Στις αρχές του 17ου αιώνα, την εποχή που η Ιαπωνία βρισκόταν ακόμη στα πρώτα της ανοίγματα προς τον έξω κόσμο, ένας σαμουράι από τον μακρινό βορρά της χώρας ξεκίνησε ένα ταξίδι που έμοιαζε αδιανόητο για τα δεδομένα της εποχής.

Ο Hasekura Rokuemon Tsunenaga επρόκειτο να διασχίσει τον Ειρηνικό και τον Ατλαντικό Ωκεανό, να φτάσει στις αυλές της Ισπανικής αυτοκρατορίας και τελικά στη Ρώμη, σε μια διπλωματική αποστολή που θα έφερνε την Ιαπωνία σε άμεση επαφή με τα ισχυρότερα κέντρα εξουσίας της Ευρώπης.

Advertisement
Advertisement

Εκείνη την ώρα, ο Hasekura Rokuemon Tsunenaga ετοιμαζόταν να ξεκινήσει μια εξαιρετικά φιλόδοξη διπλωματική αποστολή στην Ευρώπη, με στόχο να συναντήσει τον Πάπα και να διαπραγματευτεί εμπορικές σχέσεις εκ μέρους του φεουδάρχη του, Date Masamune.

Η αποστολή αυτή γεννήθηκε έπειτα από τη στενή σχέση του Date με τον Φραγκισκανό μοναχό Luis Sotelo, έναν από τους λίγους Ευρωπαίους που μιλούσαν ιαπωνικά. Το ιεραποστολικό νοσοκομείο του Sotelo είχε σώσει τη ζωή μίας από τις παλλακίδες του Date, γεγονός που φαίνεται πως ενίσχυσε την επιθυμία του Ιάπωνα άρχοντα να συνδεθεί απευθείας με την ισχυρή Ισπανική αυτοκρατορία.

Το 1613, ωστόσο, ένα τέτοιο ταξίδι μόνο απλό δεν ήταν. Περίπου 180 Ιάπωνες, Πορτογάλοι και Ισπανοί —πολλοί εκ των οποίων δεν είχαν ξαναταξιδέψει σε ανοιχτή θάλασσα επιβιβάστηκαν σε πλοία για ένα επίπονο υπερωκεάνιο ταξίδι. Μετά από σχεδόν δύο δύσκολους μήνες, αποβιβάστηκαν περίπου 200 μίλια βόρεια του σημερινού Σαν Φρανσίσκο. Από εκεί κατευθύνθηκαν νότια, κατά μήκος των ακτών, προς το Ακαπούλκο της Νέας Ισπανίας, και στη συνέχεια διέσχισαν την ενδοχώρα μέχρι την Πόλη του Μεξικού. Τελικός σταθμός στην αμερικανική ήπειρο ήταν η Βερακρούς, απ’ όπου απέπλευσαν για την Ευρώπη, διασχίζοντας τον Ατλαντικό προς τον Παλαιό Κόσμο.

https://youtube.com/watch?v=9TsfaBwDwEI%3Fsi%3DML-KXML056Iezsy2

Ο βασιλιάς της Ισπανίας, Φίλιππος Γ΄, αντιμετώπισε με επιφυλακτικότητα την ιαπωνική πρεσβεία. Η ιδέα μιας απευθείας εμπορικής σχέσης με την Ιαπωνία προκαλούσε ανησυχία, καθώς, όπως εκτιμούσε, η παραχώρηση «πρόσβασης στον Ειρηνικό» θα μπορούσε να μετατρέψει έναν αποκλειστικό αυτοκρατορικό θαλάσσιο διάδρομο σε κοινό εμπορικό χώρο. Αν και αρχικά εξέτασε το ενδεχόμενο μιας περιορισμένης, αυστηρά ελεγχόμενης συνεργασίας, η αναστάτωση που προκάλεσε η άφιξη της αποστολής φάνηκε να κλείνει οριστικά την πόρτα.

Ο Hasekura πίστευε ότι η ενίσχυση του καθολικισμού στην Ιαπωνία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως διπλωματικό χαρτί. Το 1615 βαπτίστηκε καθολικός παρουσία του ίδιου του βασιλιά, ωστόσο οι προσπάθειές του δεν απέδωσαν. Έτσι, η αποστολή συνέχισε προς τη Ρώμη. Τη νύχτα της 25ης Οκτωβρίου 1615, ο Ιάπωνας σαμουράι έφτασε στην Αιώνια Πόλη και, σύμφωνα με τις πηγές, φίλησε τα πόδια του Πάπα — μια συμβολική πράξη ύψιστης ταπείνωσης και πίστης.

Λίγες ημέρες αργότερα, ο Hasekura ανακηρύχθηκε επίσημα πολίτης της Ρώμης. Παρ’ όλα αυτά, ούτε ο Πάπας μπόρεσε ή θέλησε να προωθήσει τις επιθυμητές εμπορικές συμφωνίες. Την ίδια στιγμή, στην Ιαπωνία, οι πολιτικές ισορροπίες είχαν αλλάξει δραματικά: ο νέος σογκούν, Tokugawa Ieyasu, είχε διατάξει την εκδίωξη όλων των χριστιανών ιεραποστόλων και την καταστροφή των θεσμών που είχαν δημιουργήσει.

Παρά τη διαδεδομένη εντύπωση, ο Hasekura δεν έφτασε ποτέ στη Βενετία. Τα γράμματά του —η ανακάλυψη των οποίων αποτέλεσε την αφετηρία της ιστορικής έρευνας— είχαν απλώς σταλεί εκεί σε μια απέλπιδα προσπάθεια εξεύρεσης χρηματοδότησης. Μετά την επιστροφή της αποστολής στην Ιαπωνία, ο Luis Sotelo συνελήφθη και εκτελέστηκε, εκπληρώνοντας, όπως φαίνεται, τη δική του προσδοκία μαρτυρίου.

Οι τελευταίες δεκαετίες της ζωής του Hasekura παραμένουν ασαφείς. Οι πηγές είναι αποσπασματικές και αφήνουν πολλά ερωτήματα αναπάντητα. Εκείνο που μοιάζει βέβαιο είναι ότι ο ίδιος δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί πως, τέσσερις αιώνες μετά τον θάνατό του, η ιστορία του θα προκαλούσε παγκόσμιο ενδιαφέρον και θα συνέχιζε να συναρπάζει ιστορικούς και αναγνώστες σε όλο τον κόσμο.