Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε ελληνικό πρόγραμμα κρατικής ενίσχυσης ύψους 405 εκατ. ευρώ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους στις ενεργοβόρες βιομηχανίες, σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη επιχειρεί να αποτρέψει τη μεταφορά παραγωγικής δραστηριότητας εκτός ΕΕ εξαιτίας των υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Το νέο καθεστώς δίνει τη δυνατότητα για σημαντικές μειώσεις στις χρεώσεις ρεύματος σε κλάδους όπως η μεταλλουργία, η χαλυβουργία, η χημική βιομηχανία και η παραγωγή τσιμέντου, με την Κομισιόν να υποστηρίζει ότι χωρίς τέτοιου είδους παρεμβάσεις αυξάνεται ο κίνδυνος οι επιχειρήσεις να μεταφέρουν την παραγωγή τους σε τρίτες χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα, οδηγώντας τελικά σε αύξηση των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα («carbon leakage»).
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής, το νέο μέτρο αντικαθιστά προηγούμενο ελληνικό καθεστώς που είχε εγκριθεί το 2018 και θα ισχύσει αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2024 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Το πρόγραμμα αφορά επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τομείς οι οποίοι περιλαμβάνονται στο Παράρτημα 1 των κατευθυντήριων γραμμών του 2022 για τις κρατικές ενισχύσεις στους τομείς του κλίματος, της περιβαλλοντικής προστασίας και της ενέργειας (CEEAG)(εδώ όλες οι κατηγορίες στο παράρτημα 1 στο τέλος του κειμένου). Πρόκειται για τομείς με ιδιαίτερα υψηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και έντονη έκθεση στον διεθνή ανταγωνισμό.
Οι επιλέξιμες επιχειρήσεις θα μπορούν να λαμβάνουν μείωση στις σχετικές επιβαρύνσεις ηλεκτρικής ενέργειας από 75% έως 85%, ανάλογα με τον βαθμό έκθεσής τους στον διεθνή ανταγωνισμό. Η μείωση αυτή, ωστόσο, δεν μπορεί να οδηγήσει σε επιβάρυνση χαμηλότερη από 0,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα (€/MWh).
Παράλληλα, το καθεστώς συνδέει την οικονομική στήριξη με υποχρεώσεις ενεργειακής μετάβασης. Οι δικαιούχοι θα πρέπει είτε να εφαρμόσουν συστάσεις ενεργειακών ελέγχων, είτε να επενδύσουν τουλάχιστον το 50% της ενίσχυσης σε έργα που μειώνουν ουσιαστικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, είτε να καλύπτουν τουλάχιστον το 30% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από πηγές χωρίς εκπομπές άνθρακα.
Το μέτρο προβλέπει επίσης μεταβατικές ρυθμίσεις για επιχειρήσεις που επωφελούνταν από το προηγούμενο καθεστώς αλλά δεν πληρούν πλέον τα νέα κριτήρια επιλεξιμότητας, με στόχο τη σταδιακή κατάργηση της στήριξης για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Η Κομισιόν αξιολόγησε το ελληνικό πρόγραμμα βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις και ειδικότερα του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ’ της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο επιτρέπει τη στήριξη συγκεκριμένων οικονομικών δραστηριοτήτων υπό προϋποθέσεις.
Όπως σημειώνει η Επιτροπή, το μέτρο κρίθηκε «αναγκαίο και κατάλληλο» για την αποφυγή μετεγκατάστασης βιομηχανικών δραστηριοτήτων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ θεωρήθηκε επίσης αναλογικό, καθώς περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο επίπεδο στήριξης και έχει περιορισμένες επιπτώσεις στον ανταγωνισμό και το εμπόριο μεταξύ κρατών-μελών.
