Στις 7 Σεπτεμβρίου 1960 η ελληνική σημαία ανέβηκε στο ψηλότερο σημείο του ιστού στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης. Και η μεγάλη ελληνική επιτυχία ήρθε από τη θάλασσα.
Ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος, μόλις 20 ετών, μαζί με τον Οδυσσέα Εσκιτζόγλου και τον Γιώργο Ζαΐμη, κατέκτησαν το χρυσό μετάλλιο στην ιστιοπλοΐα, στην κατηγορία Dragon, με το ελληνικό σκάφος «Νηρεύς».
Ήταν μια από τις σημαντικότερες στιγμές στην ιστορία του ελληνικού Ολυμπισμού.
Τρεις Έλληνες μέσα στο ίδιο σκάφος
Ο Κωνσταντίνος ήταν ο κυβερνήτης του «Νηρεύς». Το πλήρωμα συμπλήρωναν δύο εξαιρετικοί ιστιοπλόοι, ο Οδυσσέας Εσκιτζόγλου και ο Γιώργος Ζαΐμης.
Ο Εσκιτζόγλου, γεννημένος στον Πειραιά το 1932, εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικές μορφές της ελληνικής ιστιοπλοΐας. Συμμετείχε σε τρεις Ολυμπιάδες, το 1960, το 1964 και το 1968, ενώ υπήρξε πέντε φορές πρωταθλητής Ελλάδας και πρωταθλητής Ευρώπης.
Ο Γιώργος Ζαΐμης, επίσης Πειραιώτης, γεννημένος το 1937, είχε επίσης μεγάλη Ολυμπιακή διαδρομή και αγωνίστηκε σε τρεις διοργανώσεις Ολυμπιακών Αγώνων.
Το χρυσό του 1960, επομένως, δεν ήταν υπόθεση ενός ανθρώπου. Ήταν επιτυχία ενός τριμελούς ελληνικού πληρώματος που είχε δουλέψει συστηματικά για μήνες.
Οι αγώνες δεν έγιναν στη Ρώμη
Υπάρχει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια που συχνά χάνεται όταν αναφερόμαστε στους «Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης».
Η ιστιοπλοΐα δεν μπορούσε φυσικά να διεξαχθεί στη Ρώμη. Οι αγώνες της κατηγορίας Dragon έγιναν στον Κόλπο της Νάπολης, από τις 29 Αυγούστου έως τις 7 Σεπτεμβρίου.
Συμμετείχαν 27 σκάφη από 27 χώρες, με συνολικά 81 ιστιοπλόους.
Ο «Νηρεύς» δεν άρχισε εντυπωσιακά. Στην πρώτη ιστιοδρομία βρέθηκε στη 10η θέση. Από εκεί και πέρα όμως το ελληνικό πλήρωμα άλλαξε εντελώς εικόνα.
Τρίτη θέση στη δεύτερη ιστιοδρομία, τρίτη στην τρίτη, πρώτη στην τέταρτη, τέταρτη στην πέμπτη, δεύτερη στην έκτη και τέταρτη στην τελευταία.
Η συνολική βαθμολογία έφερε την Ελλάδα καθαρά στην κορυφή.
Η μάχη με Αργεντινή και Ιταλία
Ο μεγάλος αντίπαλος ήταν το αργεντίνικο σκάφος «Tango», ενώ πολύ ισχυρή ήταν και η ιταλική συμμετοχή.
Σύμφωνα με την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή, όταν απέμεναν δύο ιστιοδρομίες, το ελληνικό πλήρωμα είχε ήδη εξασφαλίσει μετάλλιο. Τότε ο στόχος έγινε ένας: το χρυσό.
Η τακτική ήταν να παρακολουθεί στενά το αργεντίνικο σκάφος και να μην του επιτρέψει να ανατρέψει τη βαθμολογική κατάσταση.
Πέτυχε.
Η Ελλάδα ολοκλήρωσε τη διοργάνωση με 6.733 βαθμούς, μπροστά από την Αργεντινή και την Ιταλία.
Το πρώτο ελληνικό χρυσό μετά από 48 χρόνια
Η επιτυχία είχε ακόμη μεγαλύτερη ιστορική σημασία.
Ήταν το πρώτο χρυσό μετάλλιο της Ελλάδας σε θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες μετά το 1912. Σχεδόν μισός αιώνας είχε περάσει μέχρι να ακουστεί ξανά ο ελληνικός εθνικός ύμνος για χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο.
Ο Κωνσταντίνος είχε μάλιστα ιδιαίτερο ρόλο στην ελληνική αποστολή της Ρώμης, καθώς ήταν και σημαιοφόρος της Ελλάδας στην τελετή έναρξης.
Ήταν ακόμη διάδοχος. Τέσσερα χρόνια αργότερα, μετά τον θάνατο του πατέρα του Παύλου, θα γινόταν βασιλιάς των Ελλήνων.
Ανεξάρτητα όμως από τις πολιτικές και ιστορικές αντιπαραθέσεις που ακολούθησαν γύρω από τη βασιλεία του, το γεγονός της 7ης Σεπτεμβρίου 1960 ανήκει στην αθλητική ιστορία της χώρας.
Και το χρυσό εκείνο έχει τρία ονόματα:
Κωνσταντίνος – Οδυσσέας Εσκιτζόγλου – Γιώργος Ζαΐμης.
Τρεις Έλληνες, ένα Dragon με το όνομα «Νηρεύς» και ένα χρυσό μετάλλιο που, 66 χρόνια αργότερα, εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις ιστορικές στιγμές της ελληνικής ιστιοπλοΐας.
Τι απέγιναν οι δύο σύντροφοι του Κωνσταντίνου
Οι δύο άνθρωποι που μοιράστηκαν με τον Κωνσταντίνο το χρυσό του 1960 παρέμειναν δεμένοι με τη θάλασσα και την ιστιοπλοΐα.
Ο Οδυσσέας Εσκιτζόγλου συνέχισε με μεγάλες αθλητικές διακρίσεις, πήρε μέρος και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1964 και του 1968 και αργότερα παρέμεινε δραστήριος στους ιστιοπλοϊκούς ομίλους, στηρίζοντας ιδιαίτερα τους νεότερους αθλητές. Πέθανε στις 26 Αυγούστου 2018, σε ηλικία 86 ετών.
Ο Γιώργος Ζαΐμης ακολούθησε παράλληλα σημαντική επαγγελματική πορεία ως επιχειρηματίας στη ναυτιλία, δημιουργώντας μία από τις πρώτες και σημαντικότερες εταιρείες yachting στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος του Συλλόγου Ελλήνων Ολυμπιονικών και πρόεδρος του Ιστιοπλοϊκού Ομίλου Πειραιώς. Πέθανε την 1η Μαΐου 2020, σε ηλικία 82 ετών.
Έτσι, και οι δύο άνθρωποι που βρέθηκαν εκείνη την ημέρα πάνω στον «Νηρεύς» μαζί με τον μετέπειτα βασιλιά Κωνσταντίνο έχουν πλέον φύγει από τη ζωή, αφήνοντας πίσω τους ένα από τα λαμπρότερα κεφάλαια της ελληνικής Ολυμπιακής ιστορίας.
