Σε μια χώρα που έχει μπει ευθέως σε προεκλογική τροχιά, η ΔΕΘ δεν είναι ποτέ μια απλή ομιλία. Είναι το μεγάλο πολιτικό ταμείο της κυβέρνησης. Εκεί όπου θα παρουσιαστούν φοροελαφρύνσεις, ενισχύσεις και παροχές. Μόνο που για να δώσει, πρέπει πρώτα να εισπράξει. Και αυτή τη φορά το βλέμμα στρέφεται σε όσους φοροδιαφεύγουν, σε όσους κινούνται στη σκιά της απόδειξης, του τιμολογίου και της αδήλωτης συναλλαγής.
Η κυβέρνηση γνωρίζει πολύ καλά ότι η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης θα είναι ένας κρίσιμος σταθμός. Όχι μόνο οικονομικός, αλλά πρωτίστως πολιτικός. Σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνία πιέζεται από την ακρίβεια, τα εισοδήματα παραμένουν στριμωγμένα και η κάλπη βρίσκεται πλέον στον ορίζοντα, το Μέγαρο Μαξίμου χρειάζεται ένα πειστικό πακέτο ανακούφισης.
Αλλά το πακέτο αυτό δεν μπορεί να στηριχθεί στον αέρα.
Χρειάζεται δημοσιονομικό χώρο. Χρειάζεται έσοδα. Χρειάζεται χρήματα που δεν θα προκύψουν από νέους φόρους στους συνεπείς, αλλά από εκείνους που επί χρόνια λειτουργούν με δύο ταμεία: ένα για την Εφορία και ένα για την τσέπη.
Εδώ ακριβώς μπαίνει το νέο δίκτυο ψηφιακών ελέγχων.
Η ΑΑΔΕ με διοικητή τον Γιώργο Πιτσιλή, επεκτείνει το ψηφιακό πελατολόγιο σε κλάδους όπου η συναλλαγή με μετρητά, η μη έκδοση αποδείξεων και η υποδήλωση τζίρου έχουν βαθιές ρίζες. Στο στόχαστρο μπαίνουν πλέον γάμοι, βαπτίσεις, δεξιώσεις, κτήματα, αίθουσες εκδηλώσεων, εταιρείες catering, αλλά και ολόκληρη η αλυσίδα επαγγελματιών που κινείται γύρω από μια κοινωνική εκδήλωση.
Φωτογράφοι, μουσικοί, DJ, ανθοπωλεία, επιχειρήσεις στολισμού, ζαχαροπλαστεία, κομμωτήρια, μακιγιέρ, εταιρείες ενοικίασης εξοπλισμού. Όλοι όσοι συμμετέχουν σε μια εκδήλωση θα μπορούν πλέον να διασταυρώνονται ψηφιακά.
Η λογική είναι απλή: αν δηλωθεί μια δεξίωση 300 καλεσμένων, δεν μπορεί στα παραστατικά να εμφανίζεται εικόνα μικρής οικογενειακής συγκέντρωσης. Αν ένα κτήμα φιλοξενεί εκδήλωση, αυτή θα πρέπει να έχει καταγραφεί πριν ακόμη στρωθούν τα τραπέζια. Αν υπάρχει πραγματικός τζίρος, θα πρέπει να υπάρχει και πραγματική φορολογική αποτύπωση.
Η εποχή του «θα τα βρούμε μεταξύ μας» τελειώνει.
Ή, τουλάχιστον, αυτό επιχειρεί να δείξει η κυβέρνηση.
Το ίδιο μοντέλο ψηφιακής επιτήρησης απλώνεται και σε άλλους κλάδους: συνεργεία αυτοκινήτων, πάρκινγκ, πλυντήρια αυτοκινήτων. Κλάδοι καθημερινής συναλλαγής, με μεγάλη διασπορά, συχνή χρήση μετρητών και αυξημένη πιθανότητα απόκρυψης εισοδήματος.
