Η 6χρονη κόρη της Αουρόρα έφτασε μόνη της στα σύνορα των ΗΠΑ και πέρασε περισσότερο από μισό χρόνο σε δομή φιλοξενίας ανηλίκων. Η μητέρα της, η οποία βρισκόταν ήδη στη χώρα, έκανε τα πάντα για να καταφέρει να την έχει κοντά της. Μητέρα και κόρη επανενώθηκαν τελικά στα τέλη Μαρτίου.
Λίγες ημέρες αργότερα, ωστόσο, μητέρα και κόρη συνελήφθησαν από την Υπηρεσία Επιβολής Νόμου για τη Μετανάστευση και τα Τελωνεία (ICE) και μεταφέρθηκαν σε κέντρο κράτησης οικογενειών στο Τέξας, σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα.
Μητέρα και κόρη περιλαμβάνονται στους περισσότερους από 12,000 ανθρώπους που συνελήφθησαν από τις αμερικανικές αρχές μετανάστευσης κατόπιν πληροφοριών που παρείχε το Γραφείο Επανεγκατάστασης Προσφύγων (ORR), σύμφωνα με εσωτερικά κυβερνητικά δεδομένα που περιήλθαν κατ’ αποκλειστικότητα στη διάθεση του Reuters.
Το Γραφείο ιδρύθηκε το 1980 για την επανεγκατάσταση προσφύγων που διέφευγαν από πολέμους και διώξεις. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, η υπηρεσία έχει επίσης αναλάβει τη φιλοξενία ασυνόδευτων ανηλίκων που φτάνουν στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού, όπως η κόρη της Αουρόρα.
Η φροντίδα αυτών των παιδιών ήταν αυστηρά διαχωρισμένη από τους μηχανισμούς απελάσεων. Νόμος του 2008 όριζε ότι τα παιδιά έπρεπε να ζουν στο λιγότερο περιοριστικό και καταπιεστικό περιβάλλον και να αφήνονται ελεύθερα το συντομότερο δυνατό, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς των αναδόχων/κηδεμόνων τους. Αυτό σημαίνει ότι οι οικογένειες μεταναστών μπορούσαν να επανενωθούν χωρίς τον φόβο ότι θα στοχοποιηθούν από την ICE, ακόμη κι αν βρισκόντουσαν παράτυπα στη χώρα.
Οι αλλαγές της διακυβέρνησης Τραμπ
Η κυβέρνηση Τραμπ, ωστόσο, υιοθέτησε μια ριζικά διαφορετική προσέγγιση. Από τον Ιανουάριο του 2025, τα στοιχεία δείχνουν ότι το ORR έχει μοιραστεί με την ICE περισσότερες από 460.000 πληροφορίες και στοιχεία που αφορούν ασυνόδευτα παιδιά και τους αναδόχους τους —συνήθως γονείς ή άλλους συγγενείς, καθιστώντας τους ευάλωτους σε συλλήψεις και απελάσεις.
Η συγκεκριμένη έρευνα του Reuters αποκαλύπτει για πρώτη φορά την πραγματική κλίμακα των στοιχείων που γνωρίζουν τις αρχές επιβολής του νόμου.
Συνεντεύξεις με οικογένειες μεταναστών, νομικούς παραστάτες, καθώς και εν ενεργεία και πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους, αναδεικνύουν τις ευρύτερες επιπτώσεις αυτής της αλλαγής πολιτικής και το ανθρώπινο τίμημά της.
«Μετατρέπουν ένα πρόγραμμα πρόνοιας για παιδιά σε όπλο με σκοπό την αύξηση των απελάσεων», αναφέρει η Τζεν Σμάιερς, πρώην αναπληρώτρια διευθύντρια του ORR.
Σε δήλωσή της προς το Reuters, η ORR ανέφερε ότι «δεν εμπλέκεται στη σύλληψη παιδιών», παραπέμποντας τις ερωτήσεις για τη μετανάστευση στο Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας (DHS), τη μητρική υπηρεσία της ICE.
Απαντώντας στις ερωτήσεις, το DHS ανέφερε ότι το ORR «παρείχε στην ICE πιθανές ερευνητικές πληροφορίες» στο πλαίσιο προσπάθειας για τον εντοπισμό ασυνόδευτων παιδιών που είχαν τοποθετηθεί σε «ανέλενγκτους αναδόχους», ορισμένοι εκ των οποίων είχαν ποινικό μητρώο.
«Το μόνο που κάνω είναι να δουλεύω»
Η Αουρόρα εισήλθε παράνομα στις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από δύο χρόνια αναζητώντας εργασία και ασφάλεια. Άφησε την κόρη της με συγγενείς στο χωριό τους στο Μεξικό, φοβούμενη ότι ήταν πολύ μικρή για το επικίνδυνο πέρασμα της ερήμου.
Η Αουρόρα βρήκε δουλειά ως καθαρίστρια σπιτιών στο Μισισιπή. Τον περασμένο Αύγουστο, ένας συγγενής μετέφερε την κόρη της στα σύνορα και την παρέδωσε στις αρχές μετανάστευσης —μια συνηθισμένη τακτική για τις οικογένειες που επιδιώκουν την επανένωση.
