Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για τους εξοπλισμούς, την απουσία ερευνών στην Ανατολική Μεσόγειο και τις καθυστερήσεις στη νομοθετική κατοχύρωση της «Γαλάζιας Πατρίδας» άσκησαν βουλευτές της τουρκικής αντιπολίτευσης. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκαν η ενίσχυση της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας, η αγορά των ρωσικών S-400 και ο αποκλεισμός της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.
Οι επικρίσεις διατυπώθηκαν κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού του υπουργείου Άμυνας για το 2027 στην Επιτροπή Σχεδιασμού και Προϋπολογισμού της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης. Βουλευτές της αντιπολίτευσης κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι έχει αφήσει την Τουρκία πίσω στην εξοπλιστική κούρσα με την Ελλάδα και το Ισραήλ, ενώ δεν έχει προχωρήσει ούτε στη θεσμική κατοχύρωση της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα ελληνικά F-35, αλλά και στην απουσία, όπως υποστήριξαν, επαρκούς τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο κατά την οποία ενισχύεται η συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Η Γαλάζια Πατρίδα δεν υπερασπίζεται με λόγια»
Ο βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Χασάν Οζτουρκμέν, επέκρινε την κυβέρνηση για την καθυστέρηση της νομοθεσίας σχετικά με τη «Γαλάζια Πατρίδα», ζητώντας παράλληλα την επανέναρξη των σεισμικών ερευνών και των γεωτρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Η Γαλάζια Πατρίδα δεν υπερασπίζεται με λόγια», δήλωσε, καλώντας την κυβέρνηση να επικαιροποιήσει τον στρατιωτικό σχεδιασμό και να ενισχύσει την παρουσία των τουρκικών δυνάμεων στην περιοχή, σε συνεννόηση με την τουρκοκυπριακή πλευρά.
Επικαλούμενος τη συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ και τη στήριξη των ΗΠΑ, έθεσε το ερώτημα πώς σκοπεύει η Άγκυρα να υπερασπιστεί τις διεκδικήσεις της χωρίς, όπως υποστήριξε, εμφανή παρουσία της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας στο Αιγαίο και του Πολεμικού Ναυτικού στη Μεσόγειο.
«Η Ελλάδα θα έχει F-35 και εμείς μηδέν»
Ακόμη πιο αιχμηρός ήταν ο βουλευτής του CHP Ογούζ Καάν Σαλιτζί, ο οποίος συνέκρινε την πορεία των τουρκικών εξοπλιστικών προγραμμάτων με εκείνα της Ελλάδας και του Ισραήλ.
Αναφερόμενος στο χρονοδιάγραμμα απόκτησης των ελληνικών F-35, σημείωσε ότι τα πρώτα αεροσκάφη προβλέπεται να παραδοθούν το 2028, ενώ το 2029 αναμένεται να έχουν αναπτυχθεί οκτώ στην Ελλάδα.
«Εμείς πόσα F-35 έχουμε; Μηδέν. Και τα χρήματά μας και τα αεροσκάφη μας βρίσκονται στην Αμερική. Πληρώσαμε!», ανέφερε, αποδίδοντας τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 και τις αμερικανικές κυρώσεις στην αγορά των ρωσικών συστημάτων S-400.
Ο ίδιος αμφισβήτησε τους κυβερνητικούς χειρισμούς, διερωτώμενος γιατί η Άγκυρα προχώρησε στην αγορά ενός οπλικού συστήματος από το οποίο σήμερα επιχειρεί να απαλλαγεί.
«Όταν τους αγοράζαμε ήταν απόφαση ανεξαρτησίας, ενώ όταν τους δίνουμε είναι απόφαση εξάρτησης;», σχολίασε, υπενθυμίζοντας ότι ο Ερντογάν είχε παρουσιάσει την αγορά των S-400 ως απόδειξη της ανεξαρτησίας της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.
Σε ανάρτησή του, ο βουλευτής επανήλθε στη σύγκριση με την Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι η ελληνική Πολεμική Αεροπορία παρέλαβε το 62ο αναβαθμισμένο F-16 Viper, ενώ η Τουρκία, όπως υποστήριξε, έχει ήδη καταβάλει προκαταβολή 1,4 δισ. δολαρίων χωρίς να έχει παραλάβει νέα αεροσκάφη.
Αναφέρθηκε, επίσης, στις καθυστερήσεις των Eurofighter, σημειώνοντας ότι τα 20 μαχητικά από το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένονται έως το 2032. Παράλληλα, τα μεταχειρισμένα αεροσκάφη από το Κατάρ, τα οποία προορίζονταν να καλύψουν το ενδιάμεσο κενό, δεν έχουν ακόμη φτάσει.
