωσης, και το αποτέλεσμα διαιρεθεί δια του 60. Για τις σοβαρότερες υπερβάσεις ταχύτητας, τα πρόστιμα μπορούν να επιβληθούν ως day fines, δηλαδή αναλογικά με τις αποδοχές του οδηγού.
Αυτός είναι και ο λόγος που η υπόθεση προκάλεσε τόσο μεγάλη αίσθηση: όχι επειδή το φινλανδικό κράτος έχει τα ακριβότερα σταθερά πρόστιμα στην Ευρώπη, αλλά επειδή έχει έναν από τους πιο αυστηρούς μηχανισμούς αναλογικής τιμωρίας. Με απλά λόγια, εκεί όπου ένας μέσος οδηγός θα πλήρωνε ένα σαφώς χαμηλότερο ποσό, ένας εξαιρετικά εύπορος οδηγός μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με μια ποινή δεκάδων ή και εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ. Πάντως καταγεγραμμένα υψηλά πρόστιμα έχουν αναφερθεί στο παρελθόν και στην Ελβετία, όπου επίσης εφαρμόζονται εισοδηματικά κριτήρια σε ορισμένες σοβαρές περιπτώσεις.
Και εδώ βρίσκεται η πιο ενδιαφέρουσα σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Στην Ελλάδα, με το νέο πλαίσιο, η υπέρβαση του ορίου έως 20 χλμ./ώρα τιμωρείται με 150 ευρώ, πάνω από 30 χλμ./ώρα με 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 30 ημέρες, ενώ πάνω από 50 χλμ./ώρα το πρόστιμο φτάνει τα 700 ευρώ με αφαίρεση άδειας για 60 ημέρες.
Στην Ισπανία, για τις χαμηλότερες βαθμίδες υπέρβασης, ο βασικός πήχης ξεκινά από 100 ευρώ, ενώ στη Γαλλία η υπέρβαση κάτω από 20 χλμ./ώρα κοστίζει συνήθως 68 ευρώ όταν το όριο είναι πάνω από 50 χλμ./ώρα και 135 ευρώ όταν το όριο είναι έως 50.
Στη Γερμανία, μια υπέρβαση 16-20 χλμ./ώρα κοστίζει 60 ευρώ εκτός πόλης και 70 ευρώ εντός πόλης, ενώ στην Ιταλία τα πρόστιμα ξεκινούν από 42 έως 173 ευρώ για υπέρβαση έως 10 χλμ./ώρα και ανεβαίνουν στα 173 έως 694 ευρώ για υπέρβαση από 10 έως 40 χλμ./ώρα.
Με άλλα λόγια, το φινλανδικό 121.000άρι δεν είναι «το κανονικό πρόστιμο» για ταχύτητα στην Ευρώπη. Είναι η πιο ακραία εκδοχή μιας εντελώς διαφορετικής φιλοσοφίας: ότι η παραβίαση του νόμου πρέπει να έχει ίσο βάρος για όλους, όχι ίσο ποσό για όλους. Και αυτό ακριβώς είναι που κάνει την είδηση τόσο εντυπωσιακή: σε μια ήπειρο όπου ο μέσος οδηγός θα πλήρωνε 68, 100 ή 150 ευρώ για μια αντίστοιχη παράβαση, στη Φινλανδία το ίδιο λάθος μπορεί να κοστίσει όσο ένα μικρό διαμέρισμα.
