«Η αβεβαιότητα» και η «διάρκεια» της κρίσης θα καθορίσουν το βάθος των επιπτώσεων για την ευρωπαϊκή οικονομία, δήλωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Eurogroup, θέτοντας στο επίκεντρο των συζητήσεων την κρίση στη Μέση Ανατολή και τις συνέπειές της σε ενέργεια, μεταφορές και οικονομία, επιμένοντας παράλληλα ότι τα όποια μέτρα θα πρέπει να είναι στοχευμένα, δηλαδή να αφορούν τα πιο ευάλωτα νοικυριά και τις επιχειρήσεις και προσωρινά έτσι ώστε να μην διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «μια βασική λέξη κλειδί είναι η αβεβαιότητα. Δεύτερη λέξη κλειδί, η διάρκεια», επισημαίνοντας ότι «το βάθος του αντίκτυπου θα είναι η βασική παράμετρος» για την οικονομία τους επόμενους μήνες. Τόνισε δε ότι η ευρωπαϊκή απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της κρίσης, σημειώνοντας πως «η συζήτηση είναι διαφορετική αν πρόκειται για μια κρίση δύο εβδομάδων και διαφορετική αν πρόκειται για δύο ή τριών μηνών».
Στο επίκεντρο της συνεδρίασης, όπως είπε, βρίσκεται ο αντίκτυπος της κρίσης και τα μέτρα που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις, με τη συμμετοχή και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για την αξιολόγησή τους σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όπως εξήγησε, η συζήτηση μεταφέρεται στο επίπεδο του Eurogroup ακριβώς για να υπάρξει συντονισμός της ευρωπαϊκής απάντησης.
Ωστόσο υπάρχει πίεση από διάφορες κυβερνήσεις για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία και ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής που θα τους έδινε τη δυνατότητα για πιο διευρυμένα μέτρα. Όμως πρόκειται, για την ώρα, για αιτήματα που δεν φαίνεται να έχουν κατατεθεί επισήμως και οι αρμόδιοι φορείς φαίνεται να αντιδρούν σε κάθε τέτοια προοπτική, όπως προκύπτει άλλωστε και από τις δηλώσεις του προέδρου του Eurogroup.
«Κάθε κυβέρνηση αυτή τη στιγμή λαμβάνει μέτρα. Υπάρχει ένας αντίκτυπος από την κρίση στη Μέση Ανατολή που τον αισθάνεται κάθε νοικοκυριό, κάθε επιχείρηση στην Ευρώπη», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι ο συντονισμός είναι κρίσιμος ώστε τα μέτρα να είναι πιο αποτελεσματικά. Όπως σημείωσε, η κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι σαφής: τα μέτρα πρέπει να είναι «προσαρμοσμένα, στοχευμένα και προσωρινά», καθώς «έχει πολύ περισσότερο νόημα να έχουμε στοχευμένα προσωρινά μέτρα, επειδή βοηθούν ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους, αυτούς που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη».
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέδειξε και τη στρατηγική διάσταση των ευρωπαϊκών επιλογών. «Σε κάθε κρίση πρέπει να επιδιώκουμε μέτρα που να συνάδουν με τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς μας στόχους. Δεν πρέπει να αναζητούμε μια βραχυπρόθεσμη λύση», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «αυτή είναι η στιγμή της αλήθειας για την Ευρώπη» και ότι «χρειαζόμαστε περισσότερη Ευρώπη για να απαντήσουμε στην πρόκληση που έχουμε μπροστά μας».
Τη θέση αυτή είχε διατυπώσει και νωρίτερα σε συνέντευξή του στο Bloomberg, όπου προειδοποίησε για «στασιμοπληθωριστική τάση» στην ευρωπαϊκή οικονομία, σημειώνοντας ότι οι προβλέψεις για την ανάπτυξη κινούνται προς τα κάτω, ενώ για τον πληθωρισμό προς τα πάνω. Όπως επανέλαβε, ωστόσο, η Ευρώπη δεν βρίσκεται ακόμη σε συνθήκες ανάλογες με τη δεκαετία του 1970, με την εξέλιξη να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της κρίσης και τις επιπτώσεις στον ενεργειακό τομέα.
Στη συνέντευξη αυτή είχε επίσης τονίσει ότι «δεν θέλουμε η ενεργειακή κρίση να εξελιχθεί τελικά σε δημοσιονομική κρίση», υπογραμμίζοντας ότι τα υψηλότερα επίπεδα χρέους και ελλειμμάτων σε σχέση με το 2022, καθώς και οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες και η ενεργοποιημένη ρήτρα διαφυγής για την άμυνα, περιορίζουν τα περιθώρια πολιτικής.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, μετά και τα σενάρια για επιβολή επιβαρύνσεων στη διέλευση. «Για εμάς, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και το να μην μετατραπούν τα Στενά του Ορμούζ σε δρόμο με διόδια είναι εκ των ων ουκ άνευ. Είναι απόλυτη αναγκαιότητα», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η διασφάλιση της ελεύθερης διέλευσης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη ναυτιλία, τις ασφαλιστικές εταιρείες και συνολικά την ευρωπαϊκή οικονομία.
Ερωτηθείς ειδικότερα για τις επιπτώσεις στη ναυτιλία και στις ασφαλιστικές εταιρείες, ήταν κατηγορηματικός: «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε τα Στενά του Ορμούζ να γίνουν δρόμος με διόδια. Χρειαζόμαστε ελευθερία ναυσιπλοΐας στις θάλασσες», προσθέτοντας ότι, προερχόμενος από «ένα ναυτιλιακό έθνος», είναι πλήρως ενήμερος για τη σημασία του ζητήματος.
Παράλληλα, σημείωσε ότι πέρα από την κρίση στη Μέση Ανατολή, το Eurogroup έχει μπροστά του «ένα πολύ πυκνό και πλούσιο πρόγραμμα», στο οποίο περιλαμβάνονται η τραπεζική ενοποίηση στην Ευρώπη και η έκθεση Κούκις-Νουαγιέ για το πώς οι ευρωπαϊκές startups μπορούν να εξελιχθούν σε εταιρείες κλίμακας (scale-ups), στο πλαίσιο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και της άρσης των φραγμών.
Αναφερόμενος στην τραπεζική ενοποίηση, ο πρόεδρος του Eurogroup ξεκαθάρισε ότι δεν σχολιάζει συγκεκριμένες συναλλαγές, όπως πιθανές διασυνοριακές συγχωνεύσεις, ωστόσο υπογράμμισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται «ευρωπαϊκούς και όχι εθνικούς πρωταθλητές». Όπως είπε, απαιτείται περισσότερη τραπεζική ενοποίηση και περισσότερες διασυνοριακές συγχωνεύσεις, προκειμένου οι ευρωπαϊκές τράπεζες να μπορέσουν να στηρίξουν μεγαλύτερες τεχνολογικές επενδύσεις και να ανταγωνιστούν διεθνώς.
Τέλος, αναφέρθηκε και στον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης, σημειώνοντας ότι το Eurogroup θα αρχίσει να εξετάζει συστηματικά τον συνολικό αντίκτυπό της, ιδίως σε ό,τι αφορά την κυβερνοασφάλεια στον τραπεζικό τομέα. Όπως ανέφερε, η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί σημαντική ευκαιρία για την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη, αλλά συνοδεύεται και από νέους κινδύνους που πρέπει να αντιμετωπιστούν.
