«Πολυεργαλείο» για την Πολεμική Αεροπορία προορίζεται να αποτελέσει το C-390 της Embraer: Το ΚΥΣΕΑ πρόσφατα έδωσε το «πράσινο φως» για την προμήθεια τριών αεροσκαφών του τύπου, μέσω διακρατικής συμφωνίας με την Πορτογαλία, με το πρώτο να αναμένεται να παραληφθεί το 2027.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την ΠΑ, καθώς με μία κίνηση ανανεώνεται ο στόλος των μεταγωγικών της – ο οποίος αποτελείται από αρκετά ηλικιωμένα πλέον C-130, συν τα μικρότερα C-27J Spartan- και παράλληλα αποκτώνται για πρώτη φορά αεροσκάφη με δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού (ιπτάμενα τάνκερ). Η απόκτηση ιπτάμενων τάνκερ (για την ακρίβεια, αεροσκαφών που μπορούν να λειτουργούν και ως τέτοια) αποτελεί εξαιρετικά σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος για την Πολεμική Αεροπορία, δεδομένων και των γεωπολιτικών εξελίξεων των τελευταίων ετών, που επιτάσσουν δυνατότητες διεξαγωγής επιχειρήσεων σε μεγαλύτερες αποστάσεις για την Πολεμική Αεροπορία (και τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις εν γένει)/ δυνατότητα μεγαλύτερης διάρκειας παραμονής μαχητικών εν πτήσει.
Ως προς τον κύριο ρόλο, αυτό του μεταγωγικού, το C-390 είναι αεριωθούμενο, με διπλάσια ταχύτητα σε σχέση με τα σημερινά μεταγωγικά της ΠΑ και μπορεί να σηκώσει μέγιστο φορτίο 26 τόνων, με εμβέλεια 1.080 ναυτικά μίλια (2.000 χλμ) με πλήρη φόρτο, ή 64 πλήρως εξοπλισμένους αλεξιπτωτιστές/ 80 επιβαίνοντες (ή αντίστοιχα 3-4 ελαφρών οχημάτων/ 1-2 βαρέων). Κατά την Embraer έχει ειδικό σχεδιασμό για υψηλή αντοχή και επιχειρήσεις σε «δύσκολα» περιβάλλοντα και αεροδρόμια που μπορεί να μην είναι καλά στρωμένα ή να έχουν υποστεί ζημιές. H εταιρεία κάνει λόγο για ένα αεροσκάφος εύκολο στην πτήση, με μειωμένο φόρτο εργασίας για το πλήρωμα.
Το C-390 παρουσιάζεται ως πολλαπλών ρόλων, και ένας από αυτούς είναι, όπως προαναφέρθηκε, αυτός του ιπτάμενου τάνκερ – δυνατότητα που έπαιξε σημαντικό ρόλο όσον αφορά στην επιλογή του για την κάλυψη των αναγκών της ΠΑ. Ο «αστερίσκος» της όλης υπόθεσης είναι πως το σύστημα εναέριου ανεφοδιασμού που διαθέτει αυτή τη στιγμή είναι συμβατό μόνο με το γαλλικών καταβολών μέρος του στόλου μαχητικών της Πολεμικής Αεροπορίας, δηλαδή τα Rafale και τα Mirage 2000-5, και όχι τα αμερικανικής προέλευσης F-16 που αποτελούν το πολυπληθέστερο μαχητικό της ΠΑ (και, κατ’επέκταση, τα F-35 που πρόκειται να προμηθευτεί η Ελλάδα μέσα στα επόμενα χρόνια).
Αυτό, ωστόσο, είναι κάτι που πιθανότατα θα αλλάξει στο μέλλον, δεδομένου ότι η Northrop Grumman και η Embraer έχουν υπογράψει συμφωνία για την περαιτέρω εξέλιξη του αεροσκάφους, ακριβώς με σκοπό την παροχή υπηρεσιών εναέριου ανεφοδιασμού στην πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ (USAF)- κάνοντας μάλιστα λόγο για δυνατότητες εναέριου ανεφοδιασμού «επόμενης γενιάς» που θα επεκτείνουν το εύρος αεροσκαφών που θα μπορούν να εξυπηρετηθούν.
Οι επιπλέον δυνατότητες του C-390 περιλαμβάνουν χρήση ως κινητού νοσοκομείου, αεροσκάφους αεροπυρόσβεσης, ειδικών επιχειρήσεων, έρευνας/ διάσωσης και ανθρωπιστικής βοήθειας/ αντιμετώπισης καταστροφών.
Απέναντι στα C-130 και τα KC-135
Η απόκτηση ιπτάμενων τάνκερ αποτελούσε εδώ και καιρό επιθυμία της ΠΑ, και αξίζει να αναφερθεί πως η επιστολή Μπλίνκεν του 2024 αναφερόταν, μεταξύ άλλων, στις προοπτικές παραχώρησης μεταχειρισμένων C-130H, πώλησης C-130J (νεότερης έκδοσης του C-130 που προωθεί επίσης δυνατότητες εναέριου ανεφοδιασμού) και διάθεσης «καθαρόαιμων» ιπτάμενων τάνκερ KC-135. Οι διαδικασίες, ωστόσο, δεν απέδωσαν καρπούς ούτε για τα C-130 ούτε για τα KC-135: Αξίζει να σημειωθεί πως, στην περίπτωση των KC-135, θα επρόκειτο για αεροσκάφη εξειδικευμένα στον εναέριο ανεφοδιασμό, με δυνατότητα μεταφοράς μεγαλύτερου φορτίου καυσίμων, και ικανά να εξυπηρετούν το μεγαλύτερο μέρος του στόλου μαχητικών της ΠΑ. Ωστόσο θα επρόκειτο για μεταχειρισμένα αεροσκάφη, με λιγότερα χρόνια «ζωής» μπροστά τους (και ενδεχομένως και πιο απαιτητικά από άποψης υποστήριξης/ υποδομών).
Στον αντίποδα, τα C-390, αν και σαφώς μικρότερων δυνατοτήτων ως ιπτάμενα τάνκερ, έχουν τα σημαντικά πλεονεκτήματα πως είναι νέα αεροσκάφη (με πολλά χρόνια «ζωής» μπροστά τους), έχουν τη δυνατότητα σχετικά εύκολης προσαρμογής στις ανάγκες της εκάστοτε αποστολής (όπως προαναφέρθηκε, προωθείται ως πολλαπλών ρόλων). Επίσης, όπως τόνισε πρόσφατα ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, είναι αεροσκάφος του οποίου όλη η συντήρηση μπορεί να γίνει στην Ελλάδα, «με τις υπάρχουσες ή τις δυνατότητες που θα αναπτύξουμε σε συνεργασία με τους παραγωγούς και τους Πορτογάλους αντισυμβαλλόμενους μας- που σημαίνει ότι το σύνολο της συντήρησης, θα γίνεται εδώ και των κινητήρων και του αεροσκάφους». Επίσης, ο κύκλος συντήρησής του χαρακτηρίστηκε ως «πολύ πιο σύντομος από τα άλλα αεροσκάφη που έχουμε».
