Εορτάσαμε, με λαμπρή στρατιωτική παρέλαση και άλλες εκδηλώσεις, την επέτειο του ΟΧΙ του Ελληνικού λαού στον Ιταλό δικτάτορα Μουσολίνι. Ο εορτασμός έγινε, δυστυχώς, υπό τη σκιά των προκλήσεων, των διεκδικήσεων και των απειλών του Τούρκου Προέδρου Ερντογάν, που συμπεριφέρεται, ολοένα και πιο απροκάλυπτα, ως άλλος Μουσολίνι.
Δεν υπάρχει στη σύγκριση καμιά υπερβολή. Ο Ταγίπ Ερντογάν διεκδικεί ευθέως, ως δήθεν δικό του, την καρδιά του Αιγαίου και τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου, με το αυθαίρετο ιδεολόγημα της λεγόμενης Γαλάζιας Πατρίδας και το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο. Γνωρίζει πολύ καλά ότι τα ιδεολογήματα αυτά δεν έχουν κανένα νομικό έρεισμα και ότι είναι αρπακτικά εφευρήματα. Ελαύνεται όμως από τη μεγάλη φιλοδοξία να ξανακάνει την Τουρκία μεγάλη και εμπνέεται από τις γνωστές πρακτικές των Οθωμανικών κατακτήσεων.
Όπως είναι φυσικό, ο Ερντογάν προσπαθεί να συγκαλύπτει τα σχέδιά του για ν’ αποκοιμίζει τα υποψήφια θύματά του. Ενώ, π.χ., προετοίμαζε μεθοδικά την επίτευξη αεροναυτικής υπεροχής έναντι της Ελλάδος, με στόχο να επιβάλει επί του πεδίου τις διεκδικήσεις του, από θέση ισχύος, υπέγραφε με την Ελλάδα τη Διακήρυξη των Αθηνών, που εξέφραζε, υποτίθεται, καλή θέληση για επίλυση των Ελληνο-Τουρκικών προβλημάτων με διάλογο.
Η αποτυχία με τα F-35 δεν επέτρεψε στην Άγκυρα να επιτύχει την πολυπόθητη αεροπορική υπεροχή, την οποία θεωρεί κρίσιμη για την επιβολή, επί του πεδίου, των αναθεωρητικών και επεκτατικών διεκδικήσεών της. Αντιθέτως, η Ελληνική Αεροπορία έχει σήμερα, έναντι της Τουρκίας, το αναμφισβήτητο πλεονέκτημα. Η Άγκυρα δεν κατόρθωσε επίσης, παρά τις μεγάλες ναυπηγήσεις νέων σκαφών, να επιτύχει ν’ αλλάξει υπέρ της την ισορροπία δυνάμεων στη θάλασσα.
Παρ’ όλα αυτά, η Άγκυρα, πιεζόμενη από τη συγκυρία και τον χρόνο, επιχειρεί να επιταχύνει την επιβολή των διεκδικήσεών της, υπολογίζοντας ότι η Ελληνική πλευρά, που κατά τη δική του πρόσληψη, έδωσε δείγματα απαράδεκτου κατευνασμού, δεν θα τολμούσε να αντιδράσει δυναμικά και θα επέτρεπε στην Άγκυρα να επιβάλει ειρηνικά τετελεσμένα γεγονότα, κατά το προηγούμενο της Κάσου.
Η Άγκυρα ανησυχεί ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή και οι στρατηγικές συμμαχίες που προωθούν Ελλάδα και Κύπρος, ιδίως αυτή με το Ισραήλ, μπορούν να καταστήσουν δυσχερέστερη την επίτευξη των διεκδικήσεών της και την ανατροπή του υπάρχοντος status quo.
Ο Ερντογάν παρακολουθεί επίσης και λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις και τις προοπτικές στο εσωτερικό μέτωπο. Έχει γι’ αυτό λόγους να επισπεύδει.
