Να το δω και να μην το πιστέψω.
Το γράφω απολύτως συνειδητά, γιατί δημοσιογραφικά έχω ασχοληθεί ατελείωτες φορές με αυτόν τον δρόμο. Με τη σύνδεση της Δράμας με την Αμφίπολη, την Εγνατία Οδό και, μέσω αυτής, με τη Θεσσαλονίκη και ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα.
Χρόνια ολόκληρα ακούγαμε εξαγγελίες, βλέπαμε μελέτες, χάρτες, χρονοδιαγράμματα και δεσμεύσεις.
Και ο δρόμος δεν γινόταν.
Κυβερνήσεις πράσινες, μπλε, κόκκινες και ξανά μπλε. Υπουργοί άλλαζαν, περιφερειάρχες άλλαζαν, βουλευτές έκαναν ερωτήσεις στη Βουλή, οι Δραμινοί διαμαρτύρονταν και η Δράμα εξακολουθούσε να είναι μία από τις μεγάλες πόλεις της Βόρειας Ελλάδας χωρίς σύγχρονη άμεση σύνδεση με την Εγνατία.
Τώρα, όμως, έχουμε για πρώτη φορά ένα βήμα που είναι πράγματι συγκεκριμένο: το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ενέκρινε τα πρακτικά αξιολόγησης των οικονομικών προσφορών και προσωρινός ανάδοχος του έργου αναδείχθηκε η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Η ιστορία δεν ξεκίνησε χθες. Μιλάμε για ένα έργο που έχει ασπρίσει στα συρτάρια.
Αρκεί ένα επίσημο έγγραφο για να καταλάβουμε πόσο παλιό είναι το έργο: για το τμήμα Παλαιοκώμη – Μαυρολεύκη υπήρχε Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων από τις 7 Μαρτίου 2012. Δηλαδή πριν από 14 χρόνια.
Και βέβαια η ανάγκη για έναν ασφαλή άξονα που θα βγάζει τη Δράμα στην Εγνατία συζητείται πολιτικά και τοπικά ακόμη παλαιότερα.
Το ίδιο το Δημόσιο, στην επίσημη παρουσίαση του έργου, χαρακτηρίζει τη σύνδεση με την Εγνατία «χρόνιο πρόβλημα» για τους οδηγούς και για την οικονομική δραστηριότητα της ευρύτερης περιοχής.
Το 2022 έγινε επιτέλους ένα θεσμικά καθοριστικό βήμα. Στις 22 Ιουνίου 2022 εγκρίθηκε από τη Διυπουργική Επιτροπή ΣΔΙΤ η υλοποίηση του κάθετου άξονα Δράμα – Αμφίπολη με Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα.
Τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους προχώρησε η Α΄ φάση του διαγωνισμού.
Και μετά άρχισε πάλι αυτό που στην Ελλάδα γνωρίζουμε καλά: ανταγωνιστικός διάλογος, παρατάσεις, προσφορές, προσφυγές, καθυστερήσεις.
Τον Μάρτιο του 2025 ολοκληρώθηκε ο Ανταγωνιστικός Διάλογος και τον Σεπτέμβριο του 2025 κλήθηκαν οι υποψήφιοι να υποβάλουν δεσμευτικές προσφορές.
Οι προσφορές τελικά μετατέθηκαν για την 1η Δεκεμβρίου 2025. Στον διαγωνισμό παρέμειναν οι μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΑΒΑΞ και το σχήμα AKTOR–Metlen.
Και ούτε τότε τελειώσαμε.
Προσφυγές πάγωσαν προσωρινά τη διαδικασία και χρειάστηκε να ξεπεραστεί και αυτό το εμπόδιο πριν φθάσουμε στη σημερινή εξέλιξη.
Τι ακριβώς θα κατασκευαστεί
Το έργο αφορά έναν σύγχρονο οδικό άξονα συνολικού μήκους περίπου 43 χιλιομέτρων.
Χωρίζεται ουσιαστικά σε δύο μεγάλα τμήματα:
- Παλαιοκώμη – Μαυρολεύκη: 29,5 χιλιόμετρα, από τα οποία περίπου 19,5 χλμ. θα είναι νέα χάραξη και περίπου 10 χλμ. βελτίωση της υπάρχουσας οδού.
- Μαυρολεύκη – Δράμα: 13,5 χιλιόμετρα, σε νέα χάραξη.
Προβλέπονται επίσης περίπου 39 χιλιόμετρα παράπλευρων και τοπικών/αγροτικών οδών, ώστε να αποκατασταθεί το δίκτυο που επηρεάζεται από τη νέα χάραξη.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει σειρά ανισόπεδων κόμβων για Μεσορράχη, Παλαιοκώμη, Μικρό Σούλι, Ροδολίβος, Πρώτη, Νέα Μπάφρα, Αγγίτη, Μαυρολεύκη και Περιφερειακή Δράμας, καθώς και τη σύνδεση με το αστικό δίκτυο της Δράμας.
Και αυτό είναι το ουσιαστικότερο: η Δράμα αποκτά επιτέλους έναν πραγματικό οδικό διάδρομο προς την Αμφίπολη και από εκεί προς την Εγνατία Οδό.
