Η μάχη για φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα δεν κρίνεται μόνο στους λογαριασμούς που φτάνουν κάθε μήνα στα νοικοκυριά. Κρίνεται και στις επενδύσεις που γίνονται σήμερα σε φωτοβολταϊκά, αιολικά πάρκα και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.
Και αυτό γιατί όσο αυξάνεται η παραγωγή φθηνής πράσινης ενέργειας, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να περιορίζονται οι διακυμάνσεις στις τιμές του ηλεκτρισμού. Αν όμως οι επενδύσεις αυτές γίνουν λιγότερο ελκυστικές ή οικονομικά βιώσιμες, τότε ολόκληρη η αγορά κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με νέες ανισορροπίες, οι οποίες αργά ή γρήγορα καταλήγουν στον τελικό καταναλωτή.
Σε αυτό ακριβώς το πρόβλημα επιχειρεί να απαντήσει η νέα νομοθετική ρύθμιση που προωθεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Μέχρι σήμερα, οι παραγωγοί ΑΠΕ που έχουν συνάψει Συμβάσεις Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης μπορούσαν να χάσουν μέρος της λειτουργικής ενίσχυσης που δικαιούνται όταν η τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας μηδενιζόταν για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες.
Στην πράξη αυτό σήμαινε ότι ένας παραγωγός μπορούσε να παράγει κανονικά ηλεκτρική ενέργεια από φωτοβολταϊκά ή ανεμογεννήτριες, αλλά να βλέπει τα αναμενόμενα έσοδά του να μειώνονται επειδή η τιμή του ρεύματος στο σύστημα είχε πέσει στο μηδέν λόγω υπερπροσφοράς.
Το πρόβλημα έγινε ιδιαίτερα έντονο τους τελευταίους μήνες, καθώς η συνεχής αύξηση των έργων ΑΠΕ οδηγεί ολοένα συχνότερα σε ώρες όπου η παραγωγή ξεπερνά τη ζήτηση, πιέζοντας τις τιμές προς τα κάτω.
Με τη νέα ρύθμιση, το ΥΠΕΝ επιχειρεί να αποκαταστήσει αυτή την αβεβαιότητα. Οι παραγωγοί θα εξακολουθούν να λαμβάνουν τη λειτουργική ενίσχυση όταν η τιμή του ρεύματος είναι μηδενική, ενώ η απώλεια της ενίσχυσης θα ενεργοποιείται μόνο όταν οι τιμές γίνονται αρνητικές για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες.
Η αλλαγή θα ισχύσει αναδρομικά από την 1η Ιουνίου 2026, μετά την ψήφιση της σχετικής διάταξης από τη Βουλή.
Το μήνυμα που επιχειρεί να στείλει η κυβέρνηση προς την αγορά είναι σαφές: οι επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια χρειάζονται σταθερούς κανόνες και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή μετάβαση περνά σε πιο σύνθετη φάση.
Στοίχημα η αποθήκευση
Όσο περισσότερη ενέργεια παράγεται από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανάγκη να αποθηκεύεται η περίσσεια παραγωγή ώστε να αξιοποιείται αργότερα, όταν η ζήτηση αυξάνεται ή οι καιρικές συνθήκες δεν επιτρέπουν παραγωγή.
Γι’ αυτό και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θέτει ως στόχο την εγκατάσταση 700 MW συστημάτων αποθήκευσης έως το τέλος Ιουνίου 2026, ενώ παράλληλα εξετάζει νέα έργα και προωθεί μηχανισμούς δικαιότερης κατανομής των περικοπών παραγωγής.
Παράλληλα, η αγορά προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα μέσω εργαλείων όπως τα διζωνικά τιμολόγια και τα λεγόμενα «πορτοκαλί» δυναμικά τιμολόγια, τα οποία δίνουν κίνητρα στους καταναλωτές να μεταφέρουν μέρος της κατανάλωσής τους σε ώρες υψηλής παραγωγής από ΑΠΕ.
Η ενεργειακή μετάβαση δεν αφορά πλέον μόνο την εγκατάσταση περισσότερων φωτοβολταϊκών και ανεμογεννητριών. Αφορά την ικανότητα του συστήματος να αποθηκεύει ενέργεια, να διαχειρίζεται τις διακυμάνσεις της παραγωγής και να διατηρεί επενδυτικό ενδιαφέρον χωρίς να μεταφέρει το κόστος στον τελικό καταναλωτή.
Η νέα ρύθμιση κινείται προς αυτή την κατεύθυνση: επιχειρεί να θωρακίσει τις επενδύσεις, να ενισχύσει την εμπιστοσύνη στην αγορά και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για ένα ηλεκτρικό σύστημα πιο σταθερό, πιο πράσινο και –μακροπρόθεσμα– πιο οικονομικό για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