Η επικύρωση του Τουρκο-Λιβυκού Μνημονίου από το Λιβυκό Κοινοβούλιο ήταν, αναμφισβήτητα, μια επιτυχία της Άγκυρας. Έδειξε ότι η τελευταία πατάει και στην Ανατολική Λιβύη. Μπορεί όμως και να γίνει μπούμερανγκ, λόγω των αντιδράσεων που έχει προκαλέσει, με επικεφαλής την Ελλάδα και την Αίγυπτο.
Για την Ελλάδα, η επικύρωση δεν αντιμετωπίσθηκε μόνο ως μια ενίσχυση της θέσεως της Τουρκίας σ’ ολόκληρη τη Λιβύη και ως μια νομιμοποίηση του μνημονίου από τη Λιβύη, Δυτική και Ανατολική. Αντιμετωπίσθηκε επίσης μέσα από το πρίσμα της ενότητας του Τουρκο-Λιβυκού Μνημονίου με τη Γαλάζια Πατρίδα, που δοκιμάζεται σήμερα με το καλώδιο GSI.
Η διάσταση αυτή καθιστά κρίσιμη και καθοριστική τη στάση της Ελληνικής πλευράς. Ήδη, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Φιντάν, αναφερόμενος, προφανώς, στο προηγούμενο της Κάσου, θεωρεί τη Γαλάζια Πατρίδα ως δήθεν status quo και θαλάσσια περιοχή Τουρκικής δικαιοδοσίας.
Η Ελληνική πλευρά δεν έχει περιθώριο γι’ αναζήτηση δήθεν διπλωματικών λύσεων, που θα ήταν ευρήματα διπλωματικής ασάφειας και διπλής αναγνώσεως. Εάν επιτρέψει να δημιουργηθεί νέο προηγούμενο τύπου Κάσου, η ζημιά θα ήταν ανεπανόρθωτη και θα έθετε σε άμεσο κίνδυνο το Αιγαίο και τη θέση της Ελλάδος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η θέση της Ελλάδος έχει, αναμφισβήτητα, ενισχυθεί, μετά την ομόφωνη καταδίκη του Τουρκο-Λιβυκού Μνημονίου απ’ όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Ισραήλ, τη δήλωση του Γ. Γραμματέα του ΟΗΕ Γκουτέρες και τη νέα δήλωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Ιδιαίτερα σφοδρή είναι η αντίδραση της Αιγύπτου. Ο Πρόεδρος Σίσι κάλεσε τον Τούρκο ομόλογό του να εγκαταλείψει τη Γαλάζια Πατρίδα και το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο για ν’ αποφύγει μια οδυνηρή ήττα. Η Αίγυπτος είναι έντονα ενοχλημένη, όχι μόνο γιατί παραβιάζεται, με το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο, και η δική της ΑΟΖ, που είναι οριοθετημένη με την Ελλάδα, αλλά και γιατί θίγονται γενικότερα στρατηγικά και γεωπολιτικά της συμφέροντα. Ένα παράδειγμα είναι η στρατιωτική βάση που κτίζεται από Τουρκικές εταιρείες στην Ανατολική Λιβύη, 20 χλμ. από τα σύνορα της Αιγύπτου.
Η Τουρκία, για να κατευνάσει την οργή της Αιγύπτου, ζήτησε από τον υιό Χαφτάρ να πάει εσπευσμένα στο Κάιρο για να δώσει εξηγήσεις και διαβεβαιώσεις. Επανέφερε επίσης παλαιές προτάσεις διαφθοράς για επιβράβευση της Αιγύπτου με θαλάσσια περιοχή 15.000 χλμ., εάν δεχόταν να κάνει οριοθέτηση ΑΟΖ με την Τουρκία, αντί με την Ελλάδα. Τη θαλάσσια περιοχή των 15.000 χλμ. σχεδιάζει, σε μια τέτοια περίπτωση, να την πάρει από την ΑΟΖ της Κύπρου και της Ελλάδος. Σημειωτέον, η Αίγυπτος έχει οριοθετήσει ΑΟΖ με την Κύπρο.
