Ένας μικρός επαγγελματίας περιμένει να πληρωθεί από πελάτη του για να καλύψει μισθούς, ενοίκιο και προμηθευτές. Το ποσό κατατίθεται στον λογαριασμό του, όμως σχεδόν άμεσα διαπιστώνει ότι τα χρήματα έχουν δεσμευτεί λόγω παλαιών οφειλών προς το Δημόσιο. Εκεί που άλλοτε υπήρχαν καθυστερήσεις ημερών ή και εβδομάδων μέχρι να κινηθούν οι διαδικασίες, πλέον η ενεργοποίηση των μέτρων γίνεται πολύ πιο γρήγορα μέσω ηλεκτρονικών συστημάτων.
Αυτή είναι η νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται με τις αλλαγές που προωθεί η ΑΑΔΕ στις διαδικασίες κατασχέσεων και πλειστηριασμών. Το κράτος περνά σε ένα πλήρως ψηφιοποιημένο μοντέλο αναγκαστικής εκτέλεσης, περιορίζοντας σημαντικά τη γραφειοκρατία και επιταχύνοντας τις διαδικασίες δέσμευσης χρημάτων και περιουσιακών στοιχείων.
Τα 7 βήματα μέχρι την κατάσχεση
1. Βεβαίωση της οφειλής
Η οφειλή καταγράφεται επίσημα στην ΑΑΔΕ. Μπορεί να αφορά φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ, ΕΝΦΙΑ, πρόστιμα ή άλλες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.
2. Η οφειλή καθίσταται ληξιπρόθεσμη
Εφόσον ο φορολογούμενος δεν πληρώσει ή δεν ενταχθεί σε ρύθμιση, το ποσό θεωρείται ληξιπρόθεσμο και ενεργοποιούνται τα επόμενα στάδια είσπραξης.
3. Αποστολή ειδοποιήσεων
Η ΑΑΔΕ αποστέλλει ειδοποιήσεις μέσω Taxisnet ή άλλων ηλεκτρονικών μέσων, ενημερώνοντας τον οφειλέτη ότι πρέπει να τακτοποιήσει την οφειλή του.
4. Έναρξη μέτρων αναγκαστικής είσπραξης
Εάν δεν υπάρξει πληρωμή ή ρύθμιση, η φορολογική διοίκηση μπορεί να προχωρήσει σε μέτρα όπως:
- κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών,
- δεσμεύσεις ενοικίων ή απαιτήσεων,
- κατασχέσεις ακινήτων,
- και πλειστηριασμούς.
5. Ηλεκτρονική εντολή προς τις τράπεζες
Η ΑΑΔΕ αποστέλλει ηλεκτρονικά την εντολή κατάσχεσης στις τράπεζες. Με το νέο ψηφιακό σύστημα, η διαδικασία αυτή γίνεται πλέον πολύ πιο γρήγορα, χωρίς φυσική διακίνηση εγγράφων.
6. Δέσμευση ποσών
Η τράπεζα δεσμεύει τα διαθέσιμα ποσά που υπερβαίνουν το ακατάσχετο όριο. Για ακατάσχετο λογαριασμό ισχύει προστασία έως 1.250 ευρώ μηνιαίως, εφόσον έχει δηλωθεί σωστά στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ.
7. Απόδοση χρημάτων στο Δημόσιο
Τα δεσμευμένα ποσά αποδίδονται στο Δημόσιο για την κάλυψη της οφειλής, ενώ σε περιπτώσεις μεγάλων ή παρατεταμένων χρεών μπορούν να ακολουθήσουν και πρόσθετα μέτρα, όπως πλειστηριασμοί περιουσιακών στοιχείων.
Οι νέες ηλεκτρονικές διαδικασίες αφορούν κυρίως τις κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, δηλαδή περιπτώσεις όπου δεσμεύονται ποσά από τραπεζικούς λογαριασμούς, ενοίκια ή πληρωμές που προορίζονται για οφειλέτες. Οι δηλώσεις και οι σχετικές ενέργειες θα πραγματοποιούνται πλέον μέσω ψηφιακής πλατφόρμας, χωρίς φυσική παρουσία στις υπηρεσίες και χωρίς τις καθυστερήσεις του παρελθόντος.
Για το Δημόσιο, η αλλαγή θεωρείται απαραίτητη ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των εισπρακτικών μηχανισμών και να περιοριστεί η γραφειοκρατία. Για χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις όμως, δημιουργείται ένα πολύ πιο πιεστικό οικονομικό περιβάλλον.
Μικρές επιχειρήσεις που λειτουργούν με οριακή ρευστότητα φοβούνται ότι μια ξαφνική δέσμευση λογαριασμών μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη τη λειτουργία τους. Η ταχύτητα των ηλεκτρονικών διαδικασιών σημαίνει ότι μειώνονται δραστικά τα χρονικά περιθώρια αντίδρασης, διακανονισμών ή προσωρινών διευθετήσεων.
Οι κοινωνικές επιπτώσεις ενδέχεται επίσης να είναι σημαντικές. Νοικοκυριά που ήδη δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπα με ακόμη μεγαλύτερη οικονομική πίεση, σε μια περίοδο όπου το κόστος ζωής, τα επιτόκια και τα ενοίκια παραμένουν υψηλά.
Παράλληλα, το νέο ψηφιακό μοντέλο επεκτείνεται και στους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, ενώ ψηφιοποιούνται επιπλέον διαδικασίες που σχετίζονται με διαθήκες, αποδοχές και αποποιήσεις κληρονομιάς. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι στόχος είναι η επιτάχυνση της Δικαιοσύνης και η αποτελεσματικότερη λειτουργία του κράτους.
