Η κακοκαιρία «Agneta», που πλήττει τη χώρα με ισχυρές βροχές, καταιγίδες και πιθανές χαλαζοπτώσεις, φέρνει ξανά στην επικαιρότητα ένα ενδιαφέρον ερώτημα: Ποιος αποφασίζει πώς θα ονομαστεί μια κακοκαιρία; Γιατί άλλες έχουν ελληνικά ονόματα, άλλες ξένα και ορισμένες παραμένουν απλώς «βαρομετρικά χαμηλά»;
Η απάντηση έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον απ’ όσο φαίνεται. Πίσω από τις ονομασίες υπάρχει ένα οργανωμένο σύστημα συνεργασίας μετεωρολογικών υπηρεσιών, που έχει ως βασικό στόχο όχι τη δημοσιότητα, αλλά την προστασία των πολιτών.
Η «Agneta» βαφτίστηκε στην Ιταλία
Η συγκεκριμένη κακοκαιρία πήρε το όνομά της από τους Ιταλούς μετεωρολόγους, καθώς το βαρομετρικό χαμηλό σχηματίστηκε στην περιοχή του Τυρρηνικού Πελάγους.
Όπως εξήγησε ο πρώην διευθυντής της ΕΜΥ, Θοδωρής Κολυδάς, το σύστημα ονομάστηκε «Agneta» πριν κινηθεί προς την Ελλάδα.
Η χώρα μας δεν χρειάζεται να της δώσει δεύτερο όνομα. Αντιθέτως, σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες συντονισμού, διατηρείται η αρχική ονομασία, ώστε να μη δημιουργείται σύγχυση μεταξύ των μετεωρολογικών υπηρεσιών και των πολιτών.
Ποιοι αποφασίζουν για τα ονόματα
Στην Ευρώπη η ονοματοδοσία οργανώνεται μέσα από συνεργαζόμενες ομάδες εθνικών μετεωρολογικών υπηρεσιών, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δικτύου EUMETNET.
Οι χώρες έχουν χωριστεί σε γεωγραφικές ομάδες, επειδή τα ίδια καιρικά συστήματα μπορούν να επηρεάσουν διαδοχικά περισσότερα κράτη.
Κάθε ομάδα καταρτίζει κατάλογο ονομάτων πριν από την έναρξη της μετεωρολογικής περιόδου. Τα ονόματα χρησιμοποιούνται με προκαθορισμένη σειρά, όταν οι αρμόδιοι μετεωρολόγοι κρίνουν ότι ένα σύστημα ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις.
Δεν ονομάζεται επομένως κάθε συνηθισμένη βροχή ή κάθε χειμωνιάτικη κακοκαιρία.
Το κριτήριο είναι η αναμενόμενη ένταση και επικινδυνότητα των φαινομένων, όπως οι καταστροφικοί άνεμοι, οι πολύ ισχυρές βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες.
Η Ελλάδα έχει δικό της κατάλογο;
Ναι. Από το 2021 η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία συνεργάζεται με τις αντίστοιχες υπηρεσίες της Κύπρου και του Ισραήλ, συγκροτώντας την Ομάδα Ανατολικής Μεσογείου.
Οι τρεις υπηρεσίες καταρτίζουν από κοινού έναν κατάλογο ονομάτων, που προέρχονται από τη γλωσσική και πολιτιστική παράδοση των χωρών τους.
Πραγματοποιούν επίσης τακτικές συναντήσεις, εξετάζουν προγνωστικά μοντέλα και αποφασίζουν από κοινού αν ένα επικίνδυνο καιρικό σύστημα πρέπει να αποκτήσει όνομα.
Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην ονοματοδοσία. Δεν υιοθετεί απλώς αποφάσεις άλλων κρατών.
Τα 24 ονόματα για το 2026–2027
Η ΕΜΥ ανακοίνωσε στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 τον νέο κατάλογο για την περίοδο από τον Οκτώβριο του 2026 έως τον Σεπτέμβριο του 2027.