Τα πρώτα στοιχεία, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, δείχνουν γιατί η ΑΑΔΕ επιμένει. Το 2025 έγιναν 949 έλεγχοι σε πάρκινγκ, συνεργεία και πλυντήρια αυτοκινήτων. Βεβαιώθηκαν 5.882 παραβάσεις σε 505 επιχειρήσεις. Δηλαδή παραβατικότητα σε πάνω από τις μισές επιχειρήσεις που ελέγχθηκαν.
Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι πολιτικό επιχείρημα.
Διότι η κυβέρνηση θέλει να πάει στη ΔΕΘ και να πει ότι οι παροχές δεν θα πληρωθούν από τους ίδιους και τους ίδιους. Από τους μισθωτούς. Από τους συνταξιούχους. Από τους ελεύθερους επαγγελματίες που δηλώνουν κανονικά τα εισοδήματά τους. Από τις επιχειρήσεις που κόβουν αποδείξεις και τιμολόγια.
Θέλει να πει ότι ο λογαριασμός θα αρχίσει να πηγαίνει και σε εκείνους που μέχρι σήμερα τον απέφευγαν.
Είναι προφανές ότι η μάχη κατά της φοροδιαφυγής έχει και επικοινωνιακή διάσταση. Σε προεκλογικό χρόνο, κάθε ευρώ που εισπράττεται από τη φοροδιαφυγή μπορεί να μετατραπεί σε φοροελάφρυνση, επίδομα, ενίσχυση ή μέτρο στήριξης. Κάθε ψηφιακή διασταύρωση μπορεί να παρουσιαστεί ως απόδειξη δικαιοσύνης. Κάθε αποκάλυψη «μαύρου» τζίρου μπορεί να λειτουργήσει ως πολιτικό μήνυμα προς τους συνεπείς φορολογούμενους.
Όμως το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: θα είναι αυτό μια πραγματική μεταρρύθμιση ή ακόμη μία προεκλογική επίδειξη αποφασιστικότητας;
Γιατί η φοροδιαφυγή στην Ελλάδα δεν αντιμετωπίζεται με ανακοινώσεις. Ούτε μόνο με εφαρμογές. Αντιμετωπίζεται με σταθερούς κανόνες, συστηματικούς ελέγχους, διασταυρώσεις που δεν σταματούν μετά τη ΔΕΘ και πρόστιμα που δεν μένουν στα χαρτιά.
Η τεχνολογία μπορεί να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού. Το ψηφιακό πελατολόγιο, οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, τα στοιχεία σε πραγματικό χρόνο, ακόμη και η αξιοποίηση δεδομένων από πλατφόρμες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μπορούν να περιορίσουν σοβαρά τον χώρο της παραοικονομίας.
Αλλά η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί.
Χρειάζεται πολιτική βούληση μέχρι τέλους. Χρειάζεται να μη γίνονται εξαιρέσεις για «ημέτερους». Χρειάζεται να μην πληρώνει πάντα ο εύκολος στόχος και να ξεφεύγει ο οργανωμένος φοροφυγάς. Χρειάζεται να πειστεί η κοινωνία ότι το κράτος δεν κυνηγά επιλεκτικά, αλλά εφαρμόζει ίδιους κανόνες για όλους.
Η ΔΕΘ θα είναι, όπως κάθε χρόνο, η σκηνή των εξαγγελιών. Αλλά το πραγματικό στοίχημα δεν θα κριθεί στο χειροκρότημα της Θεσσαλονίκης.
Θα κριθεί στο αν οι ψηφιακοί έλεγχοι γίνουν μόνιμο εργαλείο φορολογικής δικαιοσύνης.
Θα κριθεί στο αν οι παροχές που θα ανακοινωθούν έχουν πίσω τους πραγματικά έσοδα και όχι λογιστικές ασκήσεις.
Θα κριθεί στο αν αυτή τη φορά ο λογαριασμός θα πάει πράγματι σε εκείνους που δεν πλήρωναν.
Γιατί αν η κυβέρνηση θέλει να δώσει, πρέπει πρώτα να εισπράξει
