Ο βασιλιάς Φίλιππος αρνήθηκε σήμερα, Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, να αποδεχθεί την παραίτηση του Βέλγου πρωθυπουργού Μπαρτ Ντε Βέβερ, δίνοντας νέα ευκαιρία στην πεντακομματική κυβέρνηση να ξεπεράσει το αδιέξοδο για τον προϋπολογισμό. Η απόφαση ελήφθη αφού οι αρχηγοί και των πέντε κυβερνητικών κομμάτων δεσμεύθηκαν επίσημα ενώπιον του βασιλιά ότι είναι διατεθειμένοι να κάνουν παραχωρήσεις για την επίτευξη συμφωνίας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Βασιλικού Παλατιού, ο Φίλιππος ζήτησε από τον πρωθυπουργό να επαναλάβει αμέσως τις δημοσιονομικές διαπραγματεύσεις και να τον ενημερώσει εκ νέου τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι οι συνομιλίες θα πραγματοποιηθούν μεταξύ του Ντε Βέβερ και των αντιπροέδρων της κυβέρνησης, χωρίς τη συμμετοχή των αρχηγών των κομμάτων, όπως επισημαίνει η Le Soir. Οι τελευταίοι, ωστόσο, έχουν πλέον αναλάβει προσωπικά απέναντι στον βασιλιά την πολιτική δέσμευση να διευκολύνουν τον συμβιβασμό.
Η παρέμβαση του βασιλιά και οι δεσμεύσεις των κομμάτων
Στην επίσημη ανακοίνωση επισημαίνεται ότι, μετά τις διαβουλεύσεις του με τους πέντε αρχηγούς της κυβερνητικής πλειοψηφίας, ο βασιλιάς διαπίστωσε την κοινή βούλησή τους να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις το συντομότερο δυνατό.
«Όλοι επαναβεβαίωσαν την αποφασιστικότητά τους να καταλήξουν σε συμφωνία για μια σταθερή δημοσιονομική πορεία κατά τα επόμενα τρία χρόνια», αναφέρει το Παλάτι.
Ο βασιλιάς εξασφάλισε επίσης την επίσημη δέσμευση κάθε κόμματος ότι είναι έτοιμο να προχωρήσει σε παραχωρήσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για «δίκαιη ισορροπία μεταξύ της διατήρησης της κοινωνικής συνοχής και της τόνωσης της οικονομικής ανάπτυξης».
Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτυπώνει τις διαφορετικές προτεραιότητες των κυβερνητικών εταίρων.
Ο Ντε Βέβερ αποχώρησε από το Παλάτι χωρίς να κάνει δηλώσεις στους δημοσιογράφους.
Το αδιέξοδο των 10 δισ. ευρώ και η «Αριζόνα»
Η πολιτική κρίση ξέσπασε όταν οι πέντε εταίροι της κυβερνητικής συμμαχίας «Αριζόνα», που σχηματίστηκε έπειτα από 234 ημέρες διαπραγματεύσεων, απέτυχαν να συμφωνήσουν σε μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής ύψους 10 δισ. ευρώ έως το 2029.
Στον συνασπισμό συμμετέχουν οι Φλαμανδοί εθνικιστές της N-VA του Ντε Βέβερ, οι γαλλόφωνοι Φιλελεύθεροι του MR, οι κεντρώοι Les Engagés, οι Φλαμανδοί Σοσιαλδημοκράτες του Vooruit και οι Χριστιανοδημοκράτες του CD&V.
Η διαφωνία αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο θα εξασφαλιστούν τα 10 δισ. ευρώ. Η N-VA και το MR επιμένουν σε μεγαλύτερες περικοπές κρατικών δαπανών, μεταξύ άλλων στην υγεία, ενώ οι υπόλοιποι κυβερνητικοί εταίροι ζητούν μεγαλύτερη φορολογική συνεισφορά των υψηλών εισοδημάτων και των οικονομικά ισχυρότερων.
«Να μην γίνουμε Ελλάδα»
Η σοβαρότητα της κατάστασης αποτυπώθηκε και στις πρόσφατες προειδοποιήσεις του προέδρου του CD&V, Σάμι Μαχντί, και του υπουργού Προϋπολογισμού Βίνσεντ Βαν Πέτεγκεμ, οι οποίοι επικαλέστηκαν το παράδειγμα της ελληνικής κρίσης χρέους, τονίζοντας ότι χωρίς άμεση συμφωνία το Βέλγιο κινδυνεύει να πλησιάσει σε ανάλογες δημοσιονομικές συνθήκες.
Μόλις χθες, ο Ντε Βέβερ χαρακτήρισε «οικτρή αποτυχία» το γεγονός ότι το Βέλγιο θα ξεκινήσει το 2027 με προϋπολογισμό έκτακτης ανάγκης, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.
Η πίεση εντείνεται και από την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών, καθώς, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Κομισιόν του Μαΐου, το δημόσιο χρέος αναμένεται φέτος στο 110,5% του ΑΕΠ και το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5,2%.
Η σημερινή απόφαση απομακρύνει προς το παρόν το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, χωρίς να επιλύει τις διαφωνίες που οδήγησαν στην κυβερνητική κρίση.
Η 16η Νοεμβρίου αποτελεί πλέον το επόμενο κρίσιμο ορόσημο, όταν ο Ντε Βέβερ θα πρέπει να παρουσιάσει στον βασιλιά την πρόοδο των συνομιλιών. Το Παλάτι δεν την έχει ορίσει ως καταληκτική προθεσμία για την επίτευξη συμφωνίας.