Τα ονόματα είναι:
Argos, Bar, Chabrias, Dorothea, Eitan, Filippa, Glafkos, Hadar, Ikaros, Jason, Kedem, Laskarina, Morfeas, Nadia, Odysseas, Persefoni, Roxani, Sisyfos, Tamar, Uranos, Vergina, Wasim, Xanthe και Ypnos.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνύπαρξη ελληνικών ονομάτων, όπως Άργος, Ίκαρος, Λασκαρίνα, Οδυσσέας και Περσεφόνη, με ονόματα που προέρχονται από τις άλλες δύο χώρες.
Ο κατάλογος έχει αλφαβητική σειρά, αλλά δεν σημαίνει ότι θα χρησιμοποιηθούν υποχρεωτικά και τα 24 ονόματα. Αυτό θα εξαρτηθεί από τα επικίνδυνα καιρικά συστήματα που θα εμφανιστούν μέσα στη χρονιά.
Πότε άρχισαν να δίνουν ονόματα στις κακοκαιρίες
Η πρακτική είναι παλαιότερη από όσο φανταζόμαστε.
Ήδη στα τέλη του 19ου αιώνα, ο Αυστραλός μετεωρολόγος Κλέμεντ Ραγκ χρησιμοποιούσε ονόματα για τροπικές καταιγίδες.
Το 1953 οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να χρησιμοποιούν συστηματικά γυναικεία ονόματα για τις τροπικές καταιγίδες του Ατλαντικού. Από το 1979 καθιερώθηκαν και ανδρικά ονόματα, τα οποία εναλλάσσονται με τα γυναικεία.
Σήμερα ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) συντονίζει τις διαδικασίες ονοματοδοσίας των τροπικών κυκλώνων μέσα από περιφερειακές επιτροπές.
Στην Ευρώπη το σύστημα ονοματοδοσίας των ισχυρών κακοκαιριών εξελίχθηκε διαφορετικά. Η σχετική ευρωπαϊκή συνεργασία ξεκίνησε το 1995, ενώ το 2015 η Βρετανία και η Ιρλανδία εγκαινίασαν το πρόγραμμα «Name Our Storms», δίνοντας στο κοινό τη δυνατότητα να προτείνει ονόματα.
Είναι τα ονόματα διεθνή;
Όχι με την έννοια ενός ενιαίου παγκόσμιου καταλόγου.
Υπάρχουν διαφορετικά συστήματα για τους τυφώνες, τους τροπικούς κυκλώνες και τις ευρωπαϊκές κακοκαιρίες.
Ακόμη και στην Ευρώπη λειτουργούν διαφορετικές περιφερειακές ομάδες. Για παράδειγμα, η Βρετανία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία έχουν κοινό κατάλογο, ενώ η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Γαλλία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο συνεργάζονται σε άλλη ομάδα.
Ωστόσο, όταν ένα σύστημα μετακινείται από τη μία περιοχή στην άλλη, το όνομά του διατηρείται.
Έτσι εξηγείται γιατί η Ελλάδα χρησιμοποιεί σήμερα την ιταλική ονομασία «Agneta», παρότι διαθέτει δικό της κοινό κατάλογο με την Κύπρο και το Ισραήλ.
Από τον «Ιανό» στον «Daniel»
Στην Ελλάδα αρκετές κακοκαιρίες έχουν μείνει στη συλλογική μνήμη με τα ονόματά τους.
Ο «Ιανός», τον Σεπτέμβριο του 2020, συνδέθηκε με έναν ισχυρό μεσογειακό κυκλώνα και καταστροφές κυρίως στη δυτική και την κεντρική Ελλάδα.
Ο «Daniel», τον Σεπτέμβριο του 2023, συνδέθηκε με τις πρωτοφανείς πλημμύρες στη Θεσσαλία, τις ανθρώπινες απώλειες και τις τεράστιες καταστροφές.