Άρα αποκτά πολύ καλύτερη πρόσβαση προς Θεσσαλονίκη, Καβάλα, λιμάνια, αεροδρόμια, βιομηχανικές περιοχές και το υπόλοιπο εθνικό οδικό δίκτυο.
Τα περίπου 250 εκατομμύρια ευρώ
Ο σημερινός προϋπολογισμός του έργου υπολογίζεται περίπου στα 248,5 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ — περίπου 200 εκατ. χωρίς ΦΠΑ.
Θα γίνει με ΣΔΙΤ.
Αυτό σημαίνει ότι ο ιδιώτης δεν θα πάρει απλώς μια εργολαβία, θα φτιάξει τον δρόμο και θα φύγει. Θα αναλάβει μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή και στη συνέχεια λειτουργία και συντήρηση του άξονα στο πλαίσιο μιας σύμβασης συνολικής διάρκειας 30 ετών.
Πότε αρχίζουν επιτέλους οι μπουλντόζες;
Εδώ χρειάζεται προσοχή.
Η ανακοίνωση προσωρινού αναδόχου δεν σημαίνει ότι αύριο μπαίνουν μπουλντόζες.
Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ είναι σήμερα ο προσωρινός ανάδοχος. Μάλιστα προβλέπεται ακόμη και δεκαήμερη προθεσμία για προδικαστική προσφυγή κατά της σχετικής απόφασης.
Στη συνέχεια πρέπει να ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι, να οριστικοποιηθεί ο ανάδοχος, να περάσει η σύμβαση από τις απαιτούμενες εγκρίσεις και να φτάσουμε στην υπογραφή της.
Οι τελευταίες πληροφορίες τοποθετούν την υπογραφή της σύμβασης μέσα στο 2027.
Άρα, με τα σημερινά δεδομένα, ουσιαστική έναρξη κατασκευής πρέπει να περιμένουμε μετά τη συμβασιοποίηση μέσα στο 2027, εφόσον βεβαίως δεν εμφανιστούν νέες δικαστικές ή διοικητικές εμπλοκές.
Και από εκεί αρχίζει το επόμενο χρονόμετρο.
Η επίσημη μονάδα ΣΔΙΤ αναφέρει κατασκευαστική περίοδο τριών ετών, ενώ σε νεότερο κυβερνητικό προγραμματισμό έχει εμφανιστεί και πρόβλεψη τετραετούς κατασκευαστικής περιόδου. Συνεπώς, το ασφαλέστερο σήμερα είναι να μιλάμε για ολοκλήρωση περίπου το 2030–2031, εφόσον η σύμβαση υπογραφεί πράγματι μέσα στο 2027 και το έργο εξελιχθεί χωρίς νέες μεγάλες καθυστερήσεις.
Ξεχάστε, λοιπόν, παλαιότερες προβλέψεις που μιλούσαν για ολοκλήρωση το 2028. Τότε υπολογιζόταν ότι η διαδικασία θα είχε προχωρήσει πολύ νωρίτερα. Δεν προχώρησε.
Και τώρα, παραμονές εκλογών, ξαφνικά τρέχουμε
Δεν μπορώ, έχοντας παρακολουθήσει δημοσιογραφικά αυτό το έργο επί τόσα χρόνια, να μη σημειώσω και τη χρονική συγκυρία.
Όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές, βλέπουμε να ανοίγουν συρτάρια, να επιταχύνονται διαγωνισμοί, να επανέρχονται έργα που για χρόνια ταλαιπωρούν τοπικές κοινωνίες και να ανακοινώνονται χρονοδιαγράμματα.
Μακάρι αυτή τη φορά να μην πρόκειται για άλλη μία προεκλογική φωτοβολίδα. Γιατί η Δράμα δεν ζητά χάρη. Δεν είναι δυνατόν μια παραγωγική περιοχή της Βόρειας Ελλάδας να συζητά επί δεκαετίες πώς θα αποκτήσει αξιοπρεπή και ασφαλή σύνδεση με την Εγνατία Οδό.
Το έργο σήμερα βρίσκεται σαφώς πιο μπροστά από ό,τι βρισκόταν όλα τα προηγούμενα χρόνια. Υπάρχει διαγωνισμός, υπάρχουν δεσμευτικές οικονομικές προσφορές και υπάρχει πλέον προσωρινός ανάδοχος. Η πολύ σοβαρή ΤΕΡΝΑ.
Αυτό είναι γεγονός.
Αλλά δρόμος ακόμη δεν υπάρχει.
Γι’ αυτό και θα επαναλάβω αυτό με το οποίο ξεκίνησα:
Να το δω και να μην το πιστέψω.
Και επειδή για αυτόν τον δρόμο γράφω δημοσιογραφικά εδώ και χρόνια, θα προσθέσω και κάτι πιο προσωπικό:
Τα παιδιά μου ελπίζω να προλάβουν να τον οδηγήσουν.
Για εμάς τους υπόλοιπους, ας περιμένουμε πρώτα να δούμε τις μπουλντόζες.
