«Ιστορική συμφωνία» χαρακτήρισε ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι τη δήλωση πρόθεσης που υπέγραψε χθες με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν για την προμήθεια 100 μαχητικών αεροσκαφών Rafale.
Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στη στρατιωτική βάση Villacoublay, σε ένα σκηνικό προσεκτικά οργανωμένο, με μεγάλες γαλλικές και ουκρανικές σημαίες και ένα Rafale σε προβολή στο βάθος. Ο εκπρόσωπος του γαλλικού ΥΠΕΞ υπογράμμισε το πολιτικό μήνυμα: «Θέλουμε να στείλουμε ένα μήνυμα στη Ρωσία».
Τα γαλλικά ΜΜΕ μιλούν για μια πρωτοφανή για ξένη χώρα παραγγελία, επισημαίνοντας όμως ότι η συμφωνία δεν είναι δεσμευτική. Πρόκειται ακόμη για δήλωση πρόθεσης αγοράς των Rafale από την Ουκρανία.
Περιορισμένη παραγωγή και μακρινό χρονοδιάγραμμα
Παρά τον ενθουσιασμό σε Παρίσι και Κίεβο, η βιομηχανική πραγματικότητα παραμένει περιοριστική: καμία άμεση παράδοση δεν προβλέπεται και δεν έχει γίνει ακόμη η σχετική πληρωμή.
Η Dassault Aviation κατασκευάζει περίπου δύο Rafale τον μήνα και έχει ήδη εκκρεμείς παραγγελίες για 239 ακόμη αεροσκάφη. Ακόμη και με αύξηση της παραγωγής, η παράδοση των 100 ουκρανικών Rafale αναμένεται να απαιτήσει αρκετά χρόνια, καθιστώντας τη συμφωνία περισσότερο συμβολική παρά επιχειρησιακά άμεση.
Υπέρογκο κόστος και αδιευκρίνιστη χρηματοδότηση
Το κόστος ενός πλήρως εξοπλισμένου Rafale εκτιμάται στα 130 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με το RTL. Συνολικά, η Ουκρανία θα χρειαστεί περίπου 13 δισ. ευρώ για τα 100 αεροσκάφη, χωρίς να υπολογίζονται τα κόστη συντήρησης. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: ποιος θα καλύψει τη χρηματοδότηση;
Δύο λύσεις έχουν τεθεί στο τραπέζι:
- Χρήση του μηχανισμού SAFE της Ε.Ε., ενός συστήματος δανεισμού που επιτρέπει την κάλυψη αμυντικών δαπανών με αποπληρωμή σε βάθος περίπου δεκαετίας.
- Αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη, αξίας περίπου 140 δισ. ευρώ, εφόσον βρεθεί νομικά ασφαλής τρόπος ώστε να αποφευχθούν δικαστικές επιπλοκές.
Πολιτικό και στρατηγικό μήνυμα
Πέρα από την οικονομική πτυχή, η συμφωνία μεταφέρει τρία βασικά πολιτικά και στρατηγικά μηνύματα:
- Μακροπρόθεσμη στήριξη στην Ουκρανία: Γαλλία και Ευρώπη δείχνουν ότι παραμένουν προσηλωμένες στην αποτροπή νέας ρωσικής επίθεσης.
- Ενίσχυση του ρόλου της Γαλλίας: Η χώρα καθιερώνεται ως κεντρικός προμηθευτής της ουκρανικής αεροπορίας, επιβεβαιώνοντας τη θέση της στην ευρωπαϊκή άμυνα, σε μια περίοδο αβεβαιότητας γύρω από την αμερικανική συνδρομή.
- Η Ουκρανία ως «ασπίδα» της Ευρώπης: Στο πακέτο περιλαμβάνονται και συστήματα άμυνας, drones και τηλεκατευθυνόμενες βόμβες, ενισχύοντας τις ουκρανικές δυνατότητες απέναντι στη Ρωσία.
Συνολικά, η συμφωνία Ουκρανίας–Γαλλίας συνδυάζει ισχυρό πολιτικό συμβολισμό, βιομηχανικές προκλήσεις και στρατηγικές φιλοδοξίες, αφήνοντας ανοιχτά τα ζητήματα της χρηματοδότησης και των χρονοδιαγραμμάτων παράδοσης.
