Ο Κηφισός δεν είναι απλώς ένας μποτιλιαρισμένος δρόμος. Είναι ο καθρέφτης μιας Αθήνας που μεγάλωσε χωρίς να προβλέψει τις μετακινήσεις της. Αν ο Χρίστος Δήμας καταφέρει να δρομολογήσει τις απαραίτητες παρεμβάσεις, όχι στα χαρτιά αλλά στην πράξη, τότε θα έχει αγγίξει ένα από τα πιο δύσκολα και καθημερινά προβλήματα εκατομμυρίων πολιτών. Ήδη τελειώνει με τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης που είναι από μόνος του ένα πολιτικό και τεχνικό στοίχημα δεκαετιών. Ένας δρόμος που η Κρήτη περίμενε, διεκδικούσε, πλήρωνε σε ανθρώπινες ζωές και άκουγε για χρόνια ότι «προχωρά».
Τώρα, μπροστά του ανοίγει ένα ακόμη δυσκολότερο μέτωπο. Ο Κηφισός.
Εδώ δεν μιλάμε για έναν δρόμο. Μιλάμε για την κεντρική αρτηρία της πρωτεύουσας. Για τον άξονα από τον οποίο εξαρτώνται καθημερινά εργαζόμενοι, επαγγελματίες, μεταφορές, logistics, λιμάνι, βιομηχανικές ζώνες, εμπορικές ροές, οικογένειες, οδηγοί που ξεκινούν το πρωί και δεν ξέρουν πότε θα φτάσουν. Ο Κηφισός είναι η ανοιχτή πληγή της Αττικής. Και όταν μπλοκάρει, δεν μπλοκάρει μόνο ο ίδιος. Μεταδίδει το πρόβλημα σαν ντόμινο στην Αττική Οδό, στη Λεωφόρο Αθηνών, στην Εθνική, στους κάθετους άξονες, στις γειτονιές.
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή τη φορά το υπουργείο δεν εμφανίζεται να ποντάρει σε ένα «μαγικό» έργο. Και αυτό είναι σωστό. Το κυκλοφοριακό της Αττικής δεν λύνεται με μία κορδέλα εγκαινίων. Θέλει πακέτο παρεμβάσεων, θέλει χρονοδιάγραμμα, θέλει συντονισμό και, κυρίως, θέλει να φύγουμε από την παλιά ελληνική συνήθεια: να συζητάμε τα αυτονόητα για δεκαετίες και να τα υλοποιούμε όταν πια έχουν γίνει κρίση.
Ο τριπλός κόμβος στον Σκαραμαγκά, η Δυτική Περιφερειακή Αιγάλεω, οι παρεμβάσεις στη Μεταμόρφωση της Αττικής Οδού, ο σχεδιαζόμενος άξονας Ελευσίνας – Οινοφύτων για τα βαρέα οχήματα, αλλά και ο συντονισμός των ωραρίων σε πλοία, φορτηγά και logistics, δείχνουν ότι υπάρχει μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα εκεί όπου γεννιέται. Όχι μόνο εκεί όπου φαίνεται. Και αυτά είναι παρεμβάσεις που έχουν ήδη γίνει γνωστά τις τελευταίες εβδομάδες. Την εξέλιξη των οποίων την παρακολουθεί η HuffPost.
Και αυτό είναι κρίσιμο
Διότι στον Κηφισό δεν φταίνε μόνο τα ΙΧ. Μεγάλο μέρος της πίεσης προέρχεται από τη βαριά κυκλοφορία, από τα φορτηγά που εξυπηρετούν το λιμάνι του Πειραιά, το Θριάσιο, τον Ασπρόπυργο, την Ελευσίνα, τα logistics που κινούν την οικονομία. Αυτά τα οχήματα δεν είναι «εχθρός». Είναι μέρος της παραγωγικής ζωής της χώρας. Αλλά δεν μπορεί να συνεχίσουν να περνούν μέσα από τον πιο κορεσμένο αστικό άξονα της Ελλάδας σαν να μην υπάρχει άλλη λύση.
Εδώ μπαίνει η έννοια του «αντι-Κηφισού». Μιας εναλλακτικής διαδρομής που θα τραβήξει βάρος από την κεντρική αρτηρία της Αθήνας. Αν αυτό μείνει σύνθημα, δεν θα αλλάξει τίποτα. Αν όμως δρομολογηθεί σοβαρά, με τεχνική ωρίμανση, χρηματοδότηση και πολιτική επιμονή, τότε μπορεί να γίνει η πρώτη ουσιαστική αποσυμπίεση ενός δρόμου που σήμερα λειτουργεί πέρα από τις αντοχές του.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη, πολύ σημαντικό: η τεχνική μνήμη.
