Η αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων περνά πλέον σε μια νέα εποχή αυστηρής εποπτείας. Το υπουργείο Τουρισμού και η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ενεργοποιούν ένα νέο μοντέλο ελέγχων, με στόχο όχι μόνο την αύξηση των φορολογικών εσόδων, αλλά και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, τον περιορισμό της παράνομης δραστηριότητας στις ψηφιακές πλατφόρμες και τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού για όλους όσοι δραστηριοποιούνται νόμιμα στον κλάδο.
Η ταχύτατη ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων τα τελευταία χρόνια δημιούργησε μια αγορά εκατοντάδων χιλιάδων κρατήσεων, στην οποία η Πολιτεία επιδιώκει πλέον να αποκτήσει πλήρη εικόνα. Παράλληλα, επιχειρεί να εντοπίσει περιπτώσεις ακινήτων που λειτουργούν χωρίς τις απαιτούμενες προϋποθέσεις ή αποκρύπτουν φορολογητέα εισοδήματα, αξιοποιώντας πλέον σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις.
Τα στοιχεία που λαμβάνει η ΑΑΔΕ από τις πλατφόρμες
Το σημαντικότερο «όπλο» της φορολογικής διοίκησης είναι η άμεση πρόσβαση στα στοιχεία που αποστέλλουν οι ίδιες οι πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, όπως η Airbnb, η Booking και η Vrbo.
Μέσα από την ευρωπαϊκή ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών και το νέο ψηφιακό πλαίσιο, η ΑΑΔΕ έχει πλέον τη δυνατότητα να γνωρίζει ποιος εκμισθώνει κάθε ακίνητο, πόσες κρατήσεις πραγματοποιήθηκαν, τα συνολικά έσοδα που εισπράχθηκαν, τις ημερομηνίες μίσθωσης, καθώς και τα στοιχεία των δικαιούχων των εισοδημάτων. Στη συνέχεια πραγματοποιούνται αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις με τις δηλώσεις που έχουν υποβληθεί στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Διαμονής και στις φορολογικές δηλώσεις, ώστε να εντοπιστούν αποκλίσεις, αδήλωτα εισοδήματα ή ακίνητα που λειτουργούν εκτός του νόμιμου πλαισίου.
Ξεκινούν οι πρώτοι 1.500 έλεγχοι
Στο πλαίσιο της πρώτης φάσης εφαρμογής του νέου συστήματος, οι Περιφερειακές Υπηρεσίες Τουρισμού αναλαμβάνουν να ελέγξουν 1.500 ακίνητα που επιλέχθηκαν από τα μητρώα της ΑΑΔΕ. Οι ιδιοκτήτες έχουν ήδη αρχίσει να λαμβάνουν ηλεκτρονική ενημέρωση για τις νέες υποχρεώσεις τους, ενώ οι έλεγχοι αναμένεται να επεκταθούν σταδιακά σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό καταλυμάτων.
Η διαδικασία προβλέπει ότι οι ιδιοκτήτες ή οι διαχειριστές ενημερώνονται ηλεκτρονικά τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν από τον προγραμματισμένο έλεγχο. Αρχικά καλούνται να αποστείλουν όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Εφόσον ο φάκελος είναι πλήρης και δεν προκύπτουν ενδείξεις παραβάσεων, ο έλεγχος μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς αυτοψία. Σε διαφορετική περίπτωση ακολουθεί επιτόπιος έλεγχος από υπαλλήλους των Περιφερειακών Υπηρεσιών Τουρισμού ή μικτά κλιμάκια στα οποία συμμετέχει και η ΑΑΔΕ.
Τι πρέπει να διαθέτει κάθε κατάλυμα
Οι ελεγχόμενοι θα πρέπει να αποδείξουν ότι το ακίνητο πληροί όλες τις προβλεπόμενες προδιαγραφές ασφαλείας και λειτουργίας.
Μεταξύ άλλων απαιτούνται:
- ασφάλιση αστικής ευθύνης,
- υπεύθυνη δήλωση ηλεκτρολόγου εγκαταστάτη,
- πυροσβεστήρες,
- ανιχνευτές καπνού,
- ρελέ διαρροής ή αντιηλεκτροπληξιακός διακόπτης,
- σήμανση διαφυγής,
- πιστοποιητικό μυοκτονίας και απεντόμωσης,
- φαρμακείο πρώτων βοηθειών,
- οδηγός με χρήσιμα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης.
Παράλληλα, το ακίνητο πρέπει να αποτελεί χώρο κύριας χρήσης και να διαθέτει επαρκή φυσικό φωτισμό, αερισμό και κλιματισμό.
Πρόστιμα έως 20.000 ευρώ
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρές κυρώσεις για όσους δεν συνεργάζονται με τις ελεγκτικές αρχές ή δεν τηρούν τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις.
Η μη παροχή πρόσβασης στους ελεγκτές, η μη προσκόμιση των απαιτούμενων δικαιολογητικών ή η διαπίστωση παραβάσεων επισύρουν διοικητικό πρόστιμο 5.000 ευρώ. Σε περίπτωση επανάληψης της ίδιας παράβασης μέσα σε ένα έτος, το πρόστιμο αυξάνεται στις 10.000 ευρώ, ενώ σε νέα υποτροπή μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 20.000 ευρώ.
Με το νέο αυτό πλαίσιο, η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει μια αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων με μεγαλύτερη διαφάνεια, υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας για τους επισκέπτες και αποτελεσματικότερη φορολογική συμμόρφωση, αξιοποιώντας για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλη έκταση τα ψηφιακά δεδομένα που διαθέτουν οι ίδιες οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες.