Μία ακόμη εβδομάδα για να σώσει την κυβέρνησή του και να εξασφαλίσει συμφωνία για τον προϋπολογισμό του 2027 έδωσε σήμερα, Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, ο βασιλιάς Φίλιππος του Βελγίου στον πρωθυπουργό Μπαρτ Ντε Βέβερ. Η νέα παράταση έρχεται μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων της Κυριακής, με τον πρώην πρωθυπουργό και πρώην πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ να περιγράφει τη σημερινή κυβέρνηση ως «κυβέρνηση ζωντανών νεκρών».
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του βασιλικού παλατιού, ο Ντε Βέβερ ενημέρωσε τον μονάρχη ότι δεν έχει καταφέρει ακόμη να γεφυρώσει τις διαφορετικές θέσεις των κυβερνητικών εταίρων για τον προϋπολογισμό, αλλά ότι η βούληση για εξεύρεση λύσεων παραμένει.
Ο βασιλιάς ζήτησε από τον πρωθυπουργό να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις, ώστε να επιτευχθεί συμφωνία το συντομότερο δυνατόν και να αποφευχθεί «μια πολιτική και δημοσιονομική κρίση που θα ήταν επιζήμια για τη χώρα». Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού στο παλάτι ορίστηκε για τις 23 Νοεμβρίου.
Πρόκειται για τη δεύτερη παράταση που δίνεται στον Βέλγο πρωθυπουργό από τις 2 Νοεμβρίου, όταν υπέβαλε την παραίτησή του, αδυνατώντας να εξασφαλίσει συμφωνία μεταξύ των πέντε κομμάτων του κυβερνητικού συνασπισμού «Αριζόνα». Ο βασιλιάς είχε αρχικά θέσει την παραίτηση υπό εξέταση και στις 6 Νοεμβρίου αποφάσισε να μην την αποδεχθεί, ζητώντας τη συνέχιση των συνομιλιών.
Το βέτο των Σοσιαλδημοκρατών
Το νέο αδιέξοδο σημειώθηκε το βράδυ της Κυριακής, όταν το φλαμανδικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Vooruit αρνήθηκε να αποδεχθεί την τελευταία συμβιβαστική πρόταση, παρότι οι υπόλοιποι τέσσερις κυβερνητικοί εταίροι εμφανίζονταν έτοιμοι να συμφωνήσουν.
Η πρόταση προέβλεπε περιορισμό ορισμένων περικοπών από 1,1 δισ. σε 940 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, οι Σοσιαλδημοκράτες επέμειναν ότι το βάρος της δημοσιονομικής προσαρμογής δεν κατανέμεται δίκαια και ότι οι οικονομικά ισχυρότεροι πρέπει να συνεισφέρουν περισσότερο.
Σαρλ Μισέλ: «Κυβέρνηση ζωντανών νεκρών»
Στο ήδη τεταμένο πολιτικό κλίμα παρενέβη και ο πρώην πρωθυπουργός Σαρλ Μισέλ, ο οποίος, σε συνέντευξή του την Κυριακή στο RTL, άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση.
«Είχαμε μάλλον την εντύπωση μιας κυβέρνησης ζωντανών νεκρών», δήλωσε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τη συνεχιζόμενη αδυναμία επίτευξης συμφωνίας.
Ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υποστήριξε ότι η δημοσιονομική εξυγίανση είναι αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να αποτελεί αυτοσκοπό. Κατά τον ίδιο, η κυβέρνηση οφείλει να δώσει προτεραιότητα στην οικονομική ανάπτυξη, την ασφάλεια και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, αντί να περιορίζεται σε διαπραγματεύσεις για περικοπές και πρόσθετους φόρους.
Ο φόβος μιας νέας κρίσης χρέους και το ελληνικό προηγούμενο
Πίσω από την πολιτική αντιπαράθεση βρίσκεται η επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών του Βελγίου. Η κυβέρνηση αναζητά δημοσιονομική προσαρμογή ύψους 10 δισ. ευρώ έως το 2029, ενώ το έλλειμμα βρίσκεται στο 5,2% του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος αναμένεται να ξεπεράσει φέτος το 110%.
Το Βέλγιο διαθέτει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην ευρωζώνη, πίσω από την Ελλάδα, την Ιταλία και τη Γαλλία.
Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τον κίνδυνο μιας δημοσιονομικής «χιονοστιβάδας»: από το 2029 η χώρα ενδέχεται να χρειάζεται πρόσθετο δανεισμό ακόμη και για την εξυπηρέτηση των τόκων του ήδη συσσωρευμένου χρέους. Πρόκειται για εξέλιξη που τροφοδοτεί φόβους για μια κρίση χρέους ανάλογη, ως προς τη δυναμική της, με εκείνη που αντιμετώπισε η Ελλάδα, χωρίς πάντως να σημαίνει ότι το Βέλγιο βρίσκεται σήμερα στην ίδια κατάσταση.
Χωρίς συμφωνία, το Βέλγιο κινδυνεύει να εισέλθει στο 2027 χωρίς πλήρως εγκεκριμένο προϋπολογισμό, καταφεύγοντας σε προσωρινούς κανόνες χρηματοδότησης των κρατικών δαπανών.
Η νέα παρέμβαση του βασιλιά απομακρύνει προσωρινά τον κίνδυνο κυβερνητικής κατάρρευσης, χωρίς να λύνει το δημοσιονομικό αδιέξοδο. Η 23η Νοεμβρίου αποτελεί πλέον το επόμενο κρίσιμο ορόσημο για την πολιτική επιβίωση του Ντε Βέβερ.