ΔΙΕΘΝΕΣ
08/10/2018 13:49 EEST | Updated 08/10/2018 15:01 EEST

«Θύελλα» εντός και εκτός Βουλγαρίας για τη δολοφονία της δημοσιογράφου Βικτώρια Μαρίνοβα

Ποια ήταν η υπόθεση την οποία διερευνούσε

Reuters

Κορυφαίοι πολιτικοί της ΕΕ και ακτιβιστές για την ελευθερία των ΜΜΕ ζητούν από τη Βουλγαρία να πραγματοποιήσει γρήγορα έρευνα πάνω στη δολοφονία της δημοσιογράφου Βικτώρια Μαρίνοβα, καθώς διοργανώνονται εκδηλώσεις θρήνου ανά τη χώρα.

Το πτώμα της Μαρίνοβα βρέθηκε σε πάρκο κοντά στον Δούναβη, στην πόλη της, Ρούσε, το Σάββατο. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, τη βίασαν, μετά την ξυλοκόπησαν και τη στραγγάλισαν.

Ο Βούλγαρος υπουργός Εσωτερικών, Μλάντεν Μαρίνοφ, ο οποίος ταξίδεψε στο Ρούσε για να ενημερωθεί για την έρευνα τη Δευτέρα, είπε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία μέχρι τώρα που να υποδεικνύουν σχέση με τη δουλειά της Μαρίνοβα ως δημοσιογράφου. Ωστόσο, ΜΜΕ επικεντρώνονται στην πρόσφατη δουλειά της: Στην τελευταία της τηλεοπτική εκπομπή στις 30 Σεπτεμβρίου, η Μαρίνοβα παρουσίασε δύο δημοσιογράφους που διερευνούσαν υπόθεση φερόμενης διαφθοράς που είχε να κάνει με κονδύλια της ΕΕ. Η ίδια υποσχέθηκε πως η νέα της εκπομπή, «Detector», θα έκανε περισσότερες από τις δικές της έρευνες.

«Σοκαρισμένος από τον τρομακτικό φόνο της Βικτώρια Μαρίνοβα. Ξανά, μια θαρραλέα δημοσιογράφος πέφτει στη μάχη για την αλήθεια και εναντίον της διαφθοράς» έγραψε στο Twitter ο πρώτος αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Φρανς Τίμερμαν. «Οι υπεύθυνοι θα έπρεπε να βρεθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης άμεσα από τις βουλγαρικές αρχές».

Το ευρωπαϊκό Κόμμα των Πρασίνων ανέφερε πως οι αρχές θα έπρεπε να δείξουν πως «παίρνουν στα σοβαρά την προστασία δημοσιογράφων που είναι ο ακρογωνιαίος λίθος μιας λειτουργικής δημοκρατίας».

GPGate: Η υπόθεση την οποία διερευνούσε

Με το όνομα GPGate έγινε γνωστή η υπόθεση που ερευνούσε μια μικρή ομάδα δημοσιογράφων στη Βουλγαρία που αποκάλυψε ότι εταιρείες συμβούλων εμπλέκονται σε μεγάλη διαφθορά με κονδύλια της ΕΕ και δημόσιες συμβάσεις και θεωρείται πως ίσως συνδέεται με τη δολοφονία της Μαρίνοβα.

Πρόκειται για μια υπόθεση διαφθοράς που πήρε τεράστια έκταση καθώς η δημοσιογραφική έρευνα έφερε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ήταν αναμεμειγμένοι γνωστοί επαγγελματίες εργολάβοι, εταιρείες κατασκευών και πολιτικοί γνωστοί στη δημόσια ζωή της χώρας.

Το GPGate ήρθε στο φως και από τη Μαρίνοβα, καθώς στο τηλεοπτικό δίκτυο TVN Ruse στις 30 Σεπτεμβρίου μεταδόθηκε συζήτηση με δύο γνωστούς ερευνητές της υπόθεσης, τον Ντίμιταρ Στογιάνοφ και τον Ρουμάνο Ατίλα Μπίρο- δυο δημοσιογράφους που είχαν συλληφθεί για την έρευνα τους έχοντας προκαλέσει μάλιστα διεθνή αντίδραση. Στο Τwitter μεγάλος αριθμός δημοσιογράφων και προσωπικοτήτων που εμπλέκονται στον αγώνα κατά της διαφθοράς αναμεταδίδουν την είδηση της δολοφονίας της δημοσιογράφου συνδέοντας την ευθέως με την έρευνα για την κατάχρηση των κοινοτικών κονδυλίων.

Η Βουλγαρία μαζί με την Ρουμανία είναι δύο χώρες οι οποίες δεν έχουν γίνει μέλη του «χώρου Σένγκεν» λόγω της μεγάλης διαφθοράς στη δημόσια διοίκηση .Η χώρα βρίσκεται άλλωστε στη πιο υψηλή θέση μέσα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση και πολλές φορές έχει απασχολήσει της Υπηρεσίες καταπολέμησης της απάτης.

Ο Αλεξάντερ Λεβί είναι ανταποκριτής στη Σόφια για το courrier International και λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η διαφθορά στη χώρα βρίσκεται κάθετα σε όλους τους τομείς της δημόσιας ζωής. «Από τον επικεφαλής των τελωνειακών υπηρεσιών ως τον αστυνομικό διοικητή μιας πόλης έχουν σκάσει σκάνδαλα διαφθοράς και εκεί βρισκόταν πάντα η άρνηση της ένταξης στο Σένγκεν από την ΕΕ». Κακοδιαχείρηση κοινοτικών κονδυλίων έχουν διαπιστωθεί μας λέει σε πάρα πολλές υποθέσεις . Οι αποκαλύψεις όμως που ακούστηκαν στην εκπομπή της Μαρίνοβα ξεπέρασαν τα όρια.

Οι λεπτομέρειες της διαφθοράς

Σύμφωνα με άλλους δημοσιογραφικούς κύκλους στις αποκαλύψεις του GPGate εμφανίζονται τα αποδεικτικά στοιχεία της μεγάλης κλίμακας και εκτεταμένης διαφθοράς στα έργα που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ).

Αυτά προκύπτουν από τα μυστικά βιβλία λογιστικής κατάστασης ενός δικτύου συμβούλων επιχειρήσεων που συνδέονται με μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες. Το Bivol το site των ερευνητών δημοσιογράφων που είχε καλέσει στην εκπομπή της η Βικτόρια Μαρίνοβα έχει στη διάθεση του έγγραφα για δεκάδες έργα συνολικού ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων. Αυτά περιλαμβάνουν τα αρχεία λογιστικής διαχείρισης όπου υπάρχουν ενδείξεις για επιλεγμένες δωροδοκίες μεταξύ αυτών και πολιτικών.

Οι αποκαλύψεις περιλαμβάνουν έργα στο πλαίσιο του Προγράμματος Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΠΠΑ), των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και του Προγράμματος Ενεργειακής Απόδοσης. Οι σύμβουλοι επωφελούνται άμεσα από τα λεγόμενα «soft projects», που αφορούν την εξωτερική τεχνική βοήθεια στα πλαίσια επιχειρησιακών προγραμμάτων, τη διαχείριση έργων και υποβολή εκθέσεων, την παροχή συμβουλών, την λεγόμενη ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης, την έρευνα και εκτίμηση των επιπτώσεων, τη δημοσιότητα που συμφωνείται να δοθεί με δημοσιεύσεις στον τύπο κλπ. Κατά κανόνα, πρόκειται για ποσά που κυμαίνονται από αρκετές δεκάδες ως αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.

 Ακολουθούν τα «hard projects» που αφορούν στην κατασκευή κτιρίων, δρόμων, αγωγών ύδρευσης, χώρων υγειονομικής ταφής, ανακαίνισης κτιρίων κλπ., Εδώ τα ποσά αφορούν εκατομμύρια και δεκάδες εκατομμύρια ευρώ. Το ίδιο δίκτυο συμβουλευτικών εταιρειών ασχολείται επίσης με συμβάσεις δημόσιων προμηθειών για μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, χειρίζεται τεκμηρίωση και προκαθορίζει τα αποτελέσματα μέσω των «ανθρώπων» τους, στις επιτροπές αξιολόγησης. 

 Αρκετά ολοκληρωμένα έργα που σχετίζονται με την εταιρεία «GP Group» αποκαλύπτουν πώς πραγματοποιείται η κλοπή από τα έργα. Υπάρχουν παράλληλοι λογαριασμοί γίνονται λιγότερες εργασίες από το προγραμματισμένο, χρησιμοποιούνται λιγότερα υλικά, αλλά όλα υπερτιμολογούνται στον φορέα πληρωμής (κάποιο από τα ταμεία της Ε.Ε) σύμφωνα με την εντολή και οι εταιρείες λαμβάνουν το πλήρες ποσό.

Σημειώνεται πως η Βικτώρια Μαρίνοβα είναι το τρίτο κατά σειρά θύμα στο χώρο της ερευνητικής δημοσιογραφίας για τη διαφθορά σε χώρα της στην Ε.Ε σε διάστημα ενός έτους», υπογραμμίζουν οι «Δημοσιογράφοι χωρίς σύνορα». Τον περασμένο Οκτώβριο δολοφονήθηκε η Ντάφνι Καρουάνα Γκαλιζία στην Μάλτα και τον Φεβρουάριο ο Σλοβάκος δημοσιογράφος Γιαν Κούτσιακ.

(με επιπλέον πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)