Η ενέργεια επιστρέφει με τον πιο ανησυχητικό τρόπο στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας. Το πετρέλαιο βρίσκεται και σήμερα Σάβββατο 12.09.26 πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι, η κίνηση των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ έχει περιοριστεί δραματικά και η αγορά LNG αρχίζει να προετοιμάζεται όχι για μια κρίση μερικών ημερών, αλλά για προβλήματα που ενδέχεται να έχουν μεγάλη διάρκεια.
Και όλα αυτά μεταφέρονται ήδη στην τσέπη του Έλληνα καταναλωτή, με τις τιμές στα πρατήρια να κινούνται ανοδικά.
Το Brent στα 104,61 δολάρια
Το Σάββατο οι διεθνείς αγορές είναι κλειστές και συνεπώς η τελευταία τιμή είναι αυτή του κλεισίματος της Παρασκευής 11 Σεπτεμβρίου.
Το Brent έκλεισε στα 104,61 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI στα 100,05 δολάρια. Μπορεί την Παρασκευή να σημειώθηκε υποχώρηση, ωστόσο σε εβδομαδιαία βάση και οι δύο δείκτες κατέγραψαν άνοδο μεγαλύτερη του 8%. (Reuters)
Το γεγονός ότι το πετρέλαιο παραμένει σε τριψήφια επίπεδα είναι εκείνο που προβληματίζει περισσότερο τις αγορές. Η γεωπολιτική αβεβαιότητα έχει πλέον ενσωματωθεί στην τιμή του αργού και κάθε νέα επίθεση σε ενεργειακές εγκαταστάσεις ή θαλάσσια οδό μπορεί να προκαλέσει νέα απότομη άνοδο.
Η Ελλάδα πληρώνει ήδη τον λογαριασμό
Οι διεθνείς ανατιμήσεις περνούν σταδιακά και στις ελληνικές αντλίες.
Η αμόλυβδη έχει πλέον περάσει πανελλαδικά τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές οι τιμές είναι αισθητά υψηλότερες. Η Αττική εξακολουθεί να βρίσκεται χαμηλότερα από αρκετές περιοχές της περιφέρειας, χωρίς όμως να μένει ανεπηρέαστη από τη διεθνή άνοδο. Μία από τις ορατές τιμές στην απλή αμόλυβδη είναι 2.115
Η εικόνα μπορεί να παρακολουθείται καθημερινά από το επίσημο Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων του υπουργείου Ανάπτυξης. (Τιμές Καυσίμων)
Και εδώ βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις: η παρατεταμένη παραμονή του Brent πάνω από τα 100 δολάρια δεν επηρεάζει μόνο τη βενζίνη. Πιέζει το diesel, τις μεταφορές, τη βιομηχανία και τελικά το συνολικό κόστος προϊόντων και υπηρεσιών.
Ορμούζ: Σχεδόν άδειασε από πλοία
Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα στοιχεία από τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με στοιχεία ναυσιπλοΐας που επικαλείται το Reuters, την Πέμπτη πέρασαν από τα Στενά μόλις επτά πλοία. Ο μέσος όρος των τελευταίων δέκα ημερών ήταν 15.
Πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο περνούσαν περίπου 125 μεγάλα εμπορικά πλοία ημερησίως. (Reuters)
Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική.
Τα στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Οποιαδήποτε μακροχρόνια διαταραχή της ναυσιπλοΐας επηρεάζει όχι μόνο τις ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου που φθάνουν στις αγορές, αλλά και τα ναύλα, την ασφάλιση των πλοίων και συνολικά το κόστος μεταφοράς.
Το LNG γίνεται το επόμενο μεγάλο πρόβλημα
Η μεγαλύτερη ίσως προειδοποίηση έρχεται από το Κατάρ.
Η QatarEnergy αναζητεί πλέον πολυετείς συμφωνίες για αγορά αμερικανικού LNG, με χρονικό ορίζοντα έως το 2031, μετά τις σοβαρές ζημιές στις εγκαταστάσεις του Ras Laffan.
Σύμφωνα με το Reuters, περίπου 12,8 εκατομμύρια τόνοι ετήσιας παραγωγικής δυναμικότητας LNG έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας και η αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί έως και πέντε χρόνια. (Reuters)
Αυτό είναι ένα στοιχείο που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο.
Όταν ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές LNG στον κόσμο αναζητεί ο ίδιος μακροχρόνιες ποσότητες από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η αγορά αντιλαμβάνεται ότι το πρόβλημα μπορεί να έχει βάθος χρόνου.
Για την Ευρώπη σημαίνει εντονότερο ανταγωνισμό με την Ασία για τα διαθέσιμα αμερικανικά φορτία και, εφόσον η κατάσταση συνεχιστεί, πιθανές νέες πιέσεις στις τιμές του φυσικού αερίου.
Η ΙΕΑ προειδοποιεί για μεγάλη μείωση της προσφοράς
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) εκτιμά πλέον ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου μέσα στο 2026 μπορεί να μειωθεί κατά 5,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, δηλαδή περίπου κατά 6%.
Ταυτόχρονα, η παραγωγή της Σαουδικής Αραβίας έχει υποχωρήσει στα περίπου 6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια. (Reuters)
Και υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας: η Ρωσία. Η IEA μείωσε εκ νέου τις προβλέψεις της για τη ρωσική παραγωγή, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και διυλιστήρια δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στην παγκόσμια προσφορά. (Reuters)
Το ενεργειακό φθινόπωρο γίνεται δύσκολο
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι πόσο θα διαρκέσει αυτή η κατάσταση.
Μία αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και η αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να αφαιρέσουν σημαντικό μέρος του γεωπολιτικού «καπέλου» από τις τιμές.
Εάν όμως η κρίση συνεχιστεί, ο κίνδυνος είναι τριπλός: ακριβό πετρέλαιο, ακριβότερα καύσιμα και αυξημένες τιμές φυσικού αερίου και LNG.
Για την Ελλάδα, που εισάγει το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών πρώτων υλών που καταναλώνει, αυτό σημαίνει ότι το φθινόπωρο και κυρίως η πορεία προς τον χειμώνα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.
Γιατί πλέον δεν παρακολουθούμε μόνο πόσο κοστίζει ένα βαρέλι Brent.
Μετράμε και πόσα πλοία καταφέρνουν να περάσουν από τον Ορμούζ.
