Με την συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης νευροχειρουργοί στο Λονδίνο κατάφεραν να πραγματοποιήσουν την πρώτη επιτυχημένη επέμβαση αφαίρεσης όγκου εγκεφάλου σώζοντας την όραση ενός 48χρονου άνδρα.
Η πρωτοποριακή επέμβαση έγινε τον Μάιο στο National Hospital for Neurology and Neurosurgery (NHNN) του University College London Hospitals NHS Foundation Trust, στον Ρις Χίμπερτ ο οποίος είχε έναν όγκο μόλις 11 χιλιοστών στην υπόφυση. Κατά τη διάρκεια της χειρουργικής διαδικασίας, το ιατρικό προσωπικό παρέμεινε απόλυτα υπεύθυνο για κάθε απόφαση, ενώ το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ανέλυε σε πραγματικό χρόνο εικόνες από την κάμερα του χειρουργείου.
Η τεχνολογία μπορούσε να εντοπίζει και να επισημαίνει με διαφορετικά χρώματα κρίσιμες ανατομικές δομές, όπως νεύρα και αιμοφόρα αγγεία, βοηθώντας τους χειρουργούς να τις αποφεύγουν κατά την αφαίρεση του όγκου.
Η υπόφυση βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο, κοντά σε αγγεία και στα νεύρα που ελέγχουν την όραση. Σύμφωνα με τους υπεύθυνους υγείας, «ένα λάθος μόλις ενός χιλιοστού μπορεί να κάνει κρίσιμη διαφορά», καθώς μια επιπλοκή θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε τύφλωση, εγκεφαλικό επεισόδιο ή θάνατο.
Ο Χίμπερτ είχε διαγνωστεί το 2024 και αρχικά αντιμετωπιζόταν χωρίς χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, η κατάστασή του επιδεινώθηκε, με σοβαρή ορμονική διαταραχή και προβλήματα στην όραση. Χωρίς την επέμβαση, αντιμετώπιζε τον κίνδυνο να χάσει την όρασή του.
Αποκατάσταση σε μια εβδομάδα
Η επέμβαση είχε άμεσο αποτέλεσμα. «Όταν συνήλθα, μπορούσα να δω καθαρά τα πάντα μέσα στο δωμάτιο», δήλωσε ο 48χρονος, ο οποίος μέσα σε μία εβδομάδα μπορούσε να περπατά χωρίς γυαλιά ή μπαστούνι. Έκτοτε επέστρεψε στην εργασία του ως διευθυντής εξυπηρέτησης πελατών.
«Νιώθω σαν να έχω μια πανοραμική θέα 360 μοιρών για όλα όσα βρίσκονται γύρω μου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Δρ Σοφία Μπάνο, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ρομποτικής και Τεχνητής Νοημοσύνης στο UCL και τεχνική επικεφαλής του συστήματος, εξήγησε ότι η τεχνολογία έχει εκπαιδευτεί μέσα από εκατοντάδες βίντεο χειρουργικών επεμβάσεων.
«Μέσω της εκπαίδευσής του σε εκατοντάδες χειρουργικά βίντεο, το σύστημα έχει εκτεθεί σε ένα εύρος χειρουργικών παραδειγμάτων που θα απαιτούσε πολλά χρόνια για να συναντήσει ένας χειρουργός», δήλωσε.
Όπως πρόσθεσε, «έχει σχεδιαστεί ώστε να αναγνωρίζει κρίσιμες ανατομικές δομές, χειρουργικά εργαλεία και αλληλεπιδράσεις με τους ιστούς σε πραγματικό χρόνο, υποστηρίζοντας τον χειρουργό κατά τη διάρκεια εξαιρετικά λεπτών επεμβάσεων».
Το νοσοκομείο είχε χρησιμοποιήσει προηγουμένως την τεχνολογία αποκλειστικά ως ερευνητικό εργαλείο. Η επέμβαση στον Χίμπερτ ήταν η πρώτη φορά που εφαρμόστηκε σε πραγματικό ασθενή.
Ο ασθενής, από το Μπέντφορντσαιρ, χαρακτήρισε συμβολικό το γεγονός ότι η πρωτοποριακή επέμβαση πραγματοποιήθηκε στο συγκεκριμένο νοσοκομείο.
«Το NHNN ιδρύθηκε το 1859 και ήταν το πρώτο εξειδικευμένο νευροχειρουργικό νοσοκομείο στον κόσμο. Επομένως, για μένα φαίνεται απόλυτα ταιριαστό το ίδιο νοσοκομείο να είναι και το πρώτο στον κόσμο που πραγματοποιεί νευροχειρουργική επέμβαση με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης», είπε.
Ο καθηγητής Μάικ Λιούις, επιστημονικός διευθυντής Καινοτομίας στο National Institute for Health and Care Research (NIHR), το οποίο χρηματοδότησε την επέμβαση στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής, χαρακτήρισε την επέμβαση «πρωτοποριακή» και υπογράμμισε τις δυνατότητες της προηγμένης τεχνητής νοημοσύνης να υποστηρίξει τους χειρουργούς και να βελτιώσει τη φροντίδα των ασθενών.