Ο Σαλιτζί υποστήριξε ότι η σύγκριση με την Ελλάδα και το Ισραήλ δεν είναι τυχαία, καθώς, κατά την εκτίμησή του, διαμορφώνεται ένα μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο απέναντι στην Τουρκία.
Κριτική για τα κενά στην τουρκική αεράμυνα
Στις εξοπλιστικές εκκρεμότητες αναφέρθηκε και ο βουλευτής του CHP Ουτκού Τσακιρόζερ. Όπως υποστήριξε, η Τουρκία εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με τις αμερικανικές κυρώσεις, ενώ δεν έχει εξασφαλίσει τους κινητήρες για το εγχώριας ανάπτυξης μαχητικό KAAN.
Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν έχει σημειώσει ουσιαστική πρόοδο στον εκσυγχρονισμό των F-16 και στην προμήθεια των Eurofighter. Επέκρινε, επίσης, την Άγκυρα επειδή δεν έχει διεκδικήσει δικαστικά ή μέσω διαιτησίας αποζημίωση από τις Ηνωμένες Πολιτείες για τα F-35 που δεν παρέλαβε.
Κατά τον ίδιο, οι καθυστερήσεις αυτές δημιουργούν σοβαρά κενά στην τουρκική αεράμυνα.
Απαντώντας στις επικρίσεις, ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας, Γιασάρ Γκιουλέρ, υποστήριξε ότι συνεχίζονται κανονικά οι διαδικασίες προμήθειας και εκσυγχρονισμού των F-16, καθώς και η απόκτηση των Eurofighter.
Επιπλέον, ανέφερε ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να βρίσκεται σε επαφή με τις αμερικανικές αρχές για την παράδοση έξι F-35 που έχουν ήδη κατασκευαστεί για την Τουρκία. Παράλληλα, ζητά την άρση των κυρώσεων CAATSA και των περιορισμών στην τουρκική αμυντική βιομηχανία.
Ο Τσακιρόζερ εξέφρασε, ακόμη, την αντίθεσή του σε ενδεχόμενη αποστολή τουρκικών στρατευμάτων στην Υεμένη, ζητώντας να προηγηθεί σχετική απόφαση της Εθνοσυνέλευσης.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής Μουράτ Μπακάν έθεσε το ζήτημα των αποδοχών του στρατιωτικού προσωπικού, επισημαίνοντας ότι το επίδομα των υπαξιωματικών παραμένει άλυτο εδώ και 12 χρόνια.
Το MHP ζητά σκληρή γραμμή για τη «Γαλάζια Πατρίδα»
Η συζήτηση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση ανέδειξε ότι η επιμονή στις διεκδικήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο δεν περιορίζεται στην αντιπολίτευση.
Ο βουλευτής του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP), κυβερνητικού εταίρου του Ερντογάν, Κονουράλπ Κοτσάκ, υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν πρέπει να προχωρήσει σε υποχωρήσεις όσον αφορά τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Χαρακτήρισε στρατηγικής σημασίας το τουρκολιβυκό μνημόνιο και επέκρινε την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη στήριξη των ελληνικών και κυπριακών θέσεων.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, ζητώντας επιτάχυνση της παραγωγής κρίσιμων τεχνολογιών, ανάπτυξη του συστήματος αεράμυνας «Ατσάλινος Θόλος» και ενίσχυση των τουρκικών πυραυλικών δυνατοτήτων μεγάλου βεληνεκούς.
Η πίεση στην κυβέρνηση Ερντογάν
Οι παρεμβάσεις στην τουρκική Εθνοσυνέλευση αποτυπώνουν την πίεση που δέχεται η κυβέρνηση Ερντογάν στο εσωτερικό της χώρας για τις καθυστερήσεις στα εξοπλιστικά προγράμματα και τους χειρισμούς της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η αντιπολίτευση ζητά πιο ενεργή στρατιωτική παρουσία στην περιοχή και επιταχυνόμενες κινήσεις για την κάλυψη των εξοπλιστικών κενών, ενώ και ο κυβερνητικός εταίρος MHP επιμένει σε σκληρή γραμμή για τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει, έτσι, τη σημασία που αποκτούν τα ζητήματα άμυνας και εξωτερικής πολιτικής στην τουρκική εσωτερική πολιτική σκηνή, με την Ελλάδα και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο να βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης.