Για χρόνια, χιλιάδες φορολογούμενοι βρίσκονταν εγκλωβισμένοι σε ένα παράδοξο. Είχαν στην κατοχή τους ένα ακίνητο το οποίο θα μπορούσαν να πουλήσουν για να εξοφλήσουν ή να μειώσουν σημαντικά τα χρέη τους προς το Δημόσιο, όμως η ίδια η κατάσχεση που είχε επιβάλει η Εφορία καθιστούσε την πώληση σχεδόν αδύνατη. Το αποτέλεσμα ήταν να παραμένει «παγωμένη» τόσο η περιουσία του οφειλέτη όσο και η δυνατότητα του Δημοσίου να εισπράξει μέρος των οφειλών.
Αυτό ακριβώς το αδιέξοδο επιχειρεί να λύσει η νέα διαδικασία που ενεργοποιεί η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Με την έκδοση της σχετικής απόφασης του Διοικητή της Αρχής, θα επιτρέπεται η άρση της κατάσχεσης πριν από τη μεταβίβαση ενός ακινήτου, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ώστε η αγοραπωλησία να μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η είσπραξη των δημοσίων εσόδων.
Γιατί η αλλαγή διευκολύνει τους οφειλέτες
Μέχρι σήμερα, ακόμη και όταν ένας ιδιοκτήτης είχε βρει αγοραστή και υπήρχε συμφωνία για την πώληση, η ύπαρξη κατάσχεσης από την Εφορία λειτουργούσε αποτρεπτικά. Οι συναλλαγές συχνά ματαιώνονταν, καθώς οι αγοραστές δίσταζαν να προχωρήσουν και οι συμβολαιογραφικές πράξεις δεν μπορούσαν να ολοκληρωθούν εύκολα.
Η νέα διαδικασία αλλάζει τα δεδομένα. Ο οφειλέτης αποκτά τη δυνατότητα να αξιοποιήσει την ακίνητη περιουσία του αντί να τη βλέπει να παραμένει δεσμευμένη για χρόνια, ενώ το Δημόσιο εξασφαλίζει ότι θα εισπράξει άμεσα σημαντικό μέρος της οφειλής. Πρόκειται ουσιαστικά για μια λύση που εξυπηρετεί και τις δύο πλευρές, ο πολίτης μειώνει τα χρέη του και αποφεύγει την περαιτέρω επιβάρυνση, ενώ η ΑΑΔΕ ενισχύει την εισπραξιμότητα χωρίς να απαιτείται η χρονοβόρα διαδικασία ενός πλειστηριασμού.
Πώς θα γίνεται η εξόφληση
Η βασική καινοτομία της ρύθμισης είναι ότι η μεταβίβαση του ακινήτου θα μπορεί να ολοκληρώνεται, αρκεί μέρος του τιμήματος της πώλησης να κατευθύνεται απευθείας στην Εφορία.
Συγκεκριμένα:
- ο συμβολαιογράφος θα παρακρατεί μέρος του τιμήματος της αγοραπωλησίας,
- το ποσό θα αποδίδεται απευθείας στην ΑΑΔΕ,
- η παρακράτηση δεν μπορεί να είναι μικρότερη από το 25% του υπολοίπου της οφειλής,
- εάν το τίμημα είναι μικρότερο από το 25% της οφειλής, αποδίδεται ολόκληρο το ποσό της πώλησης στο Δημόσιο.
Οι προϋποθέσεις για την άρση της κατάσχεσης
Η αποδέσμευση του ακινήτου δεν θα γίνεται αυτόματα. Η ΑΑΔΕ θα εξετάζει συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ώστε να διασφαλίζεται ότι η συναλλαγή είναι πραγματική και δεν ζημιώνει το Δημόσιο.
Μεταξύ άλλων:
- το τίμημα της πώλησης θα πρέπει να ανταποκρίνεται στην εμπορική αξία του ακινήτου,
- όταν η κατάσχεση έχει επιβληθεί πριν από περισσότερα από πέντε χρόνια, μπορεί να απαιτείται νέα εκτίμηση από πιστοποιημένο εκτιμητή,
- θα αξιολογείται η φορολογική συμπεριφορά του οφειλέτη και η δυνατότητα είσπραξης του υπόλοιπου χρέους.
Όφελος και για την αγορά ακινήτων
Η νέα διαδικασία δεν αφορά μόνο τους οφειλέτες. Αναμένεται να αυξήσει και τον αριθμό των συναλλαγών στην αγορά ακινήτων, καθώς ακίνητα που παρέμεναν ουσιαστικά εκτός αγοράς θα μπορούν πλέον να μεταβιβαστούν νόμιμα.
Παράλληλα, περιορίζεται η ανάγκη προσφυγής σε πλειστηριασμούς, οι οποίοι συχνά απαιτούν μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να ολοκληρωθούν και δεν οδηγούν πάντοτε στην καλύτερη δυνατή αξιοποίηση της περιουσίας.
Στηνπράξη, ο οφειλέτης αποκτά μια πραγματική δυνατότητα να μειώσει τα χρέη του, το Δημόσιο εισπράττει άμεσα μέρος των ληξιπρόθεσμων οφειλών και η αγορά αποκτά έναν μηχανισμό που ξεμπλοκάρει συναλλαγές οι οποίες μέχρι σήμερα παρέμεναν στάσιμες.
