Η φοροδιαφυγή δεν κυνηγιέται πλέον μόνο με εφόδους σε νησιά, ταμειακές και POS. Κυνηγιέται και μέσα από αναρτήσεις, stories, reels, hashtags, διαφημίσεις, events, γάμους, δεξιώσεις και ψηφιακά ίχνη.
Η ΑΑΔΕ του Γιώργου Πιτσιλή και της αθέατης ομάδας του έχει ανοίξει όλα τα «ραντάρ» στα social media, ενώ ταυτόχρονα αξιοποιεί τις επώνυμες και ανώνυμες καταγγελίες πολιτών που δεν αντέχουν να νιώθουν κορόιδα: ότι κάποιοι κλέβουν και το κράτος και, τελικά, τη δική τους τσέπη.
Υπάρχει μια νέα πραγματικότητα στους φορολογικούς ελέγχους. Δεν περιορίζεται στο ερώτημα αν «κόπηκε απόδειξη» στο τραπέζι, στο ταμείο ή στο POS. Πηγαίνει πολύ πιο μακριά.
Στο Facebook, στο X, στο Instagram, στο Threads. Εκεί όπου προβάλλονται πάρτι, ταξίδια, events, συνεργασίες, χορηγίες, υπηρεσίες, γάμοι, δεξιώσεις, beauty services, φωτογραφήσεις, catering, ανθοστολισμοί, bookings, προσφορές και «δουλειές» που πολλές φορές εμφανίζονται δημόσια, αλλά δεν εμφανίζονται με την ίδια ευκολία στα βιβλία, στα παραστατικά, στα myDATA και στην εφορία.
Η ΑΑΔΕ του Γιώργου Πιτσιλή και της αθέατης ομάδας του έχει μπει σε αυτή τη μάχη με εργαλεία που δεν θυμίζουν πια την παλιά εικόνα του φορολογικού ελέγχου. Οι ειδικές ομάδες της Αρχής «χτενίζουν» τα social media, με τη βοήθεια αλγορίθμων και τεχνητής νοημοσύνης, αναζητώντας όχι μόνο τους γνωστούς υπόπτους, αλλά όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας που μπορεί να κρύβεται πίσω από ένα προφίλ, μια ανάρτηση ή μια οργανωμένη εμπορική παρουσία.
Από influencers που διαφημίζουν προϊόντα και υπηρεσίες, μέχρι επιχειρηματίες που κινούνται είτε ως ελεύθεροι επαγγελματίες είτε μέσα σε οργανωμένα επιχειρηματικά σχήματα. Από χώρους δεξιώσεων και επαγγελματίες γάμων, μέχρι φωτογράφους, κομμωτές, μακιγιέζ, ανθοπωλεία, catering και κάθε επαγγελματική δραστηριότητα που μπορεί να αφήνει έντονο ψηφιακό αποτύπωμα, αλλά αχνό φορολογικό ίχνος.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αλλαγή: η δημόσια προβολή γίνεται πλέον και ελεγκτικό στοιχείο.
Όταν μια επιχείρηση προβάλλει δεκάδες εκδηλώσεις, όταν ένας επαγγελματίας εμφανίζει συνεχή δραστηριότητα, όταν ένας influencer χτίζει εμπορικό περιεχόμενο, όταν ένα brand ή μια υπηρεσία λειτουργεί με εμφανή πελατεία, η ΑΑΔΕ μπορεί να αναζητήσει την αντιστοίχιση αυτής της εικόνας με δηλώσεις, παραστατικά, εισοδήματα, ΦΠΑ, POS, ταμειακές και myDATA.
Και δεν είναι μόνο τα social media. Είναι και οι πολίτες.
Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία και τους αριθμούς που έχουν δοθεί από την ΑΑΔΕ, οι καταγγελίες για φοροδιαφυγή έχουν πάρει διαστάσεις πραγματικού κύματος.
Μέσω της εφαρμογής appodixi έχουν υποβληθεί συνολικά 224.007 καταγγελίες. Από αυτές, οι 101.803 είναι επώνυμες, με τους πολίτες να διεκδικούν και το προβλεπόμενο bonus από τα πρόστιμα που μπορεί να επιβληθούν ύστερα από έλεγχο.
Στην ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγγελιών πολιτών βρίσκονται αυτή τη στιγμή 77.436 καταγγελίες για φοροδιαφυγή, από τις οποίες οι 8.998 είναι επώνυμες. Οι επώνυμες καταγγελίες μπαίνουν κατά κανόνα ψηλότερα στην αξιολόγηση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ανώνυμες αγνοούνται.
Παράλληλα, στα χέρια των ελεγκτικών υπηρεσιών υπάρχουν ακόμη 1.303 καταγγελίες για λαθρεμπόριο και 10.723 καταγγελίες για διαφθορά.
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι ένα τμήμα της κοινωνίας δεν μένει πια αμέτοχο. Ο πολίτης που πληρώνει, που ζητά απόδειξη, που βλέπει τον φόρο να φεύγει από το εισόδημά του, αισθάνεται κορόιδο όταν αντιλαμβάνεται ότι κάποιος άλλος λειτουργεί εκτός κανόνων. Και η αίσθηση αυτή δεν αφορά μόνο το κράτος ως αφηρημένη έννοια. Αφορά την ίδια του την τσέπη. Γιατί όταν κάποιος κλέβει από το Δημόσιο, δεν κλέβει κάτι απρόσωπο. Κλέβει από τους φόρους που πληρώνουν οι υπόλοιποι. Από τις υπηρεσίες που περιμένουν οι πολίτες. Από τα σχολεία, τα νοσοκομεία, τους δρόμους, την ασφάλεια, τις υποδομές. Και τελικά από τον ίδιο τον συνεπή φορολογούμενο.
