Η Γαλλία εμφανίζεται ανοιχτή στο ενδεχόμενο πώλησης του γαλλοϊταλικού συστήματος αεράμυνας SAMP/T στην Τουρκία μετά από χρόνια πολιτικής αντίστασης στο θέμα, αναφέρει το Reuters, επικαλούμενο πέντε πηγές ενήμερες για το ζήτημα- ανοίγοντας εν δυνάμει τον δρόμο για πιο ουσιώδεις συνομιλίες με την Άγκυρα.
Τέσσερις πηγές είπαν πως η αλλαγή στάσης έρχεται μετά τις συνομιλίες μεταξύ του Γάλλου προέδρου Μακρόν και της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι στη σύνοδο της 25ης Ιουνίου εν όψει της συνόδου του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, αν και οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε πρώιμο στάδιο.
«Πριν υπήρχε μια ξεκάθαρη έλλειψη “ανοικτότητας”, τώρα υπάρχει» είπε μια πηγή ενήμερη για τις διαπραγματεύσεις.
Η γαλλική προεδρία, ερωτηθείσα σχετικά, είπε πως δεν επιβεβαιώνει τις συγκεκριμένες πληροφορίες, υποδεικνύοντας «σημαντικές ανακρίβειες». Το γαλλικό ΥΠΕΞ αρνήθηκε να σχολιάσει, παραπέμποντας στην προεδρία – όπως έκανε και το υπουργείο Άμυνας. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε.
Οι πηγές του Reuters ανέφεραν πως το Παρίσι φαίνεται να αφήνει κατά μέρος κάποιες πολιτικές αναστολές που μέχρι τώρα εμπόδιζαν την πρόοδο στο θέμα, αν και εξακολουθούν να υφίστανται προβληματισμοί. Σημειώνεται πως η Τουρκία, η Γαλλία και η Ιταλία είχαν αρχίσει τη συνεργασία πάνω σε ένα πρόγραμμα συστήματος αεράμυνας μεγάλης εμβέλειας το 2017-2018, περιλαμβανομένων μελετών όσον αφορά στην κοινή ανάπτυξη και συμπαραγωγή. Το πρόγραμμα «βάλτωσε» λόγω της επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και Παρισίου λόγω των εξελίξεων στη Συρία και τη Λιβύη, καθώς και των διαφορών με την Ελλάδα και την Κύπρο όσον αφορά στην ανατολική Μεσόγειο.
Το SAMP/T παράγεται από τη γαλλοϊταλική κοινοπραξία Eurosam, όπου συμμετέχουν οι MBDA France, MBDA Italy και Thales. Είναι σε θέση να ιχνηλατεί και να αναχαιτίζει πολλαπλούς στόχους ταυτόχρονα και είναι το μόνο ευρωπαϊκής προέλευσης σύστημα που εμφανίζεται ικανό να αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους. Έχει χαρακτηριστεί ως αντίστοιχο των αμερικανικών Patriot.
Η Τουρκία έχει σημαντικές ελλείψεις στον τομέα της αεράμυνας: Οι ρωσικοί S-400 που έχει αγοράσει είναι ασαφές σε τι βαθμό λειτουργικότητας/ ετοιμότητας βρίσκονται, και βασίζεται για την αεράμυνά της κυρίως σε μαχητικά αεροσκάφη και ΝΑΤΟϊκά συστήματα για την αντιπυραυλική άμυνα. Για αυτόν τον λόγο επιδιώκει να αναπτύξει το δικό της πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, τον αποκαλούμενο «Ατσάλινο Θόλο», που θα περιλαμβάνει εγχώριας ανάπτυξης συστήματα.
Μία πηγή είπε ότι η Μελόνι και ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν συζήτησαν το θέμα στις 3 Ιουλίου. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ είπε στο Reuters τον Ιούνιο πως η Άγκυρα αξιολογούσε επιλογές, περιλαμβανομένων των Patriot και του SAMP/T, και παρέμενε ανοιχτή σε συνεργασίες που θα περιελάμβαναν μεταφορά τεχνολογίας και συμπαραγωγή. Τούρκος αξιωματούχος είπε ότι η διαδικασία δεν προχωρούσε από το 2020, λόγω των εντάσεων στην ανατολική Μεσόγειο και των κυρώσεων από την ΕΕ.
«Τώρα φαίνεται πως υπάρχει πολιτική βούληση και από τις τρεις πλευρές (Τουρκία, Ιταλία, Γαλλία) για να προχωρήσει αυτή η διαδικασία» ανέφερε ο αξιωματούχος.
Πέρα από τη Γαλλία και την Ιταλία το σύστημα έχει προμηθευτεί και η Σιγκαπούρη, ενώ έχει διατεθεί και στην Ουκρανία (όπου έχει αναφερθεί ότι έχει καταρρίψει ρωσικό μαχητικό Sukhoi και ότι τα καταφέρνει καλά απέναντι σε ρωσικούς πυραύλους Iskander). Ακόμη, σύμφωνα με το Reuters, είχε αναπτυχθεί από τη Γαλλία για την ενίσχυση της αεράμυνας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων απέναντι σε ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις, ενώ επίσης η Ιταλία το είχε στείλει στην Τουρκία τον Ιούνιο στο πλαίσιο ΝΑΤΟϊκών σχεδιασμών.
Δύο πηγές του Reuters τόνισαν πως η Γαλλία θα έπρεπε να βρει τρόπους να καθησυχάσει την Ελλάδα και την Κύπρο, με την οποία διατηρεί ισχυρούς στρατηγικούς και αμυντικούς δεσμούς. Σημειώνεται πως επί σειρά ετών Τούρκοι αξιωματούχοι αντιμετώπιζαν τη Γαλλία ως το κύριο πολιτικό εμπόδιο στο πρόγραμμα, με την Ιταλία να τάσσεται υπέρ της διάθεσης του συστήματος στην Τουρκία.
Σε κάθε περίπτωση, οι πηγές ανέφεραν πως η εξέλιξη αυτή από πλευράς της Γαλλίας δεν θα έπρεπε να ερμηνεύεται ως έγκριση για ενδεχόμενη πώληση.
