Ένα από τα πιο εμβληματικά πολεμικά πλοία του 20ού αιώνα, το αμερικανικό USS Enterprise (CVN-65), το πρώτο πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο στην ιστορία, οδηγείται οριστικά στη διάλυση και ανακύκλωση, κλείνοντας ένα μοναδικό κεφάλαιο της ναυτικής ιστορίας. Η απόφαση του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού σηματοδοτεί το τέλος ενός πλοίου-θρύλου που υπηρέτησε επί 51 χρόνια και αποτέλεσε το πρότυπο για όλα τα σύγχρονα πυρηνοκίνητα αεροπλανοφόρα των ΗΠΑ.
Ένα τεχνολογικό θαύμα της εποχής του
Η τρόπιδα του Enterprise τοποθετήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 1958 στα ναυπηγεία Newport News της Βιρτζίνια. Καθελκύστηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 1960 και εντάχθηκε επίσημα στον αμερικανικό στόλο στις 25 Νοεμβρίου 1961, ως το πρώτο πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο στον κόσμο.
Τα βασικά του χαρακτηριστικά εντυπωσίαζαν ακόμη και σήμερα:
- Μήκος: 342 μέτρα
- Εκτόπισμα: περίπου 93.000 τόνοι
- Ταχύτητα: πάνω από 30 κόμβοι (περίπου 56 χλμ./ώρα)
- Πλήρωμα: περισσότεροι από 5.000 άνδρες, μαζί με την αεροπορική πτέρυγα
- Αεροσκάφη: έως και 90 μαχητικά, ελικόπτερα και αεροσκάφη υποστήριξης
- Πρόωση: 8 πυρηνικοί αντιδραστήρες, μοναδική διάταξη που δεν επαναλήφθηκε σε άλλο αμερικανικό αεροπλανοφόρο.
Παρών στις μεγαλύτερες κρίσεις του Ψυχρού Πολέμου
Το Enterprise συμμετείχε σχεδόν σε κάθε μεγάλη αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση από τη δεκαετία του 1960 μέχρι και τον 21ο αιώνα.
Βρέθηκε στην Κρίση των Πυραύλων της Κούβας το 1962, πραγματοποίησε το ιστορικό ταξίδι Operation Sea Orbit, κάνοντας τον γύρο του κόσμου χωρίς ανεφοδιασμό χάρη στην πυρηνική του πρόωση, ενώ έγινε το πρώτο πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο που έλαβε μέρος σε πολεμικές επιχειρήσεις κατά τον Πόλεμο του Βιετνάμ.
Στη συνέχεια συμμετείχε στις επιχειρήσεις:
- εκκένωσης της Σαϊγκόν το 1975,
- κατά της Λιβύης το 1986,
- στον Περσικό Κόλπο,
- στις επιχειρήσεις στα Βαλκάνια,
- στον πόλεμο του Ιράκ,
- και μετά την 11η Σεπτεμβρίου στις επιχειρήσεις σε Αφγανιστάν και Ιράκ, παραμένοντας για δεκαετίες βασικό εργαλείο προβολής της αμερικανικής ισχύος.
Γιατί δεν έγινε μουσείο;
Παρά τη μεγάλη ιστορική και συμβολική του αξία, η μετατροπή του σε πλωτό μουσείο απορρίφθηκε.
Ο βασικός λόγος ήταν οι οκτώ πυρηνικοί αντιδραστήρες του. Η ασφαλής αποξήλωση, η διαχείριση των ραδιενεργών υλικών και η περιβαλλοντική προστασία εκτιμήθηκαν ως εξαιρετικά πολύπλοκες και πανάκριβες διαδικασίες. Το αμερικανικό Ναυτικό επέλεξε τελικά την εμπορική διάλυση και ανακύκλωση του πλοίου, θεωρώντας ότι ολοκληρώνεται ταχύτερα, με μικρότερο κόστος για τους φορολογουμένους και με αυστηρή τήρηση των περιβαλλοντικών κανόνων. Οι εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το 2029.
Έτσι, το περίφημο “Big E”, που διένυσε περισσότερα από 1 εκατομμύριο ναυτικά μίλια με πυρηνική πρόωση και πραγματοποίησε 25 επιχειρησιακές αναπτύξεις, περνά πλέον στην ιστορία. Η εμπειρία από τη διάλυσή του θα αποτελέσει τον οδηγό για την απόσυρση και των υπόλοιπων πυρηνοκίνητων αεροπλανοφόρων κλάσης Nimitz, όταν ολοκληρώσουν και εκείνα τον επιχειρησιακό τους κύκλο.