Δεν πρέπει να σχεδιάζουμε κάθε φορά από το μηδέν, σαν να μην υπήρξαν άνθρωποι, μελέτες, εμπειρίες, λάθη και σωστές αποφάσεις πριν από εμάς. Ο συγκοινωνιολόγος και ομότιμος καθηγητής Ευάγγελος Ματσούκης, ο οποίος αναφέρεται ως ο εισηγητής του οδικού Δακτυλίου της Αθήνας το 1982, έχει επανέλθει με προτάσεις για τον Κηφισό. Αυτό δεν είναι μια απλή ιστορική υποσημείωση. Είναι μια υπενθύμιση ότι τα μεγάλα αστικά προβλήματα χρειάζονται συνέχεια, γνώση και αξιοποίηση ανθρώπων που έχουν δει την Αθήνα να αλλάζει από μέσα.
Ο Δακτύλιος του 1982 ήταν ένα μέτρο μιας άλλης εποχής. Γεννήθηκε σε μια Αθήνα που πνιγόταν από το νέφος και το κυκλοφοριακό. Σήμερα, τέσσερις και πλέον δεκαετίες μετά, το πρόβλημα έχει άλλη μορφή, άλλη ένταση, άλλες αιτίες. Αλλά η ανάγκη είναι ίδια: πολιτική απόφαση, τεχνικό σχέδιο και εφαρμογή.
Ο Ματσούκης έχει μιλήσει για άμεσες βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις, όπως η διαμόρφωση σταθερών λωρίδων κυκλοφορίας στον Κηφισό, η αναβάθμιση εναλλακτικών αξόνων για τα φορτηγά, η καλύτερη διαχείριση ατυχημάτων, η ενίσχυση της καθαριότητας και κυρίως η ενοποίηση της τροχαίας επιτήρησης στον άξονα. Αυτές οι ιδέες δεν ακυρώνουν τα μεγάλα έργα. Τα συμπληρώνουν. Γιατί οι πολίτες δεν μπορούν να περιμένουν μόνο το μεγάλο έργο του 2030 ή του 2035. Θέλουν βελτίωση τώρα.
Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα του Δήμα.
Να μην παρουσιάσει απλώς ένα φιλόδοξο σχέδιο, αλλά να δρομολογήσει τα απαραίτητα. Να ξεχωρίσει τι μπορεί να γίνει άμεσα, τι θέλει τρία χρόνια και τι ανήκει στον μακρύ ορίζοντα. Να συνδέσει τα μεγάλα έργα με μικρότερες, γρήγορες, διαχειριστικές παρεμβάσεις. Να βάλει στο ίδιο τραπέζι υπουργείο, Περιφέρεια, συγκοινωνιολόγους, Τροχαία, παραχωρησιούχους, λιμάνι, logistics και δήμους. Και να τους κρατήσει όλους εκεί μέχρι να παραχθεί αποτέλεσμα.
Η Αθήνα δεν αντέχει άλλο να χάνει εκατομμύρια ώρες στην άσφαλτο. Δεν αντέχει να βλέπει τον Κηφισό να γίνεται κάθε πρωί και κάθε απόγευμα συνώνυμο της απόγνωσης. Δεν αντέχει να θεωρεί φυσιολογικό ότι μια διαδρομή είκοσι λεπτών μπορεί να γίνει μιάμιση ώρα επειδή ένας δρόμος έχει παραδοθεί στη συμφόρηση, στα ατυχήματα, στα φορτηγά χωρίς εναλλακτική και στην απουσία ενιαίας διαχείρισης.
Γι’ αυτό η προσπάθεια πρέπει να στηριχθεί.
Όχι άκριτα. Όχι με λευκή επιταγή. Αλλά με τη σοβαρότητα που απαιτεί ένα πρόβλημα εθνικής οικονομίας και καθημερινής αξιοπρέπειας. Αν ο Δήμας καταφέρει να περάσει από τις εξαγγελίες στις μπουλντόζες, από τις μελέτες στις συμβάσεις, από τις συσκέψεις στα μετρήσιμα αποτελέσματα, τότε θα έχει κάνει κάτι που λίγοι υπουργοί τόλμησαν πραγματικά: να πιάσει το κυκλοφοριακό όχι ως επικοινωνιακή ενόχληση, αλλά ως κεντρικό ζήτημα λειτουργίας της χώρας.
Ο ΒΟΑΚ είναι το μεγάλο στοίχημα της Κρήτης. Ο Κηφισός είναι το μεγάλο στοίχημα της Αθήνας.
Και αν αυτά τα δύο προχωρήσουν, τότε ο Χρίστος Δήμας θα έχει αφήσει αποτύπωμα εκεί που η πολιτική κρίνεται πιο αυστηρά: όχι στα λόγια, αλλά στον δρόμο.
