Νέα έκθεση ευρωπαϊκών κρατικών υπηρεσιών πληροφοριών προειδοποιεί ότι η Μόσχα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία μελλοντική τραπεζική κρίση, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει ένα νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, στοχεύοντας τράπεζες και δίκτυα κρυπτονομισμάτων.
Το έγγραφο, το οποίο συντάχθηκε για την ενημέρωση των Ευρωπαίων αξιωματούχων επισημαίνει ότι τα επιδεινούμενα δάνεια πιέζουν τη ρωσική οικονομία. Καθώς το κόστος του τετραετούς πολέμου με την Ουκρανία εξαντλεί τα κρατικά ταμεία, η Ρωσία βασίζεται όλο και περισσότερο στις τράπεζες για τη στήριξη των επιχειρήσεων και των δανειοληπτών, γεγονός όμως που επιβαρύνει τις αντοχές των τραπεζών. Το Υπουργείο Οικονομίας μείωσε την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη του ΑΕΠ στο 0,4% για το 2026 (από 1,3% προηγουμένως) και στο 1,4% για το 2027 (από 2,8%).
Η ευπάθεια των τραπεζών
Η έκθεση των υπηρεσιών πληροφοριών αναφέρει ότι οι τράπεζες αναγκάζονται να χορηγήσουν επιδοτούμενα δάνεια σε αμυντικές επιχειρήσεις, αγοραστές κατοικιών και άλλους, αλλά τα κρατικά υποστηριζόμενα πιστωτικά προγράμματα, οι αναδιαρθρώσεις δανείων και η κυβερνητική στήριξη απλώς απέκρυπταν την ευπάθεια των τραπεζών.
«Η κατάσταση δημιουργεί την ψευδαίσθηση μιας δυναμικής οικονομίας η οποία, στην πραγματικότητα, κρύβει μια εκρηκτική κατάσταση, την οποία θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα οικονομικό σοκ, όπως ένα φιλόδοξο πακέτο κυρώσεων κατά των τραπεζών…», αναφέρει η έκθεση.
Η δανειοδότηση προς αμυντικές εταιρείες, περιφερειακά κρατικά έργα και ιδιοκτήτες κατοικιών έχει αυξήσει τον όγκο των δανείων που ενδέχεται να μην αποπληρωθούν ποτέ, σύμφωνα με τους συντάκτες.
Η έκθεση εκτιμά ότι το 10% των εταιρικών δανείων θεωρούνται επισφαλή, σημειώνοντας απότομη αύξηση σε σχέση με το 2024, ενώ ορισμένες μεγάλες τράπεζες ανέφεραν δείκτες μη εξυπηρετούμενων λιανικών δανείων έως και 15% το 2025. Αναφέρει επίσης ότι περισσότεροι από 500.000 Ρώσοι κήρυξαν πτώχευση το 2025 (αύξηση σχεδόν κατά το ένα τρίτο σε σχέση με το προηγούμενο έτος), ενώ τα κρατικά προγράμματα ενθάρρυναν πάνω από 13 εκατομμύρια Ρώσους να λάβουν τουλάχιστον τρία δάνεια ταυτόχρονα.
Ο υποδιοικητής της ρωσικής κεντρικής τράπεζας, Φιλίπ Γκαμπούνια, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι «οι αδυναμίες στον χρηματοπιστωτικό τομέα δεν είναι κρίσιμες», τονίζοντας ότι το κεφαλαιακό μαξιλάρι των τραπεζών βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών, ενώ τα εταιρικά κόκκινα δάνεια παρέμειναν αμετάβλητα στο 4% τους τελευταίους 18 μήνες.
«Η οικονομία της Ρωσίας τελματώνει, αλλά η κυριαρχία του κράτους και οι αμυντικές δαπάνες σημαίνουν ότι δεν υπάρχει άμεση χρηματοπιστωτική κρίση στον ορίζοντα», δήλωσε ο Κρις Γουίφερ, ειδικός σε θέματα Ρωσίας στη συμβουλευτική εταιρεία Macro Advisory. «Η Ασία αγνοεί τις κυρώσεις. Επομένως, η ιδέα ότι ένας νέος γύρος κυρώσεων θα βυθίσει τη Ρωσία σε κρίση αποτελεί ευσεβή πόθο», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι οι αμυντικές δαπάνες διατηρούν την ανεργία σε χαμηλά επίπεδα και τους μισθούς σε υψηλά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιβάλει σαρωτικές κυρώσεις στη Ρωσία, όμως η Ευρώπη συχνά δυσκολεύεται να τις εφαρμόσει αποτελεσματικά λόγω έλλειψης κεντρικής αρχής ελέγχου. Επιπλέον, οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, χαλάρωσαν ορισμένες κυρώσεις, χορηγώντας προσωρινή άδεια για την πώληση ρωσικού πετρελαίου, αν και αυτή η εξαίρεση έληξε στα μέσα Ιουνίου.
Οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες συζητούν τώρα τη στοχοποίηση σχεδόν 90 τραπεζών και δικτύων κρυπτονομισμάτων, ανεβάζοντας τον αριθμό των αποκλεισμένων ιδρυμάτων σε περισσότερα από 100 — δηλαδή πάνω από τις μισές τράπεζες της χώρας με διεθνή δραστηριότητα.
Αύξηση των πιέσεων
Ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε πρόσφατα ότι η Ρωσία θα προχωρήσει στον στρατιωτικό της στόχο για την πλήρη κατάληψη τεσσάρων ουκρανικών περιοχών παρά τις κυρώσεις, απορρίπτοντας μια νέα πρόταση της Ουκρανίας για τον περιορισμό των εχθροπραξιών. Ο Πούτιν ανέφερε επίσης ότι η Ρωσία αναμένει επανέναρξη των διπλωματικών προσπαθειών υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου, μόλις επιλυθεί η «θερμή φάση» της σύγκρουσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν.
Ωστόσο, οι πιέσεις αυξάνονται. Η VTB, η δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της Ρωσίας, σχεδιάζει να αυξήσει τα αποθεματικά της για να προστατευτεί από τις υψηλότερες τιμές των καυσίμων και τις πιθανές απώλειες δανείων. Επιπλέον, τα μετρητά που διακρατούνται εκτός τραπεζών αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 17% σε ετήσια βάση, ξεπερνώντας τα 19 τρισεκατομμύρια ρούβλια ($243 δισεκατομμύρια) φέτος, γεγονός που ασκεί πίεση στα ιδρύματα που βασίζονται στις καταθέσεις για τη χρηματοδότηση δανείων.
«Όλες οι μεγάλες τράπεζες βρίσκονται ήδη υπό κυρώσεις… και όταν αυτές επιβλήθηκαν το 2022, υπήρξε πίεση», δήλωσε στο Reuters ο Ταράς Σκβόρτσοφ, οικονομικός διευθυντής της Sberbank, της μεγαλύτερης τράπεζας της Ρωσίας. «Φτάνοντας στο 2026, όλοι το έχουν συνηθίσει τόσο πολύ. Πολλοί πελάτες των τραπεζών που υπόκεινται σε κυρώσεις δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξή τους».
Πηγή: Reuters