Οι αρχές μετέφεραν το κορίτσι σε δομή φιλοξενίας ανηλίκων και η Αουρόρα ξεκίνησε τη διαδικασία ελέγχου για να την πάρει. Για έξι μήνες υπέβαλε πληθώρα εγγράφων, συμπεριλαμβανομένου τεστ DNA. Η ίδια δεν είχε ποινικό μητρώο.
Υπό τη διοίκηση Τραμπ, η διαδικασία ελέγχου των αναδόχων περιλαμβάνει πλέον επιπλέον στάδια, όπως τη λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων από όλα τα μέλη του νοικοκυριού. Ως αποτέλεσμα, ο χρόνος που παραμένουν τα ασυνόδευτα παιδιά υπό κράτηση έχει αυξηθεί από 30 ημέρες κατά μέσο όρο το 2024, σε 194 ημέρες τον Ιούνιο του 2026, σύμφωνα με στοιχεία του ORR.
Το ORR αρνήθηκε να σχολιάσει συγκεκριμένες υποθέσεις, αλλά δήλωσε ότι ο αυστηρότερος έλεγχος αποσκοπεί στην προστασία των παιδιών από πιθανούς κινδύνους.
Την παραμονή της επανένωσης με την κόρη της, η Αουρόρα ανέφερε ότι πράκτορες της μετανάστευσης την επισκέφθηκαν στο σπίτι της, ρώτησαν για το κορίτσι και της είπαν να εμφανιστεί στο γραφείο της ICE την επόμενη εβδομάδα.
Σε εκείνο το ραντεβού, η Αουρόρα διηγήθηκε: «Με ρώτησαν αν είχα προβλήματα στις ΗΠΑ και είπα “όχι, γιατί δεν έχω κάνει τίποτα κακό. Το μόνο που κάνω είναι να δουλεύω”».
Μητέρα και κόρη συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια της συνάντησης και στάλθηκαν σε κέντρο κράτησης οικογενειών στο Ντίλεϊ του Τέξας, όπου παρέμειναν για τρεις εβδομάδες. Μετά την αποφυλάκισή της, στην Αουρόρα τοποθετήθηκε ηλεκτρονικό βραχιολάκι στον αστράγαλο και της δόθηκε εντολή να εμφανίζεται τακτικά στις αρχές μέχρι την ολοκλήρωση της δίκης της.
Όσο βρισκόταν υπό κράτηση, ο ιδιοκτήτης του σπιτιού της στο Μισισιπή πραγματοποίησε έξωση και πέταξε τα πράγματά της. Έτσι, μητέρα και κόρη κατευθύνθηκαν προς την Καλιφόρνια, όπου ένας φίλος προσφέρθηκε να τις φιλοξενήσει.
Η Αουρόρα δηλώνει ότι φοβάται πως σύντομα θα απελαθούν. Τα βράδια, η κόρη της «ξύπναει κλαίγοντας, νομίζοντας ότι βρίσκεται ακόμη υπό κράτηση».
«Πρέπει να συνεχίσω να προχωράω μπροστά»
Η Αουρόρα και η κόρη της είναι τουλάχιστον μαζί. Άλλες οικογένειες έχουν χωριστεί ξανά.
Η Μαρλένι και ο μικρότερος γιος της έφυγαν για να γλιτώσουν από τη βία στη Γουατεμάλα το 2023. Πέρασαν παράνομα τα σύνορα των ΗΠΑ και εγκαταστάθηκαν στο Τέξας. Ο μεγαλύτερος γιος της, ο Βίκτορ, έμεινε πίσω. Όταν ο θείος του δολοφονήθηκε, αποφάσισε κι εκείνος να κάνει το ταξίδι προς τον Βορρά και παραδόθηκε στις αμερικανικές αρχές.
Μετά από τέσσερις μήνες σε δομή του ORR, ο Βίκτορ αφέθηκε ελεύθερος στα τέλη Απριλίου, την παραμονή των 18ων γενεθλίων του.
Για να καταφέρει να τον πάρει, η Μαρλένι παρείχε στο ORR πλήρη στοιχεία για την ίδια και τον σύντροφό της, συμπεριλαμβανομένων φορολογικών δηλώσεων και δακτυλικών αποτυπωμάτων. Καθώς δεν είχαν ποινικό μητρώο, δεν είχε κανέναν ενδοιασμό να μοιραστεί τα στοιχεία.
Δύο μήνες μετά την απελευθέρωση του Βίκτορ, πράκτορες της ICE συνέλαβαν τη Μαρλένι και τον σύντροφό της υπό την απειλή όπλων, την ώρα που έμπαιναν στο αυτοκίνητό τους για να πάνε στη δουλειά.
Το DHS ανέφερε στο Reuters ότι η ICE εκτελούσε ενταλμα έρευνας για τον σύντροφο της Μαρλένι, χωρίς όμως να δώσει διευκρινίσεις για τη φύση του αδικήματος ή για το πώς εντόπισαν τα ίχνη του.
Ο Βίκτορ φροντίζει πλέον μόνος τον 6χρονο αδελφό του. Έχοντας χάσει τη διορία για την παρουσίασή του στο δικαστήριο λόγω του χάους που ακολούθησε τη σύλληψη της μητέρας του, βρίσκεται αντιμέτωπος με εντολή απέλασης και αναζητά δικηγόρο για να ανοίξει ξανά την υπόθεσή του.
«Πρέπει να συνεχίσω να προχωράω μπροστά», δήλωσε.
