Με εκρήξεις και ένταση μπήκε η 3η Ιανουαρίου 2026 στη Βενεζουέλα, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαίωσαν επίσημα ότι πραγματοποίησαν στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της κυβέρνησης του Νικολάς Μαδούρο. Η εξέλιξη προκάλεσε σοκ όχι μόνο στο Καράκας, αλλά και στις διεθνείς αγορές, οι οποίες αντέδρασαν άμεσα στο ενδεχόμενο μιας νέας γεωπολιτικής εστίας αστάθειας.
Η αμερικανική επιχείρηση φαίνεται ότι αιφνιδίασε ακόμη και τους στενότερους συμμάχους της Ουάσινγκτον. Όπως μεταδίδει το Reuters, ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ούτε το ΝΑΤΟ είχαν προηγούμενη ενημέρωση, γεγονός που εξηγεί τη σιωπή των πρώτων ωρών και την απουσία επίσημων τοποθετήσεων. Διπλωματικές πηγές κάνουν λόγο για ευρωπαϊκούς θεσμούς που βρέθηκαν προ τετελεσμένων, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τον βαθμό συντονισμού και συνοχής της διατλαντικής συνεργασίας.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας κατήγγειλε «ανοιχτή στρατιωτική επιθετικότητα» από τις ΗΠΑ και κήρυξε καθεστώς έκτακτης ανάγκης. Η κίνηση αυτή εντείνει την αβεβαιότητα για την πορεία της κρίσης και για το εάν η σύγκρουση μπορεί να κλιμακωθεί περαιτέρω, τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο.
Η απουσία μιας άμεσης και συντονισμένης δυτικής αντίδρασης ενισχύει την εικόνα μιας μονομερούς ενέργειας από την Ουάσινγκτον. Παράλληλα, αναζωπυρώνει τους φόβους ότι η Δύση εισέρχεται σε μια περίοδο εσωτερικών ρωγμών, σε μια συγκυρία όπου οι γεωπολιτικές πιέσεις παραμένουν έντονες σε πολλά μέτωπα.
Γιατί η Βενεζουέλα ανησυχεί τις αγορές ενέργειας
Η Βενεζουέλα δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη χώρα σε πολιτική και οικονομική κρίση. Σύμφωνα με διεθνή ενεργειακά στοιχεία που επικαλείται το Reuters, βασισμένα σε δεδομένα του ΟΠΕΚ και της Υπηρεσίας Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), κατέχει περίπου το 17% έως 18% των παγκόσμιων αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου – το υψηλότερο ποσοστό στον κόσμο.
Αυτό καθιστά κάθε σοβαρή αποσταθεροποίηση στη χώρα ζήτημα παγκόσμιας εμβέλειας. Παρότι η τρέχουσα παραγωγή πετρελαίου παραμένει χαμηλή σε σχέση με το παρελθόν, τα τεράστια αποθέματα της Βενεζουέλας την καθιστούν κρίσιμο παράγοντα για τη μελλοντική ισορροπία της διεθνούς αγοράς ενέργειας. Δεν είναι τυχαίο ότι οι εξελίξεις ενσωματώνονται άμεσα στις τιμές, με τους αναλυτές να προειδοποιούν ότι ο αυξημένος γεωπολιτικός κίνδυνος μεταφέρεται σχεδόν αυτόματα στα συμβόλαια πετρελαίου.
Ακριβότερη ενέργεια για Ευρώπη και Ελλάδα
Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι σαφές: ο κίνδυνος ακριβότερης ενέργειας επιστρέφει δυναμικά. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου περνά γρήγορα στα καύσιμα, στις μεταφορές και τελικά στο κόστος ζωής, αναζωπυρώνοντας πληθωριστικές πιέσεις, όπως επισημαίνει το Reuters.
Για την Ελλάδα, όπου η ενεργειακή εξάρτηση από εισαγωγές παραμένει υψηλή, οι επιπτώσεις είναι ακόμη πιο άμεσες: ακριβότερη βενζίνη, αυξημένο κόστος μετακίνησης και νέα πίεση στα νοικοκυριά, σε μια περίοδο που οι ανατιμήσεις στην ενέργεια εξακολουθούν να δοκιμάζουν τις αντοχές των καταναλωτών.
Η Βενεζουέλα μπορεί να απέχει χιλιάδες χιλιόμετρα, όμως οι εξελίξεις εκεί δεν περιορίζονται στα σύνορά της. Φτάνουν μέχρι την αντλία του πρατηρίου και το πορτοφόλι του πολίτη, επιβεβαιώνοντας ότι η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ ανοίγει έναν επικίνδυνο κύκλο «ντόμινο» με σοβαρές συνέπειες για τη διεθνή οικονομία και τις αγορές ενέργειας.
