Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα χιλιάδες οφειλέτες προς το Δημόσιο και τις τράπεζες επιχειρεί να λύσει το νέο νομοθετικό πλαίσιο που προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Για πρώτη φορά, όσοι έχουν υποστεί κατάσχεση τραπεζικού λογαριασμού θα μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να πετύχουν την άρση της δέσμευσης και να αποκτήσουν ξανά πρόσβαση στα χρήματά τους.
Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί μια διαφορετική φιλοσοφία στη διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Μέχρι σήμερα, ένας τραπεζικός λογαριασμός που είχε δεσμευτεί μπορούσε να παραμένει «παγωμένος» για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμη και όταν ο οφειλέτης επιθυμούσε να τακτοποιήσει τις υποχρεώσεις του. Πλέον, το κράτος επιχειρεί να δώσει κίνητρο για την αποπληρωμή των χρεών, συνδέοντας τη ρύθμιση των οφειλών με την αποδέσμευση των λογαριασμών.
Πώς θα «ξεκλειδώνουν» οι λογαριασμοί
Η σημαντικότερη καινοτομία του νέου πλαισίου είναι ότι προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία για την άρση μιας κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση, ο οφειλέτης θα μπορεί να ζητήσει την αποδέσμευση του λογαριασμού του εφόσον καταβάλει το 25% της βασικής οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση και παράλληλα υπαχθεί σε ρύθμιση για το υπόλοιπο ποσό. Με αυτόν τον τρόπο θα ανακτά τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί κανονικά τον τραπεζικό του λογαριασμό, πραγματοποιώντας αναλήψεις, πληρωμές και συναλλαγές χωρίς τους περιορισμούς που ισχύουν σήμερα.
Η δυνατότητα αυτή θα αφορά τόσο νέες όσο και υφιστάμενες κατασχέσεις, ενώ θα μπορεί να αξιοποιηθεί μία μόνο φορά από κάθε οφειλέτη. Στόχος είναι να δοθεί μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία σε όσους επιδιώκουν να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους, χωρίς όμως να δημιουργηθεί πεδίο καταχρηστικής αξιοποίησης της διαδικασίας.
Ουσιαστικά, η κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει τέλος στο φαινόμενο των «εγκλωβισμένων» οφειλετών, οι οποίοι αδυνατούσαν να εξυπηρετήσουν τις οφειλές τους επειδή δεν είχαν πρόσβαση στα ίδια τους τα χρήματα.
Αυξάνεται το ακατάσχετο των τραπεζικών λογαριασμών
Παράλληλα με τη δυνατότητα άρσης των κατασχέσεων, το νέο πλαίσιο προβλέπει σημαντική αύξηση του ακατάσχετου ορίου των τραπεζικών λογαριασμών.
Για τις οφειλές προς το Δημόσιο, το ακατάσχετο αυξάνεται από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 ευρώ τον μήνα. Αυτό σημαίνει ότι επιπλέον 350 ευρώ κάθε μήνα ή έως 4.200 ευρώ ετησίως θα παραμένουν προστατευμένα από κατασχέσεις, ενισχύοντας σημαντικά την οικονομική ασφάλεια των νοικοκυριών.
Αντίστοιχα, για απαιτήσεις τραπεζών και ιδιωτών, το ακατάσχετο αυξάνεται στα 1.600 ευρώ για τους ατομικούς λογαριασμούς, ενώ στους κοινούς λογαριασμούς διαμορφώνεται στα 2.200 ευρώ.
Οι αλλαγές αυτές κρίνονται ιδιαίτερα σημαντικές σε μια περίοδο κατά την οποία το αυξημένο κόστος ζωής έχει περιορίσει σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, ενώ το προηγούμενο ακατάσχετο όριο παρέμενε αμετάβλητο επί σειρά ετών.
Προσοχή στη δήλωση ακατάσχετου λογαριασμού
Η προστασία, ωστόσο, δεν ενεργοποιείται αυτόματα.
Για να ισχύσει το αυξημένο ακατάσχετο έναντι των κατασχέσεων του Δημοσίου, ο φορολογούμενος θα πρέπει να έχει δηλώσει έναν και μοναδικό τραπεζικό λογαριασμό ως ακατάσχετο μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ.
Χωρίς τη σχετική δήλωση, ακόμη και ένας λογαριασμός μισθοδοσίας ή σύνταξης δεν καλύπτεται από την ειδική προστασία που προβλέπει ο νόμος.
Στόχος η είσπραξη των οφειλών χωρίς οικονομικό αποκλεισμό
Με τις νέες παρεμβάσεις το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να αλλάξει τη λογική των κατασχέσεων, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην αποπληρωμή των χρεών μέσω ρυθμίσεων και λιγότερο στη μακροχρόνια δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών.
Η δυνατότητα αποδέσμευσης ενός λογαριασμού σε συνδυασμό με την αύξηση του ακατάσχετου δημιουργεί ένα πιο λειτουργικό πλαίσιο τόσο για το Δημόσιο όσο και για τους οφειλέτες. Από τη μία πλευρά ενισχύονται τα κίνητρα για τη ρύθμιση των χρεών και την είσπραξη των δημοσίων εσόδων, ενώ από την άλλη αποφεύγεται η οικονομική ασφυξία πολιτών που μέχρι σήμερα παρέμεναν αποκλεισμένοι από το τραπεζικό σύστημα, παρά τη διάθεσή τους να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους.