Το νέο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ μπαίνει σε πλήρη εφαρμογή με το βλέμμα στραμμένο και στην τουριστική περίοδο. Τα ελεγκτικά κλιμάκια δεν θα περιοριστούν στα κλασικά ωράρια. Θα βρίσκονται επί ποδός ημέρα και νύχτα, καθημερινές, αργίες και Σαββατοκύριακα.
Το ειδικό κονδύλι για τις πρόσθετες αποδοχές των ελεγκτών φτάνει το 1,4 εκατ. ευρώ. Η κατανομή του αφορά:
Απογευματινή υπερωριακή εργασία έως 95.760 ώρες, με συνολική δαπάνη έως 622.440 ευρώ, για 399 ελεγκτές.
Νυχτερινή υπερωριακή εργασία και εργασία Κυριακές και εξαιρέσιμες ημέρες έως 68.736 ώρες, με συνολική δαπάνη έως 536.140 ευρώ, για 237 ελεγκτές.
Απασχόληση πέραν του πενθημέρου έως 32.016 ώρες, με συνολική δαπάνη έως 240.120 ευρώ, για 241 ελεγκτές.
Το μήνυμα είναι σαφές: οι έλεγχοι δεν θα γίνονται μόνο όταν βολεύει τον ελεγχόμενο. Θα γίνονται όταν υπάρχει πραγματική οικονομική δραστηριότητα. Εκεί όπου κόβονται αποδείξεις, εκεί όπου δεν κόβονται, εκεί όπου τα POS εμφανίζονται «χαλασμένα», εκεί όπου η ταμειακή δουλεύει αλλά η συναλλαγή δεν φτάνει ποτέ στην ΑΑΔΕ.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στις περιπτώσεις όπου επιχειρήσεις παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις στον δηλωμένο τζίρο σε σχέση με τον μέσο όρο του κλάδου τους. Στο στόχαστρο μπαίνουν επίσης επιχειρήσεις με βεβαρημένο παρελθόν παραβάσεων, κλάδοι με πολύ υψηλή παραβατικότητα, εποχικές δραστηριότητες και σημεία όπου ο ΦΠΑ συχνά «χάνεται» στη διαδρομή.
Το καθεστώς των «λουκέτων» γίνεται επίσης αυστηρότερο και πιο άμεσο.
Πέρα από το κλασικό 48ωρο λουκέτο, που μπορεί να επιβληθεί ακόμη και όταν δεν έχουν διαβιβαστεί αποδείξεις στην ΑΑΔΕ, προβλέπεται αναστολή λειτουργίας 96 ωρών σε περίπτωση υποτροπής μέσα στο ίδιο ή το επόμενο φορολογικό έτος.
Αν μέσα σε δύο φορολογικά έτη από τις πρώτες παραβάσεις διαπιστωθεί ξανά, σε οποιαδήποτε επαγγελματική εγκατάσταση του υπόχρεου, ότι δεν κόπηκαν ή δεν διαβιβάστηκαν τουλάχιστον τρεις αποδείξεις, τότε το λουκέτο μπορεί να φτάσει τις 10 ημέρες.
Ακόμη πιο βαριές είναι οι συνέπειες όταν παρεμποδίζεται επιτόπιος φορολογικός έλεγχος με βία ή απειλή κατά των ελεγκτών. Σε αυτή την περίπτωση προβλέπεται αναστολή λειτουργίας μέχρι έναν μήνα.
Και αν έχουν πειραχθεί ταμειακές μηχανές, για παράδειγμα με παράνομο λογισμικό, τότε τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο σκληρά. Αν υπαίτιος είναι ο κάτοχος ή χρήστης της ταμειακής, το λουκέτο μπορεί να κυμανθεί από 2 έως 12 μήνες. Αν υπαίτια είναι επιχείρηση που έχει λάβει έγκριση λογισμικού ή υλισμικού για φορολογικούς μηχανισμούς, η αναστολή λειτουργίας μπορεί να ξεκινά από 3 μήνες και να φτάνει τους 24 μήνες.
Όλα αυτά δείχνουν ότι η ΑΑΔΕ δεν κυνηγά πια μόνο την απόδειξη της στιγμής. Κυνηγά το σύστημα πίσω από τη φοροδιαφυγή.
Τη βιτρίνα στα social media.
Το κρυφό εισόδημα πίσω από τη δημόσια προβολή.
Το POS που «χάλασε» την πιο βολική στιγμή.
Την ταμειακή που κόβει αλλά δεν διαβιβάζει.
Την επιχείρηση που δηλώνει λίγα ενώ δουλεύει πολύ.
Τον επαγγελματία που υπάρχει παντού ψηφιακά, αλλά σχεδόν πουθενά φορολογικά.
Η μάχη δεν είναι εύκολη. Η φοροδιαφυγή αλλάζει μορφές, μετακινείται, προσαρμόζεται, χρησιμοποιεί τεχνολογία, δίκτυα, μεσάζοντες, πλατφόρμες και «γκρίζες» πρακτικές.
Αλλά για πρώτη φορά σε τέτοια έκταση, η τεχνολογία δεν είναι μόνο όπλο εκείνων που θέλουν να κρύβονται. Είναι και όπλο εκείνων που τους αναζητούν.
