Από τις 31 Αυγούστου μπαίνει σε εφαρμογή η νέα πρωτοβουλία για μειώσεις τιμών σε βασικά καταναλωτικά αγαθά. Μέχρι στιγμής έχουν ενταχθεί περίπου 1.100 κωδικοί και εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσουν τους 1.500, με τη μεσοσταθμική μείωση να κινείται γύρω στο 7%.
Κάθε ευρώ που μένει στην τσέπη του καταναλωτή είναι ασφαλώς καλοδεχούμενο. Το υπουργείο Ανάπτυξης υπολογίζει μάλιστα ότι το όφελος μπορεί να φτάσει τα 40-50 ευρώ τον μήνα για ένα νοικοκυριό.
Όμως ας μην μπερδεύουμε τα πράγματα.
Η μείωση κατά 5%-7% σε συγκεκριμένα προϊόντα του σούπερ μάρκετ δεν σημαίνει αντίστοιχη μείωση του κόστους ζωής. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Ιούλιο ήταν 3,4% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ. Και μέσα στο κόστος ζωής δεν υπάρχει μόνο το γάλα, τα μακαρόνια ή το απορρυπαντικό. Υπάρχουν το ενοίκιο, το ηλεκτρικό, τα καύσιμα, οι μετακινήσεις, η εστίαση, οι υπηρεσίες, η εκπαίδευση.
Και υπάρχει κάτι ακόμη: οι μειώσεις αυτές δεν διαγράφουν τις αυξήσεις που έχουν προηγηθεί. Όταν ένα προϊόν έχει ανέβει επί χρόνια και τώρα υποχωρεί 5%, ο καταναλωτής δεν επιστρέφει αυτομάτως στην τιμή που πλήρωνε πριν αρχίσει το κύμα της ακρίβειας.
Και ο ΦΠΑ;
Εδώ βρίσκεται ένα ερώτημα που η κυβέρνηση εξακολουθεί να αποφεύγει. Γιατί δεν μειώνει τον ΦΠΑ στα βασικά είδη διατροφής;
Όσο υψηλότερη είναι η τελική τιμή ενός προϊόντος, τόσο περισσότερα ευρώ ΦΠΑ εισπράττει το Δημόσιο, εφόσον ο συντελεστής παραμένει ίδιος. Και τα στοιχεία του προϋπολογισμού δείχνουν τη δυναμική των φορολογικών εισπράξεων: στο πεντάμηνο του 2026 τα έσοδα από ΦΠΑ ήταν κατά 91 εκατ. ευρώ υψηλότερα από τον στόχο.
Γι’ αυτό γεννάται ένα πολιτικό ερώτημα: γιατί δεν επιστρέφεται μέρος αυτής της υπεραπόδοσης άμεσα στο ράφι, με χαμηλότερο ΦΠΑ;
Ή μήπως προτιμάται να γεμίζουν πρώτα τα κρατικά ταμεία και ένα μέρος των χρημάτων να επιστρέφει αργότερα με επιδόματα, ενισχύσεις και «πακέτα»;
Και καθώς οι επόμενες εκλογές πλησιάζουν, αναπόφευκτα τίθεται και το πιο αιχμηρό ερώτημα: μήπως έτσι δημιουργείται το δημοσιονομικό απόθεμα για ένα προεκλογικό μπόνους, με στόχο να δελεαστούν οι ψηφοφόροι στις κάλπες;
Είναι ερώτημα. Και η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει.