Το αδυσώπητο ερώτημα που τίθεται είναι γιατί η Ελλάδα, ακόμη και όταν προκαλείται μ’ αυτόν τον τρόπο και απειλείται με αρπαγή της δικής της υφαλοκρηπίδος και ΑΟΖ, συμπεριφέρεται με φοβική αδράνεια και διαρκή αναβολή και παραπομπή στο μέλλον. Θα επιτρέψει στην Άγκυρα να καθορίσει πρώτη υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, στην έκταση της Γαλάζιας Πατρίδας; Η προβολή της Γαλάζιας Πατρίδας δεν είναι από μόνη της εκδήλωση επεκτατισμού σε βάρος της Ελλάδος;
Η Ελλάδα δεν έχει πλέον κανένα περιθώριο για αδράνεια, υποχωρητικότητα και αναβλητικότητα. Πρέπει άμεσα:
– Να επεκτείνει σε 12 μίλια τα χωρικά της ύδατα στην Κρήτη, προς κάθε κατεύθυνση, και να θεσπίσει συμπληρωματικά συνορεύουσα ζώνη 24 μιλίων, όπως έχει δικαίωμα από το διεθνές θαλάσσιο δίκαιο.
– Να επιφυλαχθεί για το δικαίωμά της να επεκτείνει σταδιακά τα χωρικά της ύδατα σε όλη την επικράτεια. Στην περίπτωση κινήσεως της Τουρκίας για νομοθέτηση της Γαλάζιας Πατρίδας, η Ελλάδα ν’ αντιδράσει προληπτικά με ανακήρυξη ΑΟΖ σε όλες τις θάλασσές της και επέκταση των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο και αλλού.
– Να προωθήσει τάχιστα τις διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο για την ολοκλήρωση της οριοθετήσεως της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδος και Αιγύπτου. Οι διαπραγματεύσεις αυτές θα διευκολύνουν και την οριοθέτηση της ΑΟΖ Ελλάδος – Κύπρου. Εάν χρειασθεί, η συμφωνία οριοθετήσεως Ελλάδος – Κύπρου μπορεί να προωθηθεί ανεξαρτήτως και παραλλήλως. Ως δύο χώρες της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, Ελλάδα και Κύπρος θα μπορούσαν επίσης να ζητήσουν την οριοθέτηση της μεταξύ τους ΑΟΖ από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο του Λουξεμβούργου.
Για το καλώδιο GSI, η Τουρκία συμπεριφέρεται σαν αφεντικό σε ξένο αχυρώνα. Θέλει άδεια και ενημέρωση για να επιβεβαιώσει τους έωλους ισχυρισμούς της ότι δήθεν ο θαλάσσιος αυτός χώρος είναι δική της δικαιοδοσία. Με άλλα λόγια, ότι η Γαλάζια Πατρίδα είναι πραγματικότητα.
Η διάκριση μεταξύ αδείας και ενημερώσεως είναι όντως βάσιμη. Αυτό όμως δεν σημαίνει πολλά για την Τουρκική στρεψοδικία και πανουργία. Η ενημέρωση παρέχεται, ούτως ή άλλως, από τη NAVTEX. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Ερντογάν δεν θέλει, με τίποτε, να εγκαταλείψει τη Γαλάζια Πατρίδα και το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο. Είναι ο άξονας των επιδιώξεών του κατά της Ελλάδος και της Κύπρου και των ηγεμονικών φιλοδοξιών του για την Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό όμως που διακυβεύεται για την Ελλάδα είναι το Αιγαίο και η θέση της Ελλάδος στην Ανατολική Μεσόγειο. Η πρόκληση για την Ελλάδα είναι υπαρξιακής φύσεως και η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη από ένα νέο ΟΧΙ στον νέο Μουσολίνι.