Το όνομα βοηθά να αναγνωρίζεται αμέσως το συγκεκριμένο γεγονός, ακόμη και χρόνια αργότερα.
Υπάρχει όμως μια ουσιαστική διευκρίνιση: η ονομασία μιας κακοκαιρίας δεν αποτελεί μέτρο της έντασής της. Δύο συστήματα με ονόματα μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικές επιπτώσεις.
Μπορεί μια κακοκαιρία να έχει το όνομα κάποιου γνωστού ανθρώπου;
Η επιλογή των ονομάτων δεν γίνεται για να τιμηθεί απαραίτητα ένα συγκεκριμένο πρόσωπο.
Στη Βρετανία, για παράδειγμα, εξετάζονται προτάσεις πολιτών, αλλά αποφεύγονται ονόματα που συνδέονται με σημαντικά δημόσια πρόσωπα, πολιτικές αντιπαραθέσεις ή εμπορικές εταιρείες.
Αντίστοιχα, για τους τροπικούς κυκλώνες επιλέγονται ονόματα εύχρηστα, αναγνωρίσιμα και εύκολα στην προφορά.
Υπάρχει μάλιστα μια ιδιαίτερη πρακτική: όταν ένας τροπικός κυκλώνας προκαλέσει εξαιρετικά μεγάλες καταστροφές ή πολλά θύματα, το όνομά του μπορεί να αποσυρθεί οριστικά από τους καταλόγους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η «Katrina», που έπληξε τις Ηνωμένες Πολιτείες το 2005.
Γιατί χρειάζεται τελικά ένα όνομα;
Οι μετεωρολόγοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν μόνο τεχνικούς όρους, αριθμούς και γεωγραφικές συντεταγμένες.
Για τον πολίτη όμως η πληροφορία πρέπει να είναι άμεσα κατανοητή.
Είναι διαφορετικό να ακούει ότι «ένα βαρομετρικό χαμηλό θα προκαλέσει έντονα φαινόμενα» και διαφορετικό να ενημερώνεται ότι «η κακοκαιρία Agneta πλησιάζει την περιοχή του».
Ένα συγκεκριμένο όνομα διευκολύνει την παρακολούθηση της εξέλιξης, τη διάδοση προειδοποιήσεων και την επικοινωνία ανάμεσα στις υπηρεσίες πολιτικής προστασίας, τα μέσα ενημέρωσης και τους πολίτες.
Παράλληλα, περιορίζει τον κίνδυνο σύγχυσης όταν υπάρχουν περισσότερα του ενός καιρικά συστήματα.
Το όνομα δεν είναι πιο σημαντικό από την προειδοποίηση
Η συζήτηση για την «Agneta» αναδεικνύει και μια άλλη πλευρά της μετεωρολογικής ενημέρωσης.
Η ονομασία δεν πρέπει να μετατρέπεται σε επικοινωνιακό θέαμα ούτε να δημιουργεί την εντύπωση ότι κάθε κακοκαιρία με όνομα θα εξελιχθεί υποχρεωτικά σε φυσική καταστροφή.
Αυτό που έχει σημασία είναι η ένταση των φαινομένων, η γεωγραφική τους έκταση, η διάρκεια και κυρίως οι επίσημες προειδοποιήσεις.
Άλλωστε, όπως επισήμανε και ο Θοδωρής Κολυδάς με αφορμή την «Agneta», προτεραιότητα πρέπει να έχει η σωστή ενημέρωση για την εξέλιξη των φαινομένων και τις περιοχές που κινδυνεύουν περισσότερο.
Η ουσία είναι απλή: οι κακοκαιρίες αποκτούν ονόματα για να μπορούν οι άνθρωποι να προετοιμάζονται καλύτερα, όχι για να γίνονται πιο εντυπωσιακές.
Πηγές τεκμηρίωσης: Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ανακοίνωση 17/9/2026), EUMETNET, Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO), Met Office και National Hurricane Center.
